Từ vựng tiếng Anh về trẻ em và gia đình: Tra cứu, IPA, ví dụ

Những từ vựng cốt lõi nhất về trẻ em và gia đình (phiên âm Anh–Mỹ):

Từ IPA Nghĩa
family /ˈfæm.əl.i/ gia đình
father / mother /ˈfɑː.ðɚ/ / /ˈmʌð.ɚ/ bố / mẹ
child → children /tʃaɪld/ → /ˈtʃɪl.drən/ đứa trẻ → những đứa trẻ
brother / sister /ˈbrʌð.ɚ/ / /ˈsɪs.tɚ/ anh/em trai / chị/em gái
uncle / aunt / cousin /ˈʌŋ.kəl/ / /ænt/ / /ˈkʌz.ən/ chú-bác-cậu / cô-dì / anh chị em họ
baby / toddler / teenager /ˈbeɪ.bi/ / /ˈtɑːd.lɚ/ / /ˈtiːnˌeɪ.dʒɚ/ em bé / trẻ tập đi / thiếu niên

Những từ như father (bố), mother (mẹ), child (đứa trẻ), uncle (chú, bác hoặc cậu) và cousin (anh chị em họ) thường xuất hiện khi nói về trẻ em và gia đình. Bài viết giúp bạn tra nghĩa, phiên âm IPA và ví dụ, đối chiếu cách gọi họ hàng Việt–Anh, rồi luyện mẫu câu, phát âm và bài tập cùng trẻ.

Tra nhanh từ vựng tiếng Anh về thành viên gia đình

Các bảng dưới đây lấy phiên âm tiếng Anh Mỹ làm mẫu. Một số từ được phát âm khác trong tiếng Anh Anh. Mỗi ví dụ có câu tiếng Anh kèm bản dịch ngắn, để bạn thấy từ được dùng trong ngữ cảnh nào.

Bố mẹ, con cái và anh chị em

Nhóm từ Từ tiếng Anh IPA Nghĩa tiếng Việt Ví dụ ngắn
Gia đình family /ˈfæm.əl.i/ gia đình This is my family. — Đây là gia đình tôi.
Phụ huynh parent /ˈper.ənt/ bố hoặc mẹ; một phụ huynh A parent is here. — Một phụ huynh đang ở đây.
Phụ huynh parents /ˈper.ənts/ bố mẹ; các phụ huynh My parents are kind. — Bố mẹ tôi tốt bụng.
Bố father /ˈfɑː.ðɚ/ bố, cha My father cooks. — Bố tôi nấu ăn.
Bố dad /dæd/ bố, ba; cách gọi thân mật Dad is home. — Bố ở nhà.
Mẹ mother /ˈmʌð.ɚ/ mẹ My mother reads. — Mẹ tôi đọc sách.
Mẹ mom /mɑːm/ mẹ; cách gọi thân mật kiểu Mỹ Mom is here. — Mẹ ở đây.
Con child /tʃaɪld/ đứa trẻ; người con The child is happy. — Đứa trẻ vui vẻ.
Con children /ˈtʃɪl.drən/ những đứa trẻ; các con The children play. — Các con chơi.
Con son /sʌn/ con trai Her son is six. — Con trai cô ấy sáu tuổi.
Con daughter /ˈdɑː.t̬ɚ/ con gái Their daughter sings. — Con gái họ hát.
Anh em brother /ˈbrʌð.ɚ/ anh trai hoặc em trai My brother likes books. — Anh hoặc em trai tôi thích sách.
Chị em sister /ˈsɪs.tɚ/ chị gái hoặc em gái My sister can swim. — Chị hoặc em gái tôi biết bơi.
Anh chị em sibling /ˈsɪb.lɪŋ/ anh, chị hoặc em ruột I have one sibling. — Tôi có một anh hoặc chị hoặc em ruột.
Anh trai older brother /ˌoʊl.dɚ ˈbrʌð.ɚ/ anh trai My older brother is ten. — Anh trai tôi mười tuổi.
Em gái younger sister /ˌjʌŋ.ɡɚ ˈsɪs.tɚ/ em gái My younger sister draws. — Em gái tôi vẽ.
Chân dung gia đình có bố mẹ và anh chị em, minh họa từ vựng tiếng Anh về thành viên gia đình
Chân dung gia đình có bố mẹ và anh chị em, minh họa từ vựng tiếng Anh về thành viên gia đình (Nguồn: pngtree)

Parent chỉ một người; parents thường chỉ bố mẹ của một người hoặc một nhóm phụ huynh. Child có dạng số nhiều bất quy tắc là children, không phải childs. Từ brother và sister không cho biết người đó lớn hay nhỏ tuổi hơn bạn. Khi cần phân biệt anh, chị với em, hãy thêm older hoặc younger.

Ông bà và họ hàng gần

Nhóm từ Từ tiếng Anh IPA Nghĩa tiếng Việt Ví dụ ngắn
Ông bà grandparent /ˈɡræn.per.ənt/ ông hoặc bà A grandparent can help. — Ông hoặc bà có thể giúp.
Ông grandfather /ˈɡræn.fɑː.ðɚ/ ông nội hoặc ông ngoại My grandfather gardens. — Ông tôi làm vườn.
Bà grandmother /ˈɡræn.mʌð.ɚ/ bà nội hoặc bà ngoại My grandmother tells stories. — Bà tôi kể chuyện.
Ông grandpa /ˈɡræn.pɑː/ ông; cách gọi thân mật Grandpa is smiling. — Ông đang cười.
Bà grandma /ˈɡræn.mɑː/ bà; cách gọi thân mật Grandma is here. — Bà ở đây.
Họ hàng uncle /ˈʌŋ.kəl/ chú, bác trai, cậu hoặc dượng My uncle visits us. — Chú tôi đến thăm.
Họ hàng aunt /ænt/ cô, dì, bác gái, thím hoặc mợ My aunt lives nearby. — Dì tôi sống gần đây.
Họ hàng cousin /ˈkʌz.ən/ anh, chị hoặc em họ My cousin likes music. — Người anh em họ của tôi thích âm nhạc.
Cháu nephew /ˈnef.juː/ cháu trai, con của anh chị em My nephew is a baby. — Cháu trai tôi còn là em bé.
Cháu niece /niːs/ cháu gái, con của anh chị em My niece is reading. — Cháu gái tôi đang đọc sách.
Cháu grandchild /ˈɡræn.tʃaɪld/ cháu nội hoặc ngoại Her grandchild is here. — Cháu của bà ấy đang ở đây.
Cháu grandson /ˈɡræn.sʌn/ cháu trai, con của con Their grandson is five. — Cháu trai của họ năm tuổi.
Cháu granddaughter /ˈɡræn.dɑː.t̬ɚ/ cháu gái, con của con His granddaughter plays. — Cháu gái ông ấy chơi.
Họ hàng relative /ˈrel.ə.t̬ɪv/ người họ hàng A relative is visiting. — Một người họ hàng đang đến thăm.
Ông bà và cháu nhỏ vui chơi, minh họa từ vựng tiếng Anh về ông bà và họ hàng
Ông bà và cháu nhỏ vui chơi, minh họa từ vựng tiếng Anh về ông bà và họ hàng (Nguồn: edu)

Phân biệt nuclear family, extended family và blended family

Ba kiểu gia đình thường gặp

Nhóm từ Từ tiếng Anh IPA Nghĩa tiếng Việt Ví dụ ngắn
Kiểu gia đình nuclear family /ˌnuː.kli.ɚ ˈfæm.əl.i/ gia đình hạt nhân, thường gồm bố mẹ và con They are a nuclear family. — Họ là một gia đình hạt nhân.
Kiểu gia đình extended family /ɪkˌsten.dɪd ˈfæm.əl.i/ gia đình mở rộng, gồm cả họ hàng Her extended family meets often. — Đại gia đình cô ấy thường gặp nhau.
Kiểu gia đình blended family /ˌblen.dɪd ˈfæm.əl.i/ gia đình ghép, có con từ quan hệ trước của một hoặc cả hai người They are a blended family. — Họ là một gia đình ghép.
Kiểu gia đình single-parent family /ˌsɪŋ.ɡəl ˈper.ənt ˌfæm.əl.i/ gia đình có một phụ huynh He lives in a single-parent family. — Cậu ấy sống trong gia đình có một phụ huynh.

Gia đình mở rộng có thể có nhiều thế hệ, dù các thành viên không nhất thiết sống chung. Những tên gọi này mô tả các hoàn cảnh gia đình khác nhau, chứ không đánh giá gia đình nào tốt hay xấu.

Gia đình mở rộng nhiều thế hệ quây quần bên mâm cơm, minh họa các kiểu gia đình bằng tiếng Anh
Gia đình mở rộng nhiều thế hệ quây quần bên mâm cơm, minh họa các kiểu gia đình bằng tiếng Anh (Nguồn: tuoitre)

Cách gọi tôn trọng trong gia đình đơn thân, ghép và nuôi dưỡng

Nhóm từ Từ tiếng Anh IPA Nghĩa tiếng Việt Ví dụ ngắn
Gia đình ghép stepfather /ˈstepˌfɑː.ðɚ/ bố dượng Her stepfather reads with her. — Bố dượng đọc sách cùng cô bé.
Gia đình ghép stepmother /ˈstepˌmʌð.ɚ/ mẹ kế His stepmother is kind. — Mẹ kế của cậu ấy tốt bụng.
Gia đình ghép stepbrother /ˈstepˌbrʌð.ɚ/ anh hoặc em trai kế My stepbrother likes chess. — Anh trai kế của tôi thích cờ vua.
Gia đình ghép stepsister /ˈstepˌsɪs.tɚ/ chị hoặc em gái kế Her stepsister draws. — Chị gái kế của cô ấy vẽ.
Cùng một bố hoặc mẹ half-brother /ˈhæfˌbrʌð.ɚ/ anh hoặc em trai cùng bố hoặc cùng mẹ My half-brother lives nearby. — Em trai cùng mẹ của tôi sống gần đây.
Cùng một bố hoặc mẹ half-sister /ˈhæfˌsɪs.tɚ/ chị hoặc em gái cùng bố hoặc cùng mẹ Her half-sister sings. — Chị gái cùng bố của cô ấy hát.
Nhận con nuôi adoptive parent /əˌdɑːp.tɪv ˈper.ənt/ bố hoặc mẹ nhận con nuôi Her adoptive parent is here. — Phụ huynh nhận nuôi cô bé ở đây.
Chăm sóc thay thế foster parent /ˈfɑː.stɚ ˌper.ənt/ bố hoặc mẹ chăm sóc nuôi dưỡng thay thế His foster parent helps him. — Người chăm sóc nuôi dưỡng cậu ấy giúp cậu ấy.
Chăm sóc caregiver /ˈkerˌɡɪv.ɚ/ người chăm sóc My caregiver picks me up. — Người chăm sóc đón tôi.
Hôn nhân mother-in-law /ˈmʌð.ɚ.ɪn.lɔː/ mẹ chồng hoặc mẹ vợ My mother-in-law cooks. — Mẹ chồng tôi nấu ăn.
Hôn nhân father-in-law /ˈfɑː.ðɚ.ɪn.lɔː/ bố chồng hoặc bố vợ My father-in-law visits. — Bố vợ tôi đến thăm.

Tiền tố step- chỉ mối quan hệ gia đình hình thành qua quan hệ của bố hoặc mẹ; half- chỉ anh chị em có chung một bố hoặc mẹ. Nhận con nuôi và chăm sóc thay thế là hai mối quan hệ khác nhau.

Gia đình ghép cùng nhau đi dạo, minh họa cách gọi stepfather stepmother bằng tiếng Anh
Gia đình ghép cùng nhau đi dạo, minh họa cách gọi stepfather stepmother bằng tiếng Anh (Nguồn: pngtree)
Để trẻ tự chọn cách giới thiệu

Đừng yêu cầu bé nào cũng phải vẽ đủ bố và mẹ. Hãy hỏi trẻ muốn giới thiệu ai, hoặc gợi ý câu “This is someone who cares for me” — Đây là người chăm sóc em. Trẻ có thể gọi người thân là “mom”, “dad” hoặc bằng tên, theo cách gia đình mình vẫn dùng.

Sơ đồ family tree và bảng dịch xưng hô họ hàng Việt–Anh

Family tree ba thế hệ

Cây gia đình (family tree) sau đây là một ví dụ, không phải khuôn mẫu bắt buộc. Bé có thể đổi tên, bỏ nhánh không phù hợp hoặc dùng nhân vật tưởng tượng.

       BÊN NỘI                         BÊN NGOẠI
   ông ── bà                        ông ── bà
       │                                │
   chú ── bố                         mẹ ── dì
    │      └──────────┬─────────────┘      │
 con của chú          │                 con của dì
  = cousin       anh/em ── TÔI           = cousin

Ví dụ: “My mother’s sister is my aunt.” — Chị hoặc em gái của mẹ là dì của tôi. Con của dì là cousin, không phải uncle hay aunt.

Sơ đồ cây gia đình ba thế hệ vẽ tay, minh họa từ vựng family tree tiếng Anh
Sơ đồ cây gia đình ba thế hệ vẽ tay, minh họa từ vựng family tree tiếng Anh (Nguồn: pngtree)

Chú, bác, cậu, cô, dì và dượng nói tiếng Anh thế nào?

Trong tiếng Anh thông dụng, nhiều cách xưng hô tiếng Việt được gộp vào một từ. Uncle, aunt và cousin không cho biết người đó thuộc bên nội hay bên ngoại, hoặc lớn tuổi hơn ai. Bảng dưới đây có thể đọc theo cả hai chiều: tìm cách gọi tiếng Việt để dịch sang Anh, hoặc tra các cách gọi tương ứng khi gặp một từ tiếng Anh. Nếu cần chính xác, hãy hỏi thêm về mối quan hệ.

Đại gia đình họ hàng đông đúc chụp ảnh chung, minh họa xưng hô chú bác cô dì trong tiếng Anh
Đại gia đình họ hàng đông đúc chụp ảnh chung, minh họa xưng hô chú bác cô dì trong tiếng Anh (Nguồn: dantri)
Xưng hô tiếng Việt Quan hệ cụ thể Cách gọi tiếng Anh và IPA Ghi chú phân biệt
Ông nội Bố của bố paternal grandfather /pəˌtɝː.nəl ˈɡræn.fɑː.ðɚ/ Thường gọi grandfather hoặc grandpa.
Ông ngoại Bố của mẹ maternal grandfather /məˌtɝː.nəl ˈɡræn.fɑː.ðɚ/ Cùng là grandfather nếu không cần nêu nhánh.
Bà nội Mẹ của bố paternal grandmother /pəˌtɝː.nəl ˈɡræn.mʌð.ɚ/ Thường gọi grandmother hoặc grandma.
Bà ngoại Mẹ của mẹ maternal grandmother /məˌtɝː.nəl ˈɡræn.mʌð.ɚ/ Cùng là grandmother nếu không cần nêu nhánh.
Bác trai Anh trai của bố uncle /ˈʌŋ.kəl/ Nói rõ: my father’s older brother.
Chú Em trai của bố uncle /ˈʌŋ.kəl/ Nói rõ: my father’s younger brother.
Cậu Anh hoặc em trai của mẹ uncle /ˈʌŋ.kəl/ Nói rõ: my mother’s brother.
Bác gái Chị gái của bố aunt /ænt/ Nói rõ: my father’s older sister.
Cô Em gái của bố aunt /ænt/ Nói rõ: my father’s younger sister.
Dì Chị hoặc em gái của mẹ aunt /ænt/ Nói rõ: my mother’s sister.
Dượng Chồng của cô hoặc dì uncle /ˈʌŋ.kəl/ Có thể mô tả là chồng của cô hoặc dì.
Dượng Chồng của mẹ trong gia đình ghép stepfather /ˈstepˌfɑː.ðɚ/ Chọn theo quan hệ thực tế và cách gia đình gọi.
Thím Vợ của chú aunt /ænt/ Có thể nói my uncle’s wife.
Mợ Vợ của cậu aunt /ænt/ Có thể nói my uncle’s wife.
Anh, chị, em họ Con của cô, chú, bác, cậu hoặc dì cousin /ˈkʌz.ən/ Không thể xác định tuổi hay giới tính chỉ từ cousin.
Cháu trai Con trai của anh chị em mình nephew /ˈnef.juː/ Khác grandson: grandson là cháu trai, con của con mình.
Cháu gái Con gái của anh chị em mình niece /niːs/ Khác granddaughter: granddaughter là cháu gái, con của con mình.
Cháu nội hoặc ngoại Con của con mình grandchild /ˈɡræn.tʃaɪld/ Muốn rõ nhánh, nói con của con trai hay con gái.
Anh hoặc em trai Anh em trai của mình brother /ˈbrʌð.ɚ/ Thêm older hoặc younger để chỉ tuổi.

Cách gọi trong tiếng Việt thay đổi theo vùng và từng gia đình; chẳng hạn, “bác” đôi khi cũng chỉ anh hoặc chị của mẹ. Nếu gặp uncle mà không có ngữ cảnh, bạn không thể biết đó là chú hay cậu. Hãy hỏi thêm hoặc mô tả quan hệ, chẳng hạn “my mother’s younger brother” — em trai của mẹ tôi.

Từ vựng tiếng Anh về trẻ em theo độ tuổi và sinh hoạt

Từ newborn đến teenager

Các mốc dưới đây giúp bạn hình dung, chứ không phải ranh giới cố định trong mọi tài liệu: newborn thường chỉ trẻ trong vài tuần đầu; infant thường chỉ trẻ dưới một tuổi; toddler là trẻ chập chững, khoảng 1–3 tuổi; preschooler là trẻ chưa đến tuổi đi học; teenager là người từ 13 đến 19 tuổi. Khi cần biết cách gọi trẻ bằng tiếng Anh, hãy nhớ các cách gọi có thể chồng lấn: một toddler cũng là một child.

Giai đoạn hoặc tình huống Từ tiếng Anh IPA Nghĩa Ví dụ
Mới sinh newborn /ˈnuː.bɔːrn/ trẻ sơ sinh The newborn is asleep. — Em bé sơ sinh đang ngủ.
Nhũ nhi infant /ˈɪn.fənt/ trẻ nhũ nhi The infant needs care. — Trẻ nhũ nhi cần được chăm sóc.
Em bé baby /ˈbeɪ.bi/ em bé The baby is smiling. — Em bé đang cười.
Tập đi toddler /ˈtɑːd.lɚ/ trẻ mới biết đi The toddler walks slowly. — Bé tập đi bước chậm.
Mầm non preschooler /ˈpriːˌskuː.lɚ/ trẻ trước tuổi đi học The preschooler likes drawing. — Bé mẫu giáo thích vẽ.
Trẻ em kid /kɪd/ đứa trẻ; cách nói thân mật The kid is playing. — Đứa trẻ đang chơi.
Đi học schoolchild /ˈskuːl.tʃaɪld/ trẻ đang tuổi đi học The schoolchild carries a bag. — Học sinh mang cặp.
Thiếu niên teenager /ˈtiːnˌeɪ.dʒɚ/ thiếu niên từ 13 đến 19 tuổi The teenager reads comics. — Bạn thiếu niên đọc truyện tranh.
Tuổi age /eɪdʒ/ tuổi; độ tuổi What is her age? — Cô bé bao nhiêu tuổi?
Sinh nhật birthday /ˈbɝːθ.deɪ/ sinh nhật Today is my birthday. — Hôm nay là sinh nhật tôi.
Các giai đoạn phát triển của trẻ em từ sơ sinh đến thiếu niên, minh họa từ vựng tiếng Anh theo độ tuổi
Các giai đoạn phát triển của trẻ em từ sơ sinh đến thiếu niên, minh họa từ vựng tiếng Anh theo độ tuổi (Nguồn: edu)

Ăn, ngủ, chơi và đi học trong gia đình

Giai đoạn hoặc tình huống Từ tiếng Anh IPA Nghĩa Ví dụ
Chăm sóc childcare /ˈtʃaɪld.ker/ việc chăm sóc trẻ They share childcare. — Họ cùng chăm sóc con.
Chăm sóc babysitter /ˈbeɪ.biˌsɪt̬.ɚ/ người trông trẻ The babysitter is here. — Người trông trẻ đã đến.
Thay tã diaper /ˈdaɪ.pɚ/ tã, cách gọi phổ biến ở Mỹ The baby needs a diaper. — Em bé cần một chiếc tã.
Thay tã nappy /ˈnæp.i/ tã, cách gọi phổ biến ở Anh The nappy is clean. — Chiếc tã sạch.
Đi dạo stroller /ˈstroʊ.lɚ/ xe đẩy trẻ em, kiểu Mỹ The stroller is outside. — Xe đẩy ở ngoài.
Đi dạo pushchair /ˈpʊʃ.tʃer/ xe đẩy trẻ em, kiểu Anh The pushchair is blue. — Xe đẩy màu xanh.
Ngủ crib /krɪb/ cũi trẻ em, kiểu Mỹ The baby is in the crib. — Em bé ở trong cũi.
Ngủ cot /kɑːt/ cũi trẻ em trong tiếng Anh Anh The baby is in the cot. — Em bé ở trong cũi.
Ngủ nap /næp/ giấc ngủ ngắn The baby takes a nap. — Em bé ngủ một giấc ngắn.
Ăn bottle /ˈbɑː.t̬əl/ bình sữa; cái chai The bottle is clean. — Bình sữa sạch.
Chơi toy /tɔɪ/ đồ chơi This toy is red. — Đồ chơi này màu đỏ.
Ăn eat /iːt/ ăn We eat together. — Chúng tôi ăn cùng nhau.
Ngủ sleep /sliːp/ ngủ Children need to sleep. — Trẻ em cần ngủ.
Chơi play /pleɪ/ chơi Let’s play. — Cùng chơi nhé.
Tắm bathe /beɪð/ tắm; tắm cho ai I bathe the baby. — Tôi tắm cho em bé.
Mặc đồ get dressed /ɡet drest/ mặc quần áo Get dressed, please. — Con mặc quần áo nhé.
Đi học go to school /ɡoʊ tə skuːl/ đi học I go to school. — Tôi đi học.
Học ở nhà do homework /duː ˈhoʊm.wɝːk/ làm bài tập về nhà I do my homework. — Tôi làm bài tập về nhà.
Việc nhà help with chores /help wɪð tʃɔːrz/ giúp làm việc nhà I help with chores. — Tôi giúp làm việc nhà.
Chơi draw /drɔː/ vẽ We draw together. — Chúng tôi cùng vẽ.
Đọc read /riːd/ đọc I read with Dad. — Tôi đọc sách cùng bố.

Khi tra em bé trong tiếng Anh, baby là từ nền tảng; còn trong tiếng Anh Anh, cot thường là cũi trẻ em; trong tiếng Anh Mỹ, từ này cũng có thể chỉ giường gấp. Nếu chọn giọng Mỹ, bạn có thể dạy diaper và stroller; nếu chọn giọng Anh, dùng nappy và pushchair.

Đồ dùng chăm sóc em bé như tã, bình sữa và xe đẩy, minh họa từ vựng tiếng Anh về sinh hoạt trẻ em
Đồ dùng chăm sóc em bé như tã, bình sữa và xe đẩy, minh họa từ vựng tiếng Anh về sinh hoạt trẻ em (Nguồn: edupia)

Người mới học nên bắt đầu với những từ quen thuộc như family, mother, baby và play, rồi mới thêm toddler hay childcare. Chủ đề gia đình phù hợp để luyện ở Pre A1 Starters và A1 Movers. Muốn biết một từ có trong wordlist của kỳ thi cụ thể hay không, hãy kiểm tra tài liệu Cambridge chính thức. Không nên mặc định mọi từ trong bài đều thuộc danh sách thi hoặc chắc chắn xuất hiện trong đề.

Mẫu câu giới thiệu gia đình và giao tiếp hằng ngày với con

Câu giới thiệu gia đình cho bé

  • This is my family. — Đây là gia đình của em.
  • This is my __. — Đây là __ của em.
  • I have one brother. — Em có một anh hoặc em trai.
  • My grandparents live with us. — Ông bà sống cùng gia đình em.
  • My __ likes __. — __ của em thích __.
  • I live with __. — Em sống cùng __.

Trẻ có thể chỉ vào hình vẽ rồi điền từ vào chỗ trống. Nếu không có anh chị em hoặc không muốn nói về người thân, bé có thể chọn câu khác hoặc giới thiệu một gia đình tưởng tượng.

Bé gái vẽ tranh gia đình để luyện câu giới thiệu bằng tiếng Anh
Bé gái vẽ tranh gia đình để luyện câu giới thiệu bằng tiếng Anh (Nguồn: edu)

Cụm từ giao tiếp khi ăn, ngủ và chơi

  • How are you today? — Hôm nay con thế nào?
  • Are you hungry? — Con đói không?
  • It’s time to eat. — Đến giờ ăn rồi.
  • Let’s play together. — Mình cùng chơi nhé.
  • Can you put the toys away? — Con cất đồ chơi giúp nhé?
  • Let’s read a book. — Mình cùng đọc sách nhé.
  • It’s time for bed. Good night! — Đến giờ đi ngủ rồi. Chúc con ngủ ngon!

Khi luyện giao tiếp tiếng Anh trong gia đình, người lớn nói một câu ngắn, chờ trẻ đáp lại rồi đổi tên hoặc hoạt động. Bài viết không có audio nhúng. Bạn có thể nghe mẫu trong từ điển có phát âm Anh–Anh và Anh–Mỹ, sau đó tự thu âm để so sánh.

Mẹ đọc truyện cho con nghe trước giờ ngủ, minh họa giao tiếp tiếng Anh hằng ngày trong gia đình
Mẹ đọc truyện cho con nghe trước giờ ngủ, minh họa giao tiếp tiếng Anh hằng ngày trong gia đình (Nguồn: smartcom)

Phát âm IPA và luyện âm khó trong từ vựng gia đình

Mẹo đặt khẩu hình cho /ð/ và âm /s/ cuối từ

Âm /ð/ có trong father /ˈfɑː.ðɚ/, mother /ˈmʌð.ɚ/ và brother /ˈbrʌð.ɚ/. Đặt nhẹ đầu lưỡi giữa hoặc sát hai hàm răng, cho hơi đi qua và rung dây thanh. Bạn có thể đặt tay lên cổ để cảm nhận độ rung. Tập âm riêng trước, rồi ghép chậm vào từ. Không cần yêu cầu trẻ thè lưỡi quá xa hay phát âm hoàn hảo ngay.

Đuôi số nhiều viết -s hoặc -es có ba cách đọc thường gặp:

  • /s/ sau âm vô thanh như /t/: parents /ˈper.ənts/, grandparents /ˈɡræn.per.ənts/.
  • /z/ sau nguyên âm và phần lớn phụ âm hữu thanh: siblings /ˈsɪb.lɪŋz/, sons /sʌnz/, cousins /ˈkʌz.ənz/.
  • /ɪz/ sau âm xuýt hoặc âm gió như /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/, /dʒ/: nieces /ˈniː.sɪz/, ages /ˈeɪ.dʒɪz/.
Mẹ cùng con luyện phát âm tiếng Anh, minh họa mẹo đặt khẩu hình cho trẻ
Mẹ cùng con luyện phát âm tiếng Anh, minh họa mẹo đặt khẩu hình cho trẻ (Nguồn: contuhoc)
Nghe âm cuối thay vì chỉ nhìn chữ

Cho bé nghe rồi nhắc lại parent–parents và sibling–siblings. Với /s/ hoặc /z/, giữ âm cuối rõ nhưng đừng thêm nguyên âm thành âm tiết mới; riêng /ɪz/ có thêm một âm tiết.

Chọn giọng Anh–Anh hay Anh–Mỹ

Cả hai giọng đều phù hợp, miễn là bạn có mẫu nghe đáng tin cậy. Hãy chọn một giọng làm chuẩn để luyện nhất quán, đồng thời cho trẻ biết các cách phát âm khác cũng đúng. Chẳng hạn, father thường được ghi /ˈfɑː.ðɚ/ theo Mỹ và /ˈfɑː.ðə/ theo Anh; aunt thường là /ænt/ ở Mỹ và /ɑːnt/ ở Anh. Cách phát âm thực tế còn tùy vùng và người nói. Với bé mới tập nói tiếng Anh — chẳng hạn khi luyện cách đọc em bé tiếng Anh — nghe rồi bắt chước câu ngắn hữu ích hơn học thuộc toàn bộ ký hiệu IPA.

Lộ trình học theo độ tuổi kèm quiz và worksheet tự in

Lộ trình 7 ngày cho phụ huynh và giáo viên

Không có độ tuổi bắt buộc để bắt đầu. Trẻ khoảng 2–3 tuổi có thể làm quen với từ chỉ người thân qua hình ảnh và trò chơi; trẻ khoảng 5–6 tuổi có thể thử nói câu ngắn và vẽ cây gia đình. Đây chỉ là gợi ý linh hoạt, không phải mốc đánh giá năng lực. Khi trẻ mệt, hãy dừng lại và điều chỉnh theo khả năng của bé.

Với trẻ 4–8 tuổi, bạn có thể thử học khoảng 10–15 phút mỗi ngày. Trẻ nhỏ hơn chỉ cần chọn một hoặc hai từ quen thuộc; trẻ lớn hơn có thể thêm câu và mô tả mối quan hệ.

  1. Ngày 1 — Người thân: Chọn family, father, mother hoặc những từ phù hợp với gia đình bé. Chỉ vào tranh và nói “This is my __.”
  2. Ngày 2 — Ông bà: Ôn grandfather, grandmother; vẽ hoặc chọn nhân vật, rồi giới thiệu bằng một câu.
  3. Ngày 3 — Họ hàng: Dùng cây gia đình để phân biệt uncle, aunt, cousin. Hỏi: “Who is this?” — Đây là ai?
  4. Ngày 4 — Độ tuổi: Xếp tranh baby, toddler, child, teenager theo thứ tự lớn dần. Trẻ nhỏ chỉ cần chọn những từ quen thuộc.
  5. Ngày 5 — Sinh hoạt: Diễn tả eat, sleep, play, get dressed, rồi nói “It’s time to __.”
  6. Ngày 6 — Phát âm: Nghe rồi nhắc lại father, mother, brother, parents, siblings; chú ý /ð/ và âm cuối.
  7. Ngày 7 — Ôn tập: Làm quiz, sau đó giới thiệu tối đa ba câu về hình gia đình thật hoặc tưởng tượng.
Kế hoạch học từ vựng tiếng Anh bảy ngày cho bé với tranh và đồ chơi học tập
Kế hoạch học từ vựng tiếng Anh bảy ngày cho bé với tranh và đồ chơi học tập (Nguồn: youtube)

Quiz có đáp án và flashcard in được

Bạn có thể in phần này hoặc chép ra giấy. Không cần ghi tên thật hay thông tin riêng tư của trẻ.

Dạng 1 — Điền từ: Chọn uncle, cousin, grandmother, children, daughter.

  1. My father’s mother is my __.
  2. My aunt’s son is my __.
  3. My mother’s brother is my __.
  4. I have one son and one __; she is six.
  5. My parents have three __.

Dạng 2 — Nối từ với nghĩa:

Số Từ và IPA Chữ Nghĩa
1 toddler /ˈtɑːd.lɚ/ a tã
2 newborn /ˈnuː.bɔːrn/ b người trông trẻ
3 teenager /ˈtiːnˌeɪ.dʒɚ/ c trẻ sơ sinh
4 babysitter /ˈbeɪ.biˌsɪt̬.ɚ/ d trẻ mới biết đi
5 diaper /ˈdaɪ.pɚ/ e thiếu niên 13–19 tuổi

Dạng 3 — Vẽ cây gia đình: Vẽ cây gia đình ba thế hệ theo ý thích, rồi điền nhãn cho bà nội, cậu và một người anh chị em họ. Thêm một nhánh riêng cho cháu trai là con của anh hoặc chị em của người kể.

Đáp án

Bài Đáp án Giải thích
Điền 1 grandmother Mẹ của bố là bà nội.
Điền 2 cousin Con của cô hoặc dì là anh chị em họ.
Điền 3 uncle Anh hoặc em trai của mẹ là cậu.
Điền 4 daughter Daughter là con gái.
Điền 5 children Children là số nhiều của child.
Nối 1–d, 2–c, 3–e, 4–b, 5–a Đối chiếu lại bảng từ theo độ tuổi và chăm sóc trẻ.
Cây gia đình paternal grandmother; maternal uncle; cousin; nephew Lần lượt là bà nội, cậu, anh chị em họ và cháu trai là con của anh chị em mình.

Bộ thẻ tự cắt: Chép mỗi ô dưới đây lên một thẻ, rồi ghi nghĩa hoặc vẽ hình ở mặt sau. Xáo thẻ, cho bé lật và nói một câu có từ đó.

Bộ thẻ flashcard tự cắt giúp trẻ học từ vựng tiếng Anh chủ đề gia đình
Bộ thẻ flashcard tự cắt giúp trẻ học từ vựng tiếng Anh chủ đề gia đình (Nguồn: shopee)
Thẻ 1 Thẻ 2 Thẻ 3 Thẻ 4
mother /ˈmʌð.ɚ/ — mẹ father /ˈfɑː.ðɚ/ — bố baby /ˈbeɪ.bi/ — em bé cousin /ˈkʌz.ən/ — anh chị em họ
aunt /ænt/ — cô, dì hoặc bác gái uncle /ˈʌŋ.kəl/ — chú, bác trai hoặc cậu play /pleɪ/ — chơi sleep /sliːp/ — ngủ

Hãy bắt đầu với bốn thẻ phù hợp với trẻ. Khi bé đã nhận ra từ và muốn chơi tiếp, bạn có thể thêm thẻ.

Tự kiểm tra nhanh

1Khi mô tả anh trai và các con trong gia đình, cách diễn đạt nào sau đây đúng với quy tắc ngữ pháp và từ vựng tiếng Anh?

2Một gia đình bao gồm vợ chồng và các con riêng từ quan hệ hôn nhân trước của một hoặc cả hai người cùng sống chung được gọi là kiểu gia đình nào?

3Nam và Mai có chung mẹ nhưng khác bố. Nam nên giới thiệu Mai với người khác bằng từ tiếng Anh nào là chính xác nhất?

4Trong tiếng Anh thông dụng, từ 'uncle' có thể tương ứng với những danh xưng nào trong tiếng Việt? (Chọn tất cả các đáp án đúng)

5Khi muốn giới thiệu về con trai của anh/chị/em ruột mình bằng tiếng Anh, từ nào sau đây là chính xác?

6Khi sử dụng chuẩn từ vựng tiếng Anh Mỹ (American English), cặp từ nào được dùng phổ biến để chỉ 'tã' và 'xe đẩy trẻ em'?

7Từ nào sau đây có phần đuôi số nhiều '-s' được phát âm thành /ɪz/ và làm tăng thêm một âm tiết cho từ?

8Người nhận chăm sóc và nuôi dưỡng thay thế cho một đứa trẻ trong một thời gian (không phải cha mẹ nhận nuôi chính thức vĩnh viễn) được gọi là gì?

9Khi cần phân biệt rõ ràng một người họ hàng thuộc bên nội hay bên ngoại trong tiếng Anh, những tính từ nào sau đây được sử dụng? (Chọn tất cả các đáp án đúng)

Xem video tóm tắt
Nhìn nhanhTừ vựng tiếng Anh về trẻ em và gia đình: Tra cứu, IPA, ví dụ
(Nguồn: ynghia.net)

Câu hỏi thường gặp

Chủ đề gia đình có trong Cambridge Pre A1 Starters và A1 Movers không?

Gia đình và người thân là chủ đề phù hợp để luyện từ vựng, nghe, nói và đọc ở các trình độ đầu. Hãy đối chiếu danh sách từ với tài liệu Cambridge chính thức của kỳ thi cụ thể vì phạm vi có thể thay đổi.

Có thể gọi anh, chị và em bằng tiếng Anh thế nào khi tiếng Anh không phân biệt tuổi?

Brother và sister không thể hiện người đó lớn hay nhỏ tuổi hơn. Có thể nói older brother, younger brother, older sister hoặc younger sister khi cần nêu rõ thứ bậc.

Dạy trẻ học từ vựng gia đình bằng cách nào để dễ nhớ?

Bắt đầu với người và hoạt động quen thuộc, gắn mỗi từ với ảnh, family tree hoặc câu nói hằng ngày rồi ôn ngắn qua trò chơi. Điều chỉnh số từ và độ khó theo khả năng của trẻ thay vì ép học một danh sách dài.

Nên dùng diaper hay nappy khi dạy trẻ?

Cả hai đều có nghĩa là tã; diaper phổ biến trong tiếng Anh Mỹ, còn nappy phổ biến trong tiếng Anh Anh. Chọn từ phù hợp với giọng tiếng Anh đang học và giữ cách dùng nhất quán.