Thuật ngữ chiêm tinh bằng tiếng Anh: Bảng tra Việt–Anh có IPA

Chiêm tinh tiếng Anh là gì? Bảng tra nhanh các thuật ngữ cốt lõi Việt–Anh

Chiêm tinh hay chiêm tinh học trong tiếng Anh là astrology /əˈstrɒlədʒi/; người hành nghề là astrologer, còn horoscope thường chỉ bài tử vi hoặc dự báo theo cung. Bảng dưới đây giúp bạn tra nghĩa, phát âm và nhận diện những từ thường gặp khi đọc bản đồ sao hay nội dung chiêm tinh tiếng Anh.

Chiêm tinh diễn giải vị trí và chuyển động của thiên thể trong mối liên hệ với đời sống con người. Đây không phải thiên văn học — ngành khoa học nghiên cứu vũ trụ. Bài viết chỉ tập trung vào thuật ngữ và cách dùng, không đưa ra dự đoán cá nhân.

Phiên âm IPA dưới đây chủ yếu theo cách phát âm Anh–Anh; cách đọc có thể khác đôi chút giữa các vùng. DT là danh từ, TT là tính từ và cụm DT là cụm danh từ.

Thuật ngữ tiếng Anh	Loại từ	IPA	Nghĩa tiếng Việt	Ví dụ song ngữ
astrology	DT	/əˈstrɒlədʒi/	Chiêm tinh học	She studies astrology. — Cô ấy tìm hiểu chiêm tinh học.
astrologer	DT	/əˈstrɒlədʒə/	Nhà chiêm tinh	An astrologer read my chart. — Một nhà chiêm tinh đã xem lá số của tôi.
horoscope	DT	/ˈhɒrəskəʊp/	Tử vi, bài dự báo theo cung	I read my daily horoscope. — Tôi đọc tử vi hằng ngày.
zodiac	DT	/ˈzəʊdiæk/	Hoàng đạo	The zodiac has twelve signs. — Hoàng đạo có 12 cung.
zodiac sign	cụm DT	/ˈzəʊdiæk saɪn/	Cung hoàng đạo	What is your zodiac sign? — Bạn thuộc cung nào?
natal chart	cụm DT	/ˈneɪtəl tʃɑːt/	Bản đồ sao lúc sinh	My natal chart shows my Moon sign. — Bản đồ sao cho thấy cung Mặt Trăng của tôi.
birth chart	cụm DT	/bɜːθ tʃɑːt/	Bản đồ sao lúc sinh	This is my birth chart. — Đây là bản đồ sao của tôi.
planet	DT	/ˈplænɪt/	Hành tinh	Venus is in Leo. — Sao Kim ở cung Sư Tử.
house	DT	/haʊs/	Nhà, một khu vực của lá số	Mars is in the fifth house. — Sao Hỏa ở nhà thứ năm.
aspect	DT	/ˈæspekt/	Góc hợp, góc chiếu	A trine is an aspect. — Trine là một góc hợp.
retrograde	TT, DT	/ˈretrəɡreɪd/	Nghịch hành; giai đoạn nghịch hành	Mercury is retrograde. — Sao Thủy đang nghịch hành.
ascendant	DT	/əˈsendənt/	Điểm mọc; thường dùng để chỉ cung mọc	My ascendant is in Virgo. — Điểm mọc của tôi nằm ở Xử Nữ.

Hai từ astrologer và astrologist đều chỉ nhà chiêm tinh; astrologer là lựa chọn thông dụng hơn. Các ví dụ trong những bảng tiếp theo chỉ nhằm minh họa cách dùng, không trích từ một bài dự báo có thật.

12 cung hoàng đạo bằng tiếng Anh: tên gọi, phiên âm IPA và cách dùng trong câu

Chiêm tinh phương Tây chia hoàng đạo thành 12 cung. Bảng dưới ghi khoảng ngày Mặt Trời đi qua từng cung theo Tropical zodiac, kèm hành tinh chủ quản truyền thống. Ba cung có thêm chủ quản hiện đại thì cả hai đều được ghi rõ.

Cung tiếng Việt	Tên tiếng Anh	IPA	Ngày thường gặp	Nguyên tố, tính chất	Chủ quản	Ví dụ song ngữ
Bạch Dương	Aries	/ˈeəriːz/	21/3–19/4	Fire, Cardinal	Mars	She is an Aries. — Cô ấy thuộc Bạch Dương.
Kim Ngưu	Taurus	/ˈtɔːrəs/	20/4–20/5	Earth, Fixed	Venus	My Sun is in Taurus. — Mặt Trời của tôi ở Kim Ngưu.
Song Tử	Gemini	/ˈdʒemɪnaɪ/	21/5–20/6	Air, Mutable	Mercury	He is a Gemini. — Anh ấy thuộc Song Tử.
Cự Giải	Cancer	/ˈkænsə/	21/6–22/7	Water, Cardinal	Moon	My Moon is in Cancer. — Mặt Trăng của tôi ở Cự Giải.
Sư Tử	Leo	/ˈliːəʊ/	23/7–22/8	Fire, Fixed	Sun	I am a Leo. — Tôi thuộc Sư Tử.
Xử Nữ	Virgo	/ˈvɜːɡəʊ/	23/8–22/9	Earth, Mutable	Mercury	She has Virgo rising. — Cô ấy có cung mọc Xử Nữ.
Thiên Bình	Libra	/ˈliːbrə/	23/9–22/10	Air, Cardinal	Venus	His Sun is in Libra. — Mặt Trời của anh ấy ở Thiên Bình.
Bọ Cạp	Scorpio	/ˈskɔːpiəʊ/	23/10–21/11	Water, Fixed	Mars; Pluto hiện đại	He is a Scorpio. — Anh ấy thuộc Bọ Cạp.
Nhân Mã	Sagittarius	/ˌsædʒɪˈteəriəs/	22/11–21/12	Fire, Mutable	Jupiter	Her Moon is in Sagittarius. — Mặt Trăng của cô ấy ở Nhân Mã.
Ma Kết	Capricorn	/ˈkæprɪkɔːn/	22/12–19/1	Earth, Cardinal	Saturn	My rising sign is Capricorn. — Cung mọc của tôi là Ma Kết.
Bảo Bình	Aquarius	/əˈkweəriəs/	20/1–18/2	Air, Fixed	Saturn; Uranus hiện đại	She is an Aquarius. — Cô ấy thuộc Bảo Bình.
Song Ngư	Pisces	/ˈpaɪsiːz/	19/2–20/3	Water, Mutable	Jupiter; Neptune hiện đại	Venus is in Pisces. — Sao Kim ở Song Ngư.

Ngày chuyển cung có thể thay đổi theo năm và múi giờ. Nếu sinh gần ranh giới, hãy kiểm tra vị trí Mặt Trời bằng dữ liệu sinh thay vì chỉ dựa vào bảng ngày.

Bốn nguyên tố và ba tính chất

Chiêm tinh phương Tây chia 12 cung theo bốn elements /ˈelɪmənts/ — nguyên tố — gồm fire /ˈfaɪə/ (Lửa), earth /ɜːθ/ (Đất), air /eə/ (Khí) và water /ˈwɔːtə/ (Nước). Mỗi nhóm gồm ba cung như trong bảng.

Ba modalities /məʊˈdælətiz/ — tính chất — gồm cardinal /ˈkɑːdɪnəl/ (tiên phong), fixed /fɪkst/ (cố định) và mutable /ˈmjuːtəbəl/ (biến đổi). Những nhãn này chỉ cho biết cách cung được diễn giải, không phải lời dự đoán chắc chắn về tính cách.

Cách nói cung của mình: sun sign, star sign và “born on the cusp”

Khi trò chuyện, bạn có thể nói I’m a Leo — Tôi thuộc cung Sư Tử. Chính xác hơn, My sun sign is Leo hoặc My Sun is in Leo cho biết Mặt Trời nằm ở cung đó lúc sinh. Từ star sign thường được dùng như sun sign, đặc biệt trong văn nói Anh–Anh.

Cụm born on the cusp nghĩa là sinh gần thời điểm chuyển giữa hai cung. Vị trí Mặt Trời tại thời điểm sinh vẫn thuộc một cung xác định; cần ngày, giờ và nơi sinh để kiểm tra khi ở sát ranh giới.

Phân biệt các cặp thuật ngữ dễ nhầm

Thuật ngữ	Khác biệt và ngữ cảnh	Ví dụ song ngữ
astrology /əˈstrɒlədʒi/ và astronomy /əˈstrɒnəmi/	Chiêm tinh diễn giải ý nghĩa thiên thể; thiên văn học là khoa học nghiên cứu các thiên thể và vũ trụ.	She studies astronomy, not astrology. — Cô ấy học thiên văn học, không phải chiêm tinh.
horoscope và birth chart	Horoscope thường là bài dự báo chung; birth chart là lá số lập theo dữ liệu sinh. Horoscope đôi khi cũng có thể chỉ lá số trong ngữ cảnh chuyên môn.	My horoscope is in the magazine; my birth chart uses my birth time. — Tử vi của tôi ở trên tạp chí; bản đồ sao dùng giờ sinh của tôi.
astrology và horoscope	Một bên là hệ thống diễn giải; bên kia thường là bài dự báo cụ thể.	Astrology includes more than daily horoscopes. — Chiêm tinh bao gồm nhiều nội dung hơn tử vi hằng ngày.
zodiac, sign và constellation	Zodiac là hoàng đạo; sign là cung chiêm tinh; constellation /ˌkɒnstəˈleɪʃən/ là chòm sao trên bầu trời.	Leo is a sign and the name of a constellation. — Sư Tử là một cung và cũng là tên một chòm sao.

Một bài horoscope chỉ dựa trên sun sign thường rất khái quát, vì được viết cho nhiều người cùng cung chứ không xét toàn bộ lá số riêng. Chiêm tinh cũng không có cơ sở khoa học để xác nhận các dự báo ấy.

Bốn từ này hay xuất hiện trong nội dung về số phận, nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa:

• Thuật ngữ destiny /ˈdestəni/ (DT): số phận, thường gợi con đường hay mục đích đời người. She believes it is her destiny. — Cô ấy tin đó là con đường số phận của mình.
• Thuật ngữ fate /feɪt/ (DT): định mệnh, thường nhấn mạnh điều dường như đã được an bài. They called their meeting fate. — Họ gọi cuộc gặp ấy là định mệnh.
• Thuật ngữ fortune /ˈfɔːtʃuːn/ (DT): vận may, vận mệnh hoặc tài sản, tùy ngữ cảnh. The horoscope promises good fortune. — Bài tử vi hứa hẹn vận may.
• Thuật ngữ karma /ˈkɑːmə/ (DT): nghiệp, nhân quả trong những truyền thống liên quan. The article discusses karma. — Bài viết bàn về nghiệp.

Natal chart bằng tiếng Anh: Sun, Moon, Rising sign và cách đọc từng bước

Cả natal chart lẫn birth chart đều là bản đồ vị trí các thiên thể và các điểm chiêm tinh tại thời điểm, địa điểm sinh. Nó là cơ sở để người theo chiêm tinh diễn giải lá số, không phải một bài dự báo chung.

Giờ sinh rất quan trọng khi tính ascendant và các houses. Nếu không biết giờ, bạn vẫn có thể tra nhiều vị trí hành tinh, nhưng Mặt Trăng có thể đổi cung trong ngày; cung mọc và nhà sẽ không đáng tin nếu công cụ tự giả định giờ sinh.

Sun sign, Moon sign, Rising sign: khác nhau ra sao?

Bộ ba này thường được gọi là Big Three /ˌbɪɡ ˈθriː/:

• Cụm sun sign /ˈsʌn saɪn/ chỉ cung Mặt Trời, thường được diễn giải là bản ngã và ý thức về bản thân.
• Cụm moon sign /ˈmuːn saɪn/ chỉ cung Mặt Trăng, thường gắn với cảm xúc và nhu cầu nội tâm.
• Cụm rising sign /ˈraɪzɪŋ saɪn/ chỉ cung mọc, tức cung chứa điểm Ascendant đang lên ở chân trời phía đông lúc sinh; thường được liên hệ với cách một người thể hiện ra ngoài.

Ví dụ: Sun in Aries, Moon in Cancer, Libra rising — Mặt Trời ở Bạch Dương, Mặt Trăng ở Cự Giải, cung mọc Thiên Bình. Những ý nghĩa trên là quy ước diễn giải của chiêm tinh, không phải kết luận về con người.

Đọc natal chart bằng tiếng Anh: quy trình từng bước

Trước khi bắt đầu, bạn sẽ gặp chart wheel /ˈtʃɑːt wiːl/ (vòng lá số), glyph /ɡlɪf/ (ký hiệu), degree /dɪˈɡriː/ (độ), placement /ˈpleɪsmənt/ (vị trí trong lá số) và chart ruler /ˈtʃɑːt ˌruːlə/ (hành tinh chủ quản của cung mọc).

1. Nhập dữ liệu sinh

   Dùng ngày, giờ và nơi sinh để tạo birth chart. Nếu giờ chỉ là ước lượng, hãy ghi nhớ giới hạn đó khi đọc nhà và cung mọc.



2. Nhận diện vòng lá số

   Tìm chart wheel, các ký hiệu cung và hành tinh; xem bảng chú giải của công cụ nếu chưa quen glyph.



3. Tìm Big Three

   Đọc Sun, Moon và Ascendant trong bảng vị trí. Thử nói: My Sun is in Leo, my Moon is in Cancer, and I have Libra rising.



4. Đọc hành tinh trong cung

   Tìm các dòng như Mercury in Gemini hoặc Venus in Taurus: tên trước là hành tinh, tên sau là cung.



5. Xác định nhà

   Xem hành tinh nằm trong house nào. Ví dụ, Venus in the 7th house nghĩa là sao Kim nằm ở nhà thứ bảy.



6. Xem góc hợp

   Tìm bảng aspect hoặc các đường nối giữa những điểm trên vòng lá số; đối chiếu tên góc ở phần dưới.

Vòng lá số thường có cung ở vành ngoài, các nhà ở vòng trong, ký hiệu hành tinh và đường góc hợp ở giữa. ASC là điểm mọc; MC là thiên đỉnh. Cách chia nhà có thể khác tùy hệ thống, nên kiểm tra phần cài đặt trước khi so sánh hai lá số.

Nhìn nhanh

Hành tinh, 12 nhà và ruling planets: glossary theo chủ đề

Personal planets và outer planets

Chiêm tinh vẫn gọi Sun và Moon là planets, dù thiên văn học xếp chúng là sao và vệ tinh tự nhiên. Bảng dưới mô tả chủ đề biểu tượng thường gặp, không khẳng định tác động thực tế.

Thiên thể	Loại từ	IPA	Chủ đề thường được liên hệ
Sun	DT	/sʌn/	Mặt Trời: bản ngã, bản sắc
Moon	DT	/muːn/	Mặt Trăng: cảm xúc, nhu cầu
Mercury	DT	/ˈmɜːkjəri/	Sao Thủy: giao tiếp, tư duy
Venus	DT	/ˈviːnəs/	Sao Kim: tình cảm, sở thích
Mars	DT	/mɑːz/	Sao Hỏa: hành động, động lực
Jupiter	DT	/ˈdʒuːpɪtə/	Sao Mộc: mở rộng, niềm tin
Saturn	DT	/ˈsætən/	Sao Thổ: giới hạn, trách nhiệm
Uranus	DT	/ˈjʊərənəs/	Sao Thiên Vương: thay đổi
Neptune	DT	/ˈneptjuːn/	Sao Hải Vương: tưởng tượng
Pluto	DT	/ˈpluːtəʊ/	Sao Diêm Vương: biến đổi sâu sắc

Cụm personal planets thường chỉ Sun, Moon, Mercury, Venus và Mars; outer planets thường chỉ Uranus, Neptune và Pluto. Còn Jupiter và Saturn thường được gọi là social planets.

12 houses: nhà nào đại diện cho điều gì?

Mỗi house là một trong 12 khu vực của lá số, mỗi khu vực gắn với một lĩnh vực đời sống. Cung cho biết thiên thể nằm ở đoạn nào trên hoàng đạo; nhà cho biết nó rơi vào khu vực nào của lá số.

Nhà	Lĩnh vực thường được diễn giải
1st house	Bản thân, cách thể hiện
2nd house	Tài sản, nguồn lực, giá trị
3rd house	Giao tiếp, học tập, môi trường gần
4th house	Gia đình, mái ấm, gốc rễ
5th house	Sáng tạo, vui chơi, tình cảm lãng mạn
6th house	Công việc thường ngày, thói quen, sức khỏe
7th house	Quan hệ một–một, đối tác
8th house	Nguồn lực chung, thân mật, chuyển biến
9th house	Học cao, niềm tin, hành trình xa
10th house	Sự nghiệp, hình ảnh công chúng
11th house	Bạn bè, cộng đồng, mục tiêu chung
12th house	Đời sống nội tâm, những điều khuất kín

Ví dụ Venus in your 7th house — Sao Kim ở nhà thứ bảy của bạn. Câu này chỉ vị trí; ý nghĩa cụ thể còn tùy ngữ cảnh và cách diễn giải.

Bốn angles /ˈæŋɡəlz/ — các góc chính — gồm Ascendant /əˈsendənt/ ở phía đông, Descendant /dɪˈsendənt/ ở phía tây, Midheaven /ˌmɪdˈhevən/ hay MC ở thiên đỉnh, và Imum Coeli /ˌaɪməm ˈsiːlaɪ/ hay IC ở điểm đối diện MC. Chúng thường gắn với nhà 1, 7, 10 và 4; vị trí ranh nhà tùy hệ thống chia nhà.

Ruling planets: hành tinh chủ quản của từng cung

Thuật ngữ ruling planet /ˈruːlɪŋ ˈplænɪt/ là hành tinh được một truyền thống chiêm tinh gắn với một cung. Chẳng hạn, Venus rules Libra nghĩa là sao Kim chủ quản Thiên Bình. Bảng 12 cung ở trên cho biết chủ quản từng cung.

Ba cung Scorpio, Aquarius và Pisces thường có hai cách ghi: chủ quản truyền thống lần lượt là Mars, Saturn, Jupiter; chủ quản hiện đại thường là Pluto, Uranus, Neptune. Khi đọc chart ruler, hãy xem tài liệu đang dùng quy ước nào.

Aspect, retrograde và transit: giải mã câu horoscope tiếng Anh

Năm aspect chính và cách đọc trong câu

Một aspect là quan hệ góc giữa hai thiên thể hoặc điểm trong lá số. Góc thực tế thường được chấp nhận lệch một khoảng gọi là orb /ɔːb/; khoảng cho phép tùy phương pháp.

Aspect	Loại từ	IPA	Góc danh nghĩa	Cách diễn giải thường gặp
conjunction	DT	/kənˈdʒʌŋkʃən/	0°	Kết hợp các chủ đề
sextile	DT	/ˈsekstaɪl/	60°	Thuận lợi, có cơ hội phối hợp
square	DT	/skweə/	90°	Căng thẳng, cần điều chỉnh
trine	DT	/traɪn/	120°	Hài hòa, dễ phối hợp
opposition	DT	/ˌɒpəˈzɪʃən/	180°	Đối cực, cần cân bằng

Ví dụ The Moon forms a trine with Venus. — Mặt Trăng tạo góc tam hợp với sao Kim. Bạn cũng có thể gặp cấu trúc rút gọn Moon trine Venus. Với conjunction, tính từ là conjunct /kənˈdʒʌŋkt/: Venus is conjunct the Moon — Sao Kim đồng độ với Mặt Trăng.

Retrograde và transit: ý nghĩa khi xuất hiện trong horoscope

Từ retrograde mô tả chuyển động nghịch hành biểu kiến: khi quan sát từ Trái Đất, hành tinh có vẻ đi lùi trên nền trời. Mercury retrograde là sao Thủy nghịch hành; Mercury goes direct nghĩa là sao Thủy trở lại chuyển động thuận biểu kiến. Station /ˈsteɪʃən/ chỉ thời điểm hành tinh có vẻ gần như đứng yên khi chuyển hướng biểu kiến.

Từ transit /ˈtrænzɪt/ (DT) là sự dịch chuyển hiện tại của một thiên thể qua cung, nhà hoặc tương quan với một vị trí trong lá số. Jupiter transits the tenth house — Sao Mộc đang đi qua nhà thứ mười.

Các từ đi kèm thường gặp gồm energy /ˈenədʒi/ — năng lượng theo ngôn ngữ chiêm tinh; shift /ʃɪft/ — sự thay đổi; và ingress /ˈɪnɡres/ — thời điểm một thiên thể đi vào cung mới.

Giải mã một đoạn horoscope mẫu

Đoạn sau được viết để luyện đọc, không phải dự báo cho một tuần cụ thể:

This week, Mercury turns retrograde in your 7th house of partnerships, so expect delays and miscommunications with a close partner. On Friday, the Moon in Cancer forms a trine with Venus, softening the mood. Meanwhile, Jupiter continues its transit through your 10th house, bringing career opportunities.

Bản dịch: Tuần này sao Thủy nghịch hành trong nhà 7 — nhà quan hệ đối tác — nên bạn có thể gặp trì hoãn và hiểu lầm với một người thân thiết. Thứ Sáu, Mặt Trăng ở Cự Giải tạo góc tam hợp với sao Kim, làm dịu bầu không khí. Trong lúc đó, sao Mộc tiếp tục đi qua nhà 10, mang đến cơ hội nghề nghiệp.

Tách câu theo thứ tự: Mercury là thiên thể; turns retrograde là chuyển sang nghịch hành; 7th house là khu vực quan hệ. Tiếp đó, Moon in Cancer trine Venus mô tả góc 120°; Jupiter transit through the 10th house mô tả sao Mộc đi qua nhà sự nghiệp. Còn phần nói về cơ hội hay hiểu lầm chỉ là lời diễn giải của đoạn mẫu, không phải kết quả được bảo đảm.

Synastry và thuật ngữ xem tương hợp

Thuật ngữ synastry /ˈsɪnəstri/ là cách so sánh hai bản đồ sinh, bao gồm các góc hợp giữa hai lá số. Nó khác với sun sign compatibility, vốn chỉ so sánh hai cung Mặt Trời. Một phương pháp khác là composite chart: lá số tổng hợp từ vị trí trong hai lá số, dùng để diễn giải mối quan hệ như một chỉnh thể.

Thuật ngữ	Loại từ	IPA	Nghĩa và ví dụ song ngữ
compatibility	DT	/kəmˌpætəˈbɪləti/	Sự tương hợp. They discuss compatibility. — Họ bàn về sự tương hợp.
chemistry	DT	/ˈkemɪstri/	Sức hút, sự ăn ý. The article mentions chemistry. — Bài viết nhắc đến sự ăn ý.
composite chart	cụm DT	/ˈkɒmpəzɪt tʃɑːt/	Lá số tổng hợp. They compare a composite chart. — Họ đối chiếu một lá số tổng hợp.
inter-aspect	DT	/ˌɪntər ˈæspekt/	Góc hợp giữa hai lá số. This inter-aspect is a trine. — Góc hợp giữa hai lá số này là tam hợp.
house overlay	cụm DT	/haʊs ˈəʊvəleɪ/	Vị trí hành tinh của người này khi đặt vào hệ nhà của người kia. Check the house overlay. — Hãy xem phần chồng nhà.
Descendant	DT	/dɪˈsendənt/	Điểm lặn. Venus is near her Descendant. — Sao Kim gần điểm lặn của cô ấy.

Ví dụ Her Venus is conjunct his Moon — Sao Kim của cô ấy đồng độ với Mặt Trăng của anh ấy. Cụm Sun–Moon aspect chỉ góc hợp giữa Mặt Trời và Mặt Trăng; cần xem rõ mỗi thiên thể thuộc lá số của ai. Còn synastry là ngôn ngữ diễn giải, không phải phép kiểm chứng mức độ phù hợp của một mối quan hệ.

Chiêm tinh phương Tây và Vedic/Sidereal: hệ thuật ngữ khác nhau thế nào?

Hệ tropical zodiac /ˈtrɒpɪkəl ˈzəʊdiæk/ xác định điểm đầu Bạch Dương theo điểm xuân phân; sidereal zodiac /saɪˈdɪəriəl ˈzəʊdiæk/ lấy mốc theo hệ quy chiếu sao. Vì hai cách định vị khác nhau, cùng một người có thể được ghi ở cung Mặt Trời khác nhau. Hai từ tropical và sidereal chỉ cách xác định hoàng đạo, còn Vedic astrology là một truyền thống chiêm tinh Ấn Độ thường dùng hoàng đạo sidereal; không nên xem các từ này hoàn toàn đồng nghĩa.

Thuật ngữ Vedic	Nghĩa gần tương ứng	Cách hiểu
Lagna	Ascendant	Điểm hoặc cung mọc, tùy ngữ cảnh.
Rashi	Sign	Cung hoàng đạo; đôi khi dùng riêng cho cung Mặt Trăng tùy ngữ cảnh.
Graha	Planet	Thiên thể hoặc điểm được dùng trong chiêm tinh Vedic; không hoàn toàn trùng danh sách hành tinh thiên văn.
Nakshatra	Không có tương đương trực tiếp	Một phân đoạn của hoàng đạo trong hệ Vedic.
Dasha	Không có tương đương trực tiếp	Hệ thống các giai đoạn thời gian trong chiêm tinh Vedic.

Hệ con giáp Trung Hoa và ngũ hành phương Đông có bộ thuật ngữ và cách phân loại riêng; earth sign trong chiêm tinh phương Tây không nên tự động đồng nhất với mệnh Thổ. Trước khi so sánh cung hoặc cung mọc giữa hai ứng dụng, hãy kiểm tra cả hệ hoàng đạo lẫn dữ liệu sinh.

Cách học và dùng bộ thuật ngữ này

Nếu mới học, hãy đi từ những thứ dễ nhận ra nhất đến việc đọc cả câu:

1. Học 12 cung: nhận ra tên tiếng Việt, tiếng Anh và đọc to theo IPA — chẳng hạn Song Tử là Gemini.
2. Ghi nhớ Big Three: phân biệt Sun, Moon và Rising thay vì gọi tất cả là “cung của tôi”.
3. Ghép hành tinh với nhà: luyện cụm Venus in the seventh house và xác định thành phần chỉ vị trí.
4. Thêm góc hợp và chuyển động: nhận ra trine, square, retrograde và transit trong một câu.
5. Đọc tương hợp: phân biệt synastry, composite chart và so sánh hai sun sign.

Checklist 5 phút: bạn đã đọc được lá số cơ bản chưa?

• ☐ Bạn đã tìm được Sun, Moon và Ascendant trên lá số có giờ sinh đáng tin cậy.
• ☐ Bạn nói được Big Three bằng tiếng Anh và hiểu mỗi từ chỉ điều gì.
• ☐ Bạn phân biệt được tên hành tinh, cung và nhà trong một dòng vị trí.
• ☐ Bạn nhận ra ít nhất một aspect và biết góc danh nghĩa của nó.
• ☐ Bạn tách được một câu horoscope thành thiên thể, chuyển động hoặc góc hợp, và vị trí.

Đối chiếu thuật ngữ trong ứng dụng chiêm tinh

Giao diện mỗi ứng dụng có thể khác, nhưng bạn thường có thể tra theo những nhãn chung: birth chart — bản đồ sao; placements — các vị trí; houses — các nhà; aspects — góc hợp; transits — các dịch chuyển hiện tại; compatibility — tương hợp. Nếu thấy một vị trí khó hiểu, hãy quay lại bảng theo chủ đề, đọc cả cụm và kiểm tra xem ứng dụng đang dùng hệ Tropical hay sidereal.

Dữ liệu chính

Thuật ngữ tiếng Anh	Loại từ	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Ví dụ song ngữ
astrology	DT	/əˈstrɒlədʒi/	Chiêm tinh học	She studies astrology. — Cô ấy tìm hiểu chiêm tinh học.
astrologer	DT	/əˈstrɒlədʒə/	Nhà chiêm tinh	An astrologer read my chart. — Một nhà chiêm tinh đã xem lá số của tôi.
horoscope	DT	/ˈhɒrəskəʊp/	Tử vi, bài dự báo theo cung	I read my daily horoscope. — Tôi đọc tử vi hằng ngày.
zodiac	DT	/ˈzəʊdiæk/	Hoàng đạo	The zodiac has twelve signs. — Hoàng đạo có 12 cung.
zodiac sign	cụm DT	/ˈzəʊdiæk saɪn/	Cung hoàng đạo	What is your zodiac sign? — Bạn thuộc cung nào?
natal chart	cụm DT	/ˈneɪtəl tʃɑːt/	Bản đồ sao lúc sinh	My natal chart shows my Moon sign. — Bản đồ sao cho thấy cung Mặt Trăng của tôi.
birth chart	cụm DT	/bɜːθ tʃɑːt/	Bản đồ sao lúc sinh	This is my birth chart. — Đây là bản đồ sao của tôi.
planet	DT	/ˈplænɪt/	Hành tinh	Venus is in Leo. — Sao Kim ở cung Sư Tử.
house	DT	/haʊs/	Nhà, một khu vực của lá số	Mars is in the fifth house. — Sao Hỏa ở nhà thứ năm.
aspect	DT	/ˈæspekt/	Góc hợp, góc chiếu	A trine is an aspect. — Trine là một góc hợp.
retrograde	TT, DT	/ˈretrəɡreɪd/	Nghịch hành; giai đoạn nghịch hành	Mercury is retrograde. — Sao Thủy đang nghịch hành.
ascendant	DT	/əˈsendənt/	Điểm mọc; thường dùng để chỉ cung mọc	My ascendant is in Virgo. — Điểm mọc của tôi nằm ở Xử Nữ.
Descendant	DT	/dɪˈsendənt/	Điểm lặn	Venus is near her Descendant. — Sao Kim gần điểm lặn của cô ấy.
Aries	DT	/ˈeəriːz/	Bạch Dương	She is an Aries. — Cô ấy thuộc Bạch Dương.
Taurus	DT	/ˈtɔːrəs/	Kim Ngưu	My Sun is in Taurus. — Mặt Trời của tôi ở Kim Ngưu.
Gemini	DT	/ˈdʒemɪnaɪ/	Song Tử	He is a Gemini. — Anh ấy thuộc Song Tử.
Cancer	DT	/ˈkænsə/	Cự Giải	My Moon is in Cancer. — Mặt Trăng của tôi ở Cự Giải.
Leo	DT	/ˈliːəʊ/	Sư Tử	I am a Leo. — Tôi thuộc Sư Tử.
Virgo	DT	/ˈvɜːɡəʊ/	Xử Nữ	She has Virgo rising. — Cô ấy có cung mọc Xử Nữ.
Libra	DT	/ˈliːbrə/	Thiên Bình	His Sun is in Libra. — Mặt Trời của anh ấy ở Thiên Bình.
Scorpio	DT	/ˈskɔːpiəʊ/	Bọ Cạp	He is a Scorpio. — Anh ấy thuộc Bọ Cạp.
Sagittarius	DT	/ˌsædʒɪˈteəriəs/	Nhân Mã	Her Moon is in Sagittarius. — Mặt Trăng của cô ấy ở Nhân Mã.
Capricorn	DT	/ˈkæprɪkɔːn/	Ma Kết	My rising sign is Capricorn. — Cung mọc của tôi là Ma Kết.
Aquarius	DT	/əˈkweəriəs/	Bảo Bình	She is an Aquarius. — Cô ấy thuộc Bảo Bình.
Pisces	DT	/ˈpaɪsiːz/	Song Ngư	Venus is in Pisces. — Sao Kim ở Song Ngư.
Sun	DT	/sʌn/	Mặt Trời: bản ngã, bản sắc	Không có trong nguồn
Moon	DT	/muːn/	Mặt Trăng: cảm xúc, nhu cầu	Không có trong nguồn
Mercury	DT	/ˈmɜːkjəri/	Sao Thủy: giao tiếp, tư duy	Không có trong nguồn
Venus	DT	/ˈviːnəs/	Sao Kim: tình cảm, sở thích	Không có trong nguồn
Mars	DT	/mɑːz/	Sao Hỏa: hành động, động lực	Không có trong nguồn
Jupiter	DT	/ˈdʒuːpɪtə/	Sao Mộc: mở rộng, niềm tin	Không có trong nguồn
Saturn	DT	/ˈsætən/	Sao Thổ: giới hạn, trách nhiệm	Không có trong nguồn
Uranus	DT	/ˈjʊərənəs/	Sao Thiên Vương: thay đổi	Không có trong nguồn
Neptune	DT	/ˈneptjuːn/	Sao Hải Vương: tưởng tượng	Không có trong nguồn
Pluto	DT	/ˈpluːtəʊ/	Sao Diêm Vương: biến đổi sâu sắc	Không có trong nguồn
conjunction	DT	/kənˈdʒʌŋkʃən/	Kết hợp các chủ đề (Góc trùng tụ 0^circ)	Không có trong nguồn
sextile	DT	/ˈsekstaɪl/	Thuận lợi, có cơ hội phối hợp (Góc lục hợp 60^circ)	Không có trong nguồn
square	DT	/skweə/	Căng thẳng, cần điều chỉnh (Góc vuông 90^circ)	Không có trong nguồn
trine	DT	/traɪn/	Hài hòa, dễ phối hợp (Góc tam hợp 120^circ)	Không có trong nguồn
opposition	DT	/ˌɒpəˈzɪʃən/	Đối cực, cần cân bằng (Góc xung đối 180^circ)	Không có trong nguồn
destiny	DT	/ˈdestəni/	Số phận, thường gợi con đường hay mục đích đời người	She believes it is her destiny. — Cô ấy tin đó là con đường số phận của mình.
fate	DT	/feɪt/	Định mệnh, thường nhấn mạnh điều dường như đã được an bài	They called their meeting fate. — Họ gọi cuộc gặp ấy là định mệnh.
fortune	DT	/ˈfɔːtʃuːn/	Vận may, vận mệnh hoặc tài sản, tùy ngữ cảnh	The horoscope promises good fortune. — Bài tử vi hứa hẹn vận may.
karma	DT	/ˈkɑːmə/	Nghiệp, nhân quả trong những truyền thống liên quan	The article discusses karma. — Bài viết bàn về nghiệp.
compatibility	DT	/kəmˌpætəˈbɪləti/	Sự tương hợp	They discuss compatibility. — Họ bàn về sự tương hợp.
chemistry	DT	/ˈkemɪstri/	Sức hút, sự ăn ý	The article mentions chemistry. — Bài viết nhắc đến sự ăn ý.
composite chart	cụm DT	/ˈkɒmpəzɪt tʃɑːt/	Lá số tổng hợp	They compare a composite chart. — Họ đối chiếu một lá số tổng hợp.
inter-aspect	DT	/ˌɪntər ˈæspekt/	Góc hợp giữa hai lá số	This inter-aspect is a trine. — Góc hợp giữa hai lá số này là tam hợp.
house overlay	cụm DT	/haʊs ˈəʊvəleɪ/	Vị trí hành tinh của người này khi đặt vào hệ nhà của người kia	Check the house overlay. — Hãy xem phần chồng nhà.

Câu hỏi thường gặp

Astrologer và astrologist, dùng từ nào đúng?

Cả hai đều đúng và cùng chỉ nhà chiêm tinh. ‘Astrologer’ phổ biến hơn nhiều trong tiếng Anh hiện đại, nên đây là lựa chọn an toàn khi viết hoặc nói.

‘Star sign’ và ‘sun sign’ có giống nhau không?

Trong cách nói thông thường, hai từ này thường chỉ cùng một thứ: cung hoàng đạo mà Mặt Trời nằm trong lúc bạn sinh. ‘Star sign’ hay gặp hơn trong văn nói và tiếng Anh Anh, còn ‘sun sign’ là thuật ngữ dùng khi phân biệt với Moon sign và Rising sign.

‘Born on the cusp’ nghĩa là gì?

Là sinh vào ngày giáp ranh giữa hai cung hoàng đạo, ví dụ cuối cung này và đầu cung kế tiếp. Người ta dùng cụm này để nói người đó có thể mang nét của cả hai cung, nhưng cung chính xác chỉ xác định được khi tính theo ngày, giờ và nơi sinh.

Tử vi phương Tây khác tử vi phương Đông ở điểm nào?

Tử vi phương Tây (Western astrology) dựa trên 12 cung hoàng đạo, vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng và các hành tinh. Hệ phương Đông như con giáp Trung Hoa gán 12 con vật theo năm sinh và có thuật ngữ riêng, nên không dùng chung bộ từ vựng với horoscope phương Tây.

Không biết giờ sinh thì có đọc được natal chart bằng tiếng Anh không?

Vẫn đọc được vị trí hành tinh theo cung, nhưng ascendant (cung mọc) và các house phụ thuộc vào giờ sinh nên sẽ thiếu hoặc kém chính xác. Hãy thử tìm giờ sinh trong giấy tờ hoặc hồ sơ nơi sinh nếu còn.