Tên địa danh nổi tiếng bằng tiếng Anh: Bảng tra Anh–Việt–IPA

Tên địa danh nổi tiếng bằng tiếng Anh thường là danh từ riêng viết hoa, một số đi kèm mạo từ the: the Eiffel Tower (Tháp Eiffel), the Great Wall of China (Vạn Lý Trường Thành), Ha Long Bay (Vịnh Hạ Long), Angkor Wat, Mount Everest, the Nile. Sông, biển, dãy núi và quần đảo thường có the; thành phố, hồ và núi đơn thường không.

Đây là bảng tra cứu tên địa danh nổi tiếng bằng tiếng Anh, gồm tên tiếng Việt, IPA, quốc gia, loại địa danh và cách dùng the. Danh sách tập trung các công trình, kỳ quan, thành phố, thắng cảnh ở Việt Nam và Đông Nam Á hay gặp trong bài tập, bài viết và giao tiếp du lịch — không phải danh mục đầy đủ mọi địa danh trên thế giới.

Bảng tra nhanh tên địa danh nổi tiếng thế giới: Anh – Việt – IPA – quốc gia – dùng ‘the’ hay không

IPA trong bảng chủ yếu theo phát âm Anh-Anh; một số tên có biến thể tùy vùng. Dấu ✅ nghĩa là thường dùng the trước tên, dấu ❌ là thường không. Tên tiếng Việt trong bảng là cách gọi phổ biến, không nhất thiết phiên âm sát âm gốc.

Công trình, di tích và kỳ quan thế giới

Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt Phiên âm IPA Quốc gia Loại địa danh Dùng ‘the’?
the Eiffel Tower Tháp Eiffel /ˈaɪ.fəl ˈtaʊ.ər/ Pháp Công trình Có
the Great Wall of China Vạn Lý Trường Thành /ˌɡreɪt ˌwɔːl əv ˈtʃaɪ.nə/ Trung Quốc Di tích Có
the Colosseum Đấu trường Colosseum /ˌkɒl.əˈsiː.əm/ Ý Di tích Có
the Statue of Liberty Tượng Nữ thần Tự do /ˌstætʃ.uː əv ˈlɪb.ə.ti/ Hoa Kỳ Tượng Có
the Taj Mahal Đền Taj Mahal /ˌtɑːdʒ məˈhɑːl/ Ấn Độ Lăng mộ Có
Big Ben Big Ben /ˌbɪɡ ˈben/ Vương quốc Anh Đồng hồ Không thường dùng
the Sydney Opera House Nhà hát Opera Sydney /ˈsɪd.ni ˈɒp.ər.ə haʊs/ Úc Công trình Có
the Burj Khalifa Tháp Burj Khalifa /ˌbɜːdʒ kəˈliː.fə/ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất Tòa nhà Có
the Leaning Tower of Pisa Tháp nghiêng Pisa /ˈliː.nɪŋ ˈtaʊ.ər əv ˈpiː.zə/ Ý Tháp Có
Machu Picchu Machu Picchu /ˌmætʃ.uː ˈpiːk.tʃuː/ Peru Di tích Không
the Pyramids of Giza Kim tự tháp Giza /ˈpɪr.ə.mɪdz əv ˈɡiː.zə/ Ai Cập Di tích Có
the Golden Gate Bridge Cầu Cổng Vàng /ˌɡəʊl.dən ˈɡeɪt brɪdʒ/ Hoa Kỳ Cầu Có
the Acropolis Thành cổ Acropolis /əˈkrɒp.ə.lɪs/ Hy Lạp Di tích Có
Angkor Wat Angkor Wat /ˌæŋ.kɔː ˈwɒt/ Campuchia Đền Không
Các công trình và kỳ quan nổi tiếng giúp nhận diện tên địa danh bằng tiếng Anh
Nhóm công trình biểu tượng thường đi với mạo từ 'the' hoặc cấu trúc có 'of'. (Nguồn: kenh14)

Danh lam thắng cảnh thiên nhiên

Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt Phiên âm IPA Quốc gia Loại địa danh Dùng ‘the’?
Niagara Falls Thác Niagara /naɪˈæɡ.rə ˌfɔːlz/ Hoa Kỳ – Canada Thác Thường không
the Grand Canyon Hẻm núi Grand Canyon /ˌɡrænd ˈkæn.jən/ Hoa Kỳ Hẻm núi Có
Mount Everest Núi Everest /ˌmaʊnt ˈev.ər.ɪst/ Nepal – Trung Quốc Núi đơn Không
Mount Fuji Núi Phú Sĩ /ˌmaʊnt ˈfuː.dʒi/ Nhật Bản Núi đơn Không
the Great Barrier Reef Rạn san hô Great Barrier /ˌɡreɪt ˌbær.i.ə ˈriːf/ Úc Rạn san hô Có
the Sahara Desert Sa mạc Sahara /səˈhɑː.rə ˈdez.ət/ Bắc Phi Sa mạc Có
the Amazon River Sông Amazon /ˈæm.ə.zən ˌrɪv.ər/ Nam Mỹ Sông Có
the Nile Sông Nin /naɪl/ Nhiều quốc gia châu Phi Sông Có
the Dead Sea Biển Chết /ˌded ˈsiː/ Israel – Jordan Biển hồ Có
Victoria Falls Thác Victoria /vɪkˈtɔː.ri.ə ˌfɔːlz/ Zambia – Zimbabwe Thác Thường không
Uluru Uluru, còn gọi là Ayers Rock /ˌuː.ləˈruː/ Úc Núi đá Không
Yellowstone National Park Vườn quốc gia Yellowstone /ˈjel.əʊ.stəʊn ˈnæʃ.ən.əl pɑːk/ Hoa Kỳ Vườn quốc gia Không thường dùng
the Alps Dãy Alps /ælps/ Châu Âu Dãy núi Có
the Himalayas Dãy Himalaya /ˌhɪm.əˈleɪ.əz/ Nam Á Dãy núi Có
the Pacific Ocean Thái Bình Dương /pəˌsɪf.ɪk ˈəʊ.ʃən/ — Đại dương Có
the Mediterranean Sea Địa Trung Hải /ˌmed.ɪ.təˈreɪ.ni.ən ˈsiː/ — Biển Có
the Bahamas Quần đảo Bahamas /bəˈhɑː.məz/ Bahamas Quần đảo Có
the Maldives Quần đảo Maldives /ˈmɔːl.diːvz/ Maldives Quần đảo Có
Danh lam thắng cảnh thiên nhiên như thác, núi, biển và sa mạc
Thiên nhiên có quy luật dùng 'the' khác với tên thành phố hay núi đơn. (Nguồn: tripi)

Thành phố và thủ đô các nước nổi tiếng

Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt Phiên âm IPA Quốc gia Loại địa danh Dùng ‘the’?
Paris Paris /ˈpær.ɪs/ Pháp Thủ đô Không
London Luân Đôn /ˈlʌn.dən/ Vương quốc Anh Thủ đô Không
Tokyo Tokyo /ˈtəʊ.ki.əʊ/ Nhật Bản Thủ đô Không
New York City Thành phố New York /ˌnjuː ˈjɔːk ˈsɪt.i/ Hoa Kỳ Thành phố Không
Rome Rome /rəʊm/ Ý Thủ đô Không
Beijing Bắc Kinh /ˌbeɪˈdʒɪŋ/ Trung Quốc Thủ đô Không
Bangkok Bangkok /ˈbæŋ.kɒk/ Thái Lan Thủ đô Không
Sydney Sydney /ˈsɪd.ni/ Úc Thành phố Không
Seoul Seoul /səʊl/ Hàn Quốc Thủ đô Không
Hanoi Hà Nội /hæˈnɔɪ/ Việt Nam Thủ đô Không
Ho Chi Minh City Thành phố Hồ Chí Minh /ˌhəʊ tʃiː ˈmɪn ˈsɪt.i/ Việt Nam Thành phố Không
Dubai Dubai /duːˈbaɪ/ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất Thành phố Không

Địa danh Việt Nam và Đông Nam Á bằng tiếng Anh: cách viết và cách đọc chuẩn

Tên địa danh Việt Nam trong tiếng Anh thường giữ nguyên tên riêng không dấu, rồi thêm từ chỉ loại địa hình hoặc công trình như Bay, Lake, Town, City, River hay National Park — chẳng hạn Hồ Gươm trong tiếng Anh là Hoan Kiem Lake. Không nên dịch từng âm tiết theo nghĩa đen nếu tên riêng đã có cách viết tiếng Anh thông dụng.

Địa danh du lịch Việt Nam bằng tiếng Anh

Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt IPA gần đúng Quốc gia Loại địa danh Dùng ‘the’?
Ha Long Bay Vịnh Hạ Long /ˌhɑː ˈlɒŋ ˈbeɪ/ Việt Nam Vịnh Không thường dùng
Hoi An Ancient Town Phố cổ Hội An /ˌhɔɪ ˈæn ˈeɪn.ʃənt taʊn/ Việt Nam Phố cổ Không thường dùng
Sapa Sa Pa /ˈsɑː.pə/ Việt Nam Thị xã, điểm đến Không
Da Lat Đà Lạt /ˌdɑː ˈlɑːt/ Việt Nam Thành phố Không
Hue Imperial City Kinh thành Huế /ˈhweɪ ɪmˈpɪə.ri.əl ˈsɪt.i/ Việt Nam Di tích Tùy cách gọi
Phong Nha–Ke Bang National Park Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng /ˌfɒŋ ˈnɑː keɪ ˈbæŋ ˈnæʃ.ən.əl pɑːk/ Việt Nam Vườn quốc gia Không thường dùng
Hoan Kiem Lake Hồ Hoàn Kiếm /ˌhwɑːn ˈkiːəm ˈleɪk/ Việt Nam Hồ Không
Ho Chi Minh Mausoleum Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh /ˌhəʊ tʃiː ˈmɪn ˌmɔː.səˈliː.əm/ Việt Nam Lăng Không thường dùng
Temple of Literature Văn Miếu /ˈtem.pəl əv ˈlɪt.rə.tʃər/ Việt Nam Di tích Có
Notre-Dame Cathedral Basilica of Saigon Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn /ˌnɒt.rə ˈdɑːm kəˈθiː.drəl bəˈsɪl.ɪ.kə əv saɪˈɡɒn/ Việt Nam Nhà thờ Có
Mekong Delta Đồng bằng sông Cửu Long /ˈmeɪ.kɒŋ ˈdel.tə/ Việt Nam Đồng bằng Có
Phu Quoc Island Đảo Phú Quốc /ˌfuː ˈkwɒk ˈaɪ.lənd/ Việt Nam Đảo Không
My Son Sanctuary Thánh địa Mỹ Sơn /ˌmiː ˈsɒn ˈsæŋk.tʃu.ə.ri/ Việt Nam Di tích Không thường dùng
Ba Na Hills Bà Nà Hills /ˌbɑː ˈnɑː ˈhɪlz/ Việt Nam Khu du lịch, núi Không thường dùng
Địa danh du lịch Việt Nam như Vịnh Hạ Long và Phố cổ Hội An
Tên Việt Nam trong tiếng Anh thường giữ tên riêng rồi thêm Bay, Town, Lake hoặc City. (Nguồn: baoangiang)

Địa danh Đông Nam Á nổi tiếng

Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt IPA gần đúng Quốc gia Loại địa danh Dùng ‘the’?
Angkor Wat Angkor Wat /ˌæŋ.kɔː ˈwɒt/ Campuchia Đền Không
Marina Bay Sands Marina Bay Sands /məˌriː.nə ˈbeɪ sændz/ Singapore Khu phức hợp Không thường dùng
Borobudur Borobudur /ˌbɒr.əˈbʊ.dʊr/ Indonesia Đền Phật giáo Không
Petronas Twin Towers Tháp đôi Petronas /pɪˈtrəʊ.nəs twɪn ˈtaʊ.əz/ Malaysia Tòa tháp Không thường dùng
the Grand Palace Hoàng cung Thái Lan /ˌɡrænd ˈpæl.ɪs/ Thái Lan Cung điện Có
Singapore River Sông Singapore /ˌsɪŋ.əˈpɔː ˈrɪv.ər/ Singapore Sông Có
Bali Bali /ˈbɑː.li/ Indonesia Đảo Không
Phuket Phuket /puːˈket/ Thái Lan Đảo Không

Địa danh được UNESCO ghi danh có thể gọi là UNESCO World Heritage Site (Di sản thế giới UNESCO). Đây là danh hiệu hoặc phân loại di sản, không phải phần bắt buộc trong tên địa danh. Chẳng hạn, có thể viết Ha Long Bay is a UNESCO World Heritage Site — Vịnh Hạ Long là Di sản thế giới UNESCO; cố đô Huế trong tiếng Anh (Hue Imperial City) cũng là một di sản được UNESCO công nhận.

Địa danh tự nhiên có phải danh từ riêng không? Quy tắc viết hoa tên riêng địa lý

Có. Tên cụ thể của một địa danh tự nhiên là danh từ riêng, nên viết hoa các thành phần thuộc tên: Mount Fuji, Lake Victoria, the Nile, Ha Long Bay. Ngược lại, danh từ chung đứng một mình không viết hoa giữa câu: a mountain (một ngọn núi), the lake (cái hồ), a river (một con sông).

Khi từ chỉ loại địa hình nằm trong tên chính thức, nó thường được viết hoa: River Thames, Lake Victoria, Mount Everest. Nhưng trong cách gọi phổ biến, tiếng Anh thường đặt từ loại phía sau tên với một số địa danh: the Thames, Ha Long Bay, the Pacific Ocean. Hãy giữ đúng thứ tự tên quen dùng, đừng tự đổi thành Bay Ha Long.

  • Đúng: We visited Ha Long Bay. — Chúng tôi đã thăm Vịnh Hạ Long.
  • Sai: We visited ha long bay.
  • Đúng: The Nile flows through Africa. — Sông Nin chảy qua châu Phi.
  • Sai: The nile flows through Africa.
Quy tắc viết hoa tên riêng địa lý với ví dụ đúng và sai trên giấy
Danh từ riêng địa lý cần viết hoa các thành phần thuộc tên chính thức. (Nguồn: vndoc)

Tên thành phố cũng viết hoa từng thành phần chính: New York City, Ho Chi Minh City. Các từ nối như of thường viết thường ở giữa tên, như trong the Statue of Liberty.

Khi nào dùng ‘the’ trước tên địa danh? Quy tắc theo từng loại

Không có một quy tắc duy nhất áp dụng cho mọi tên. Loại địa danh là chỉ dẫn hữu ích, nhưng tên riêng và quy ước sử dụng vẫn có ngoại lệ. Đặc biệt, không phải cứ có từ mô tả như mountain hay bay là tự động thêm the.

Bảng quy tắc ‘the’ theo loại địa danh

Loại địa danh Dùng ‘the’? Ví dụ Ghi chú, ngoại lệ
Thành phố Thường không Paris, Hanoi, Tokyo Ngoại lệ quen thuộc: The Hague
Đa số quốc gia Thường không Japan, France, Vietnam Dùng tên quốc gia như tên riêng
Một số tên quốc gia Có the UK, the USA, the Netherlands, the Philippines Gồm tên mang dạng số nhiều hoặc có yếu tố như Kingdom, States, Republic
Sông Có the Nile, the Amazon, the Mekong Cách dùng phổ biến với tên sông
Biển, đại dương Có the Pacific Ocean, the Mediterranean Sea, the Dead Sea Thường có the
Quần đảo Có the Bahamas, the Maldives Tên thường ở dạng số nhiều
Đảo đơn lẻ Thường không Phu Quoc Island, Bali, Sicily Phân biệt đảo đơn với nhóm đảo
Dãy núi Có the Alps, the Himalayas, the Andes Dãy gồm nhiều đỉnh hoặc núi
Núi đơn lẻ Thường không Mount Everest, Mount Fuji Không viết the Mount Everest
Hồ Thường không Lake Victoria, Hoan Kiem Lake Ngoại lệ có thể xuất hiện trong cấu trúc tên riêng như the Lake of…
Sa mạc Thường có the Sahara, the Gobi Desert Giữ theo tên thông dụng
Vịnh Thường không Ha Long Bay, San Francisco Bay Nhưng dùng the Bay of Bengal
Công trình, tên có of Thường có the Eiffel Tower, the Great Wall of China, the Statue of Liberty Cấu trúc danh từ chung cộng phần định danh thường đi với the
Tên riêng đơn của công trình Thường không Angkor Wat, Big Ben, Machu Picchu Học theo tên cụ thể
Loại địa danh như sông, biển, quần đảo và dãy núi gợi ý cách dùng 'the'
Sông, biển, đại dương, dãy núi và quần đảo thường có 'the'. (Nguồn: onthiielts)

Ngoại lệ dễ nhầm

The Netherlands, the Philippines và the United Kingdom là những tên quốc gia có the. The Hague là tên thành phố cũng dùng the. Ngược lại, không thêm the trước phần lớn tên thành phố và quốc gia: in Hanoi, in Vietnam, in France.

Với công trình, hãy học cả cụm: the Eiffel Tower nhưng Angkor Wat. Mẹo nhớ nhanh là the thường xuất hiện với tên sông, biển, đại dương, dãy núi, quần đảo và nhiều tên công trình có cấu trúc danh từ chung hoặc có of; tên thành phố, núi đơn và hồ thường không có the. Đây chỉ là mẹo tra cứu, không thay thế việc kiểm tra tên riêng cụ thể.

Ngoại lệ tên quốc gia và thành phố có hoặc không có 'the' trong tiếng Anh
Một số tên riêng phải học theo cụm thay vì suy từ quy tắc chung. (Nguồn: edu)

Giới từ in, on, at, to với địa danh: dùng thế nào cho đúng

Giới từ phụ thuộc vào ý bạn muốn diễn đạt: đang ở trong một khu vực, ở trên một đảo, tại một điểm cụ thể hay đang di chuyển đến nơi đó.

  • Giới từ in thường dùng với thành phố, quốc gia, vùng hoặc khu vực: in Paris, in Vietnam, in Southeast Asia.
  • Giới từ on thường dùng với đảo và một số bề mặt hoặc tuyến phố: on Phu Quoc Island, on Oxford Street.
  • Giới từ at thường nhấn vào một địa điểm hoặc điểm hẹn cụ thể: at the Eiffel Tower, at the airport.
  • Giới từ to diễn tả hướng đến nơi nào: travel to Ha Long Bay, fly to Sydney.
  1. We spent three days in Ha Long Bay last summer. — Hè năm ngoái chúng tôi đã dành ba ngày ở Vịnh Hạ Long.
  2. Have you ever been to the Eiffel Tower? — Bạn đã bao giờ đến tháp Eiffel chưa?
  3. She took photos at the Grand Canyon. — Cô ấy chụp ảnh ở Grand Canyon.
  4. We stayed on Phu Quoc Island for a week. — Chúng tôi đã ở đảo Phú Quốc một tuần.
  5. I’m writing to you from Hoi An Ancient Town. — Tôi đang viết thư cho bạn từ Phố cổ Hội An.
  6. Our tour includes Angkor Wat and Siem Reap. — Chuyến tham quan của chúng tôi có Angkor Wat và Xiêm Riệp.
  7. The Nile flows through Egypt. — Sông Nin chảy qua Ai Cập.
  8. He climbed Mount Fuji during his trip to Japan. — Anh ấy leo núi Phú Sĩ trong chuyến đi Nhật Bản.
  9. How do I get to the Temple of Literature? — Tôi đi đến Văn Miếu bằng cách nào?
  10. The flight to Sydney takes about seven hours. — Chuyến bay đến Sydney mất khoảng bảy tiếng.
Giới từ in, on, at và to với địa danh qua tình huống du lịch
Chọn in, on, at hay to theo khu vực, bề mặt, điểm cụ thể hoặc hướng đến. (Nguồn: wordpress)

Trong tiếng Anh-Anh và Anh-Mỹ có một số khác biệt về giới từ trong cụm cố định, chẳng hạn cách nói về việc ở trên phố. Đừng suy rộng một mẫu giới từ duy nhất cho mọi trường hợp; hãy tra cả cụm khi viết câu có street, road hoặc tên địa danh ít quen thuộc.

Cách nhớ giới từ

Gắn giới từ với tình huống: đang ở trong thành phố dùng in; đang ở trên đảo dùng on; đứng tại một điểm cụ thể dùng at; di chuyển về phía nơi đến dùng to.

Địa danh dễ đọc sai: phiên âm IPA và cách đọc gần đúng cho người Việt

IPA ghi âm, không phải cách đánh vần. Các gợi ý bằng âm Việt dưới đây chỉ giúp nhớ nhịp và âm gần đúng; tiếng Việt không có đầy đủ các âm tiếng Anh, nên hãy nghe thêm phát âm mẫu trong từ điển đáng tin cậy. IPA có thể thay đổi theo giọng vùng miền.

Địa danh IPA tham khảo Gợi ý đọc gần đúng Lỗi thường gặp
Worcestershire /ˈwʊs.tə.ʃər/ “wút-tơ-shờ” Đọc mọi âm tiết theo mặt chữ; phát âm gần như “wus-ter-shuh”
Edinburgh /ˈed.ɪn.bər.ə/ “e-đin-bơ-rờ” Đọc nguyên phần burgh như trong cách đánh vần
Thames /temz/ “temz” Đọc th như /θ/ hoặc đọc nguyên âm theo chữ a
Leicester /ˈles.tər/ “les-tờ” Thêm âm tiết cho cụm -ces-
Greenwich /ˈɡren.ɪtʃ/ “gren-ịch” Phát âm w rõ thành một âm tiết
Reykjavik /ˈreɪ.kjə.vɪk/ “rây-kia-vích” Đọc theo từng chữ cái hoặc bỏ âm giữa
Machu Picchu /ˌmætʃ.uː ˈpiːk.tʃuː/ “ma-chu pích-chu” Đọc Picchu thành “pi-cu”
Versailles /vɛərˈsaɪ/ hoặc /vɜːrˈsaɪ/ “veờ-sai” Phát âm phần đuôi -lles thành nhiều âm
Beijing /ˌbeɪˈdʒɪŋ/ “bây-jing” Đọc âm giữa như /k/
Los Angeles Anh: /lɒs ˈæn.dʒəl.iːz/; Mỹ: /lɔːs ˈæn.dʒəl.əs/ “los an-giơ-liz” Đọc g thành âm /ɡ/ cứng trong mọi giọng
Yosemite /joʊˈsem.ə.ti/ “yô-sém-ờ-ti” Đoán phát âm hoàn toàn theo chính tả
Phuket /puːˈket/ “pu-két” Đọc ph như âm /f/ trong tiếng Anh

Các địa danh như Greenwich, Leicester và Versailles cho thấy chữ viết có thể giữ lại âm không được phát ra. Với Worcestershire, phát âm phổ biến trong tiếng Anh rút gọn đáng kể so với mặt chữ. Khi gặp tên khó, hãy tra IPA và nghe âm thanh thay vì tự đoán.

Âm câm và âm khác chữ viết

Ký hiệu /θ/ là âm th vô thanh như trong think; /ð/ là âm th hữu thanh như trong this. Người học Việt thường thay chúng bằng /t/, /d/ hoặc /s/, nhưng cần luyện đặt đầu lưỡi gần răng để tạo âm. Dấu chấm trong IPA chia các âm tiết; dấu /ˈ/ đứng trước âm tiết được nhấn mạnh.

Khác biệt phát âm Anh–Mỹ

Một số địa danh có cách đọc khác nhau giữa Anh-Anh và Anh-Mỹ, như Los Angeles trong bảng. Tên quốc tế còn có thể được đọc theo cách bản địa hoặc theo quy ước tiếng Anh. Khi làm bài, ưu tiên phiên âm mà từ điển hoặc giáo trình đang sử dụng; khi giao tiếp, nhất quán một cách đọc và nói rõ tên địa điểm.

Khác biệt phát âm Anh - Mỹ của cùng một địa danh quốc tế
Một tên có thể có hơn một cách đọc chuẩn tùy giọng Anh – Anh hay Anh – Mỹ. (Nguồn: edu)
Đừng học IPA như cách phiên âm tiếng Việt

Âm gần đúng trong bảng chỉ là điểm tựa. Nếu thay mọi âm tiếng Anh bằng âm tiếng Việt tương tự, trọng âm và âm cuối có thể sai; hãy nghe mẫu và đọc theo IPA.

Nguồn gốc tên gọi và ý nghĩa của các danh lam thắng cảnh nổi tiếng

Từ nguyên giúp ghi nhớ tên, nhưng một số tên có nhiều cách giải thích hoặc liên quan đến lịch sử phức tạp. Dưới đây là những trường hợp có thể nêu ngắn gọn mà không xem giai thoại chưa chắc chắn là sự thật.

  • Eiffel Tower: Tên tháp gắn với kỹ sư Gustave Eiffel và công ty của ông. Ý tưởng thiết kế ban đầu do hai kỹ sư Maurice Koechlin và Émile Nouguier làm việc tại công ty đề xuất.
  • Great Wall of China: Tên tiếng Anh có nghĩa là “Bức tường vĩ đại của Trung Quốc”. Đây là cách gọi mô tả bằng tiếng Anh, không phải một bản dịch âm của tên tiếng Trung.
  • Ha Long Bay: Tên tiếng Việt thường được diễn giải là “vịnh nơi rồng đáp xuống”; đây là cách giải thích gắn với truyền thuyết địa phương, không phải nghĩa từ vựng tiếng Anh của bay.
  • Victoria Falls: Tên tiếng Anh gắn với Nữ hoàng Victoria. Tên địa phương Mosi-oa-Tunya được diễn giải là “làn khói sấm sét”.
  • Mount Everest: Ngọn núi được đặt theo tên nhà khảo sát George Everest, dù ông phản đối việc dùng tên mình và muốn giữ tên địa phương.
  • Machu Picchu: Tên này xuất phát từ tiếng Quechua và thường được giải nghĩa là “Núi Già” (Old Mountain). Một số nghiên cứu còn tranh luận về tên ban đầu của di tích, nên không nên khẳng định mọi vấn đề về tên gọi đã được giải quyết.
  • Burj Khalifa: Tòa tháp ban đầu mang tên Burj Dubai, rồi được đổi tên năm 2010 để vinh danh Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan.
  • New York: Thành phố được đặt theo tước hiệu Công tước xứ York; tên tước hiệu này lại liên hệ với thành phố York ở miền bắc nước Anh.
Nguồn gốc tên gọi địa danh gắn với lịch sử, truyền thuyết và ngôn ngữ
Từ nguyên giúp nhớ tên nhưng không thay thế kiểm chứng lịch sử. (Nguồn: trithucvn2)

Tên địa danh tiếng Anh còn phản ánh yếu tố ngôn ngữ cổ. Hậu tố -ham bắt nguồn từ từ tiếng Anh cổ liên quan đến nhà, làng hoặc trang trại. Tuy nhiên, không thể suy ra nguồn gốc chắc chắn của mọi tên kết thúc bằng -ham chỉ từ hậu tố; cần xét lịch sử từng địa danh.

Tên tiếng Anh và tên bản địa: Everest/Sagarmatha, Uluru, Denali, Kyiv

Tên tiếng Anh, tên bản địa và tên được dùng trong tài liệu quốc tế có thể cùng tồn tại. Khác biệt có thể bắt nguồn từ phiên âm, lịch sử thuộc địa, chính sách đặt tên hoặc nỗ lực khôi phục tên được cộng đồng địa phương sử dụng. Với bài viết cập nhật, nên kiểm tra cách gọi được chính quyền hoặc cộng đồng liên quan sử dụng; trong bài thi, làm theo quy ước của giáo trình.

Tên thường gặp trong tiếng Anh Tên bản địa hoặc tên khác Ghi chú sử dụng
Mount Everest Sagarmatha; Chomolungma Các tên được dùng trong những ngôn ngữ và cộng đồng khác nhau; Everest vẫn phổ biến trong tiếng Anh quốc tế
Victoria Falls Mosi-oa-Tunya Tên địa phương mang nghĩa “làn khói sấm sét” theo cách diễn giải phổ biến
Ayers Rock Uluru Uluru là tên bản địa được sử dụng rộng rãi; có thể gặp cả hai tên trong tài liệu
Mount McKinley Denali Denali là tên bản địa và tên hiện hành được dùng phổ biến; tài liệu cũ có thể ghi Mount McKinley
Kiev Kyiv Kyiv là cách viết tiếng Anh hiện được khuyến nghị rộng rãi; Kiev vẫn xuất hiện trong văn bản cũ
Tên tiếng Anh và tên bản địa có thể cùng tồn tại như Uluru hay Denali
Nên dùng tên được cộng đồng hoặc tài liệu hiện hành công nhận. (Nguồn: wikipedia)

Để tránh gây nhầm lẫn, có thể giới thiệu tên kép ở lần đầu: Uluru (formerly known as Ayers Rock) — Uluru, trước đây được biết đến với tên Ayers Rock. Sau đó dùng một tên nhất quán. Với tên có ý nghĩa chính trị hoặc văn hóa, không nên xem tên bản địa chỉ là biến thể phụ; hãy tôn trọng cách gọi mà cộng đồng liên quan lựa chọn.

Luyện nhớ tên địa danh: quiz nhanh và checklist tự học

Quiz 10 câu có đáp án

Điền tên hoặc chọn cách dùng phù hợp. Thử tự làm trước khi xem đáp án.

  1. “Tháp Eiffel” viết là Eiffel Tower hay the Eiffel Tower khi đứng sau động từ visit?
  2. Điền mạo từ: ___ Nile flows through Africa.
  3. Điền mạo từ: We visited ___ Angkor Wat.
  4. Dịch “Tôi sống ở Hà Nội” với giới từ phù hợp.
  5. Dịch “Chúng tôi đi đến Vịnh Hạ Long” với giới từ phù hợp.
  6. Tên tiếng Anh của “Phố cổ Hội An” là gì?
  7. Tên tiếng Anh của “Tháp đôi Petronas” là gì?
  8. Tên nào là cách viết hiện đại thường dùng trong tiếng Anh: Kiev hay Kyiv?
  9. Địa danh nào phát âm gần /temz/: Thames hay Thames River đọc theo từng chữ?
  10. “Dãy Alps” có cần the không?

Đáp án:

  1. Dùng the Eiffel Tower: We visited the Eiffel Tower.
  2. Viết The Nile.
  3. Không dùng the: We visited Angkor Wat.
  4. Viết I live in Hanoi.
  5. Viết We are going to Ha Long Bay.
  6. Là Hoi An Ancient Town.
  7. Là Petronas Twin Towers.
  8. Ngày nay thường dùng Kyiv trong văn bản tiếng Anh.
  9. Chọn Thames, phát âm /temz/.
  10. Có: the Alps.

Checklist tự kiểm tra trước khi viết hoặc nói

  1. Xác định loại địa danh: thành phố, quốc gia, sông, núi đơn, dãy núi, đảo, quần đảo, biển hay công trình.
  2. Kiểm tra chính tả và viết hoa: viết đúng từng thành phần của tên riêng, chẳng hạn Mount Everest, Ha Long Bay.
  3. Kiểm tra the: xét loại địa danh rồi tra ngoại lệ; không áp dụng máy móc một mẹo cho mọi tên.
  4. Chọn giới từ: in cho thành phố và quốc gia, on thường dùng với đảo, at cho điểm cụ thể, to cho hướng di chuyển.
  5. Tra phát âm: kiểm tra IPA và nghe mẫu, nhất là với tên có âm câm hoặc phát âm không theo mặt chữ.
Checklist tự kiểm tra chính tả, mạo từ, giới từ và phát âm địa danh
Ôn theo nhóm và kiểm tra từng yếu tố trước khi viết hoặc nói. (Nguồn: youtube)

Ví dụ với “sông Nin”: xác định đây là sông, viết hoa Nile, dùng the, rồi chọn động từ và giới từ theo ý câu. Có thể viết: The Nile flows through Egypt. — Sông Nin chảy qua Ai Cập.


Tự kiểm tra nhanh

1Khi muốn đề cập đến một dãy núi gồm nhiều đỉnh núi như Dãy Alps trong tiếng Anh, quy tắc mạo từ nào sau đây được áp dụng?

2Địa danh nào sau đây trong tiếng Anh nổi tiếng với việc chữ viết giữ lại nhiều âm không phát ra, khiến âm tiết bị rút gọn đáng kể và được phiên âm IPA là /ˈwʊs.tə.ʃər/?

3Theo quy tắc chung về ngữ pháp tiếng Anh, những loại địa danh tự nhiên nào sau đây THƯỜNG đi kèm mạo từ 'the' đứng trước?

4Để nói về việc cư trú hoặc ở lại trên một hòn đảo (ví dụ: đảo Phú Quốc) trong một khoảng thời gian, giới từ nào sau đây là chuẩn xác nhất?

5Trong văn bản tiếng Anh hiện đại, cách viết nào sau đây được khuyến nghị sử dụng rộng rãi để chỉ tên thủ đô của Ukraina thay cho tên cũ mang yếu tố lịch sử?

6Dù phần lớn tên thành phố và quốc gia KHÔNG dùng mạo từ 'the', những trường hợp địa danh nào sau đây là ngoại lệ THƯỜNG BẮT BUỘC đi cùng 'the'?

7Nguồn gốc tên tiếng Anh của đỉnh núi Mount Everest gắn liền với sự kiện lịch sử nào sau đây?

Nhìn nhanhTên địa danh nổi tiếng bằng tiếng Anh: Bảng tra Anh–Việt–IPA
(Nguồn: ynghia.net)
Dữ liệu chính
Tên tiếng AnhTên tiếng ViệtPhiên âm IPAQuốc giaLoại địa danhDùng 'the'?
the Pacific OceanThái Bình Dương/pəˌsɪf.ɪk ˈəʊ.ʃən/Không có trong nguồnĐại dươngCó
the Mediterranean SeaĐịa Trung Hải/ˌmed.ɪ.təˈreɪ.ni.ən ˈsiː/Không có trong nguồnBiểnCó
the Eiffel TowerTháp Eiffel/ˈaɪ.fəl ˈtaʊ.ər/PhápCông trìnhCó
the Great Wall of ChinaVạn Lý Trường Thành/ˌɡreɪt ˌwɔːl əv ˈtʃaɪ.nə/Trung QuốcDi tíchCó
the ColosseumĐấu trường Colosseum/ˌkɒl.əˈsiː.əm/ÝDi tíchCó
the Statue of LibertyTượng Nữ thần Tự do/ˌstætʃ.uː əv ˈlɪb.ə.ti/Hoa KỳTượngCó
the Taj MahalĐền Taj Mahal/ˌtɑːdʒ məˈhɑːl/Ấn ĐộLăng mộCó
Big BenBig Ben/ˌbɪɡ ˈben/Vương quốc AnhĐồng hồKhông thường dùng
the Sydney Opera HouseNhà hát Opera Sydney/ˈsɪd.ni ˈɒp.ər.ə haʊs/ÚcCông trìnhCó
the Burj KhalifaTháp Burj Khalifa/ˌbɜːdʒ kəˈliː.fə/Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhấtTòa nhàCó
the Leaning Tower of PisaTháp nghiêng Pisa/ˈliː.nɪŋ ˈtaʊ.ər əv ˈpiː.zə/ÝThápCó
Machu PicchuMachu Picchu/ˌmætʃ.uː ˈpiːk.tʃuː/PeruDi tíchKhông
the Pyramids of GizaKim tự tháp Giza/ˈpɪr.ə.mɪdz əv ˈɡiː.zə/Ai CậpDi tíchCó
the Golden Gate BridgeCầu Cổng Vàng/ˌɡəʊl.dən ˈɡeɪt brɪdʒ/Hoa KỳCầuCó
the AcropolisThành cổ Acropolis/əˈkrɒp.ə.lɪs/Hy LạpDi tíchCó
Angkor WatAngkor Wat/ˌæŋ.kɔː ˈwɒt/CampuchiaĐềnKhông
Niagara FallsThác Niagara/naɪˈæɡ.rə ˌfɔːlz/Hoa Kỳ – CanadaThácThường không
the Grand CanyonHẻm núi Grand Canyon/ˌɡrænd ˈkæn.jən/Hoa KỳHẻm núiCó
Mount EverestNúi Everest/ˌmaʊnt ˈev.ər.ɪst/Nepal – Trung QuốcNúi đơnKhông
Mount FujiNúi Phú Sĩ/ˌmaʊnt ˈfuː.dʒi/Nhật BảnNúi đơnKhông
the Great Barrier ReefRạn san hô Great Barrier/ˌɡreɪt ˌbær.i.ə ˈriːf/ÚcRạn san hôCó
the Sahara DesertSa mạc Sahara/səˈhɑː.rə ˈdez.ət/Bắc PhiSa mạcCó
the Amazon RiverSông Amazon/ˈæm.ə.zən ˌrɪv.ər/Nam MỹSôngCó
the NileSông Nin/naɪl/Nhiều quốc gia châu PhiSôngCó
the Dead SeaBiển Chết/ˌded ˈsiː/Israel – JordanBiển hồCó
Victoria FallsThác Victoria/vɪkˈtɔː.ri.ə ˌfɔːlz/Zambia – ZimbabweThácThường không
UluruUluru, còn gọi là Ayers Rock/ˌuː.ləˈruː/ÚcNúi đáKhông
Yellowstone National ParkVườn quốc gia Yellowstone/ˈjel.əʊ.stəʊn ˈnæʃ.ən.əl pɑːk/Hoa KỳVườn quốc giaKhông thường dùng
the AlpsDãy Alps/ælps/Châu ÂuDãy núiCó
the HimalayasDãy Himalaya/ˌhɪm.əˈleɪ.əz/Nam ÁDãy núiCó
the BahamasQuần đảo Bahamas/bəˈhɑː.məz/BahamasQuần đảoCó
the MaldivesQuần đảo Maldives/ˈmɔːl.diːvz/MaldivesQuần đảoCó
ParisParis/ˈpær.ɪs/PhápThủ đôKhông
LondonLuân Đôn/ˈlʌn.dən/Vương quốc AnhThủ đôKhông
TokyoTokyo/ˈtəʊ.ki.əʊ/Nhật BảnThủ đôKhông
New York CityThành phố New York/ˌnjuː ˈjɔːk ˈsɪt.i/Hoa KỳThành phốKhông
RomeRome/rəʊm/ÝThủ đôKhông
BeijingBắc Kinh/ˌbeɪˈdʒɪŋ/Trung QuốcThủ đôKhông
BangkokBangkok/ˈbæŋ.kɒk/Thái LanThủ đôKhông
SydneySydney/ˈsɪd.ni/ÚcThành phốKhông
SeoulSeoul/səʊl/Hàn QuốcThủ đôKhông
HanoiHà Nội/hæˈnɔɪ/Việt NamThủ đôKhông
Ho Chi Minh CityThành phố Hồ Chí Minh/ˌhəʊ tʃiː ˈmɪn ˈsɪt.i/Việt NamThành phốKhông
DubaiDubai/duːˈbaɪ/Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhấtThành phốKhông
Ha Long BayVịnh Hạ Long/ˌhɑː ˈlɒŋ ˈbeɪ/Việt NamVịnhKhông thường dùng
Hoi An Ancient TownPhố cổ Hội An/ˌhɔɪ ˈæn ˈeɪn.ʃənt taʊn/Việt NamPhố cổKhông thường dùng
SapaSa Pa/ˈsɑː.pə/Việt NamThị xã, điểm đếnKhông
Da LatĐà Lạt/ˌdɑː ˈlɑːt/Việt NamThành phốKhông
Hue Imperial CityKinh thành Huế/ˈhweɪ ɪmˈpɪə.ri.əl ˈsɪt.i/Việt NamDi tíchTùy cách gọi
Phong Nha–Ke Bang National ParkVườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng/ˌfɒŋ ˈnɑː keɪ ˈbæŋ ˈnæʃ.ən.əl pɑːk/Việt NamVườn quốc giaKhông thường dùng

Câu hỏi thường gặp

Địa danh nổi tiếng thế giới tiếng Anh gọi là gì?

Thường dùng ‘famous landmarks’ cho công trình, di tích và ‘tourist attractions’ cho điểm du lịch nói chung. ‘Landmark’ cũng chỉ vật mốc dễ nhận biết của một nơi.

Danh lam thắng cảnh tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là ‘scenic spots’, ‘places of scenic beauty’ hoặc ‘tourist attractions’ tùy ngữ cảnh. ‘Scenic spot’ thường chỉ cảnh đẹp thiên nhiên.

Kỳ quan thế giới tiếng Anh là gì?

Là ‘Wonders of the World’. Bảy kỳ quan cổ đại gọi là ‘the Seven Wonders of the Ancient World’, còn danh sách hiện đại gọi là ‘the New Seven Wonders of the World’.

Di sản thế giới UNESCO tiếng Anh viết thế nào?

Viết là ‘UNESCO World Heritage Site’. Ví dụ: Ha Long Bay is a UNESCO World Heritage Site.

Thủ đô các nước tiếng Anh gọi là gì?

Gọi là ‘capital’ hoặc ‘capital city’. Ví dụ: Hanoi is the capital of Vietnam.