Trầy xước tiếng Anh là gì? Phân biệt scratch, scrape, graze (2026)

Trầy xước trong tiếng Anh thường là scratch /skrætʃ/, dùng như danh từ hoặc động từ. Khi nói “bị trầy xước”, bạn thường dùng scratched /skrætʃt/, một tính từ hoặc quá khứ phân từ. Scratch là từ phổ biến nhất để chỉ vết xước nói chung. Ví dụ: There’s a scratch on my phone screen. – Có một vết xước trên màn hình điện thoại của tôi.

Nếu bạn đang tra nhanh “xước tiếng Anh là gì” hoặc “trầy xước nghĩa tiếng Anh”, scratch là lựa chọn mặc định cho vết xước trên đồ vật và vết cào mảnh trên da. Với da bị trầy do cọ xát, hãy cân nhắc scrape hoặc graze. Vết cọ mờ trên giày, tường, sàn là scuff, còn abrasion là thuật ngữ y khoa hoặc kỹ thuật. Bảng bên dưới sẽ giúp bạn chọn từ theo từng tình huống cụ thể.

Cách nói “bị trầy xước” trong câu tiếng Anh hoàn chỉnh

Có ba mẫu câu cốt lõi: get scratched / be scratched khi bị xước, have a scratch on… khi có vết xước ở đâu đó, và scratch + bộ phận cơ thể khi tự làm xước. Ví dụ: My phone got scratched in my bag. – Điện thoại tôi bị xước trong túi. I have a scratch on my arm. – Tôi có một vết xước trên tay. I scratched my arm on a branch. – Tôi bị cành cây làm xước tay.

Nói về vết trầy trên người: scraped, grazed hay scratched?

Khi nói về da, scratched nhấn vào vết cào mảnh do móng tay, mèo hoặc vật nhọn gây ra. Scraped /ˈskreɪpɪd/ hợp với trường hợp da cọ trượt mạnh xuống đường nhựa hay bậc thềm. Grazed /ˈɡreɪzd/ cũng chỉ vết trầy da nông và đặc biệt tự nhiên trong Anh–Anh: I grazed my knee when I fell off my bike. – Tôi trầy đầu gối khi ngã xe đạp. Bạn cũng có thể dùng abrasion để chỉ vết trầy da trong ngữ cảnh y khoa.

Đừng dịch “tôi bị trầy xước” thành I have scratch. Những cách nói tự nhiên hơn là I got scratched, I have a scratch on my arm hoặc I scraped my elbow. Nếu tự làm mình bị xước, bạn có thể dùng câu chủ động I scratched my…; nếu muốn nêu tác nhân bên ngoài, dùng I got scratched by….

Nói về đồ vật bị xước: get scratched và have a scratch on

Với đồ vật, get scratched là một mẫu câu ngắn gọn: My watch face got scratched against the wall. – Mặt đồng hồ tôi bị xước khi cọ vào tường. Để nói rõ vị trí vết xước, dùng have a scratch on hoặc cách diễn đạt như: There’s a scratch on the back of the phone. – Có một vết xước ở mặt sau điện thoại. Khi mô tả đồ cũ, bạn có thể dùng scratched như tính từ: The screen is slightly scratched, but it works. – Màn hình hơi xước nhưng vẫn hoạt động tốt.

Các từ liên quan gồm a scratch (một vết xước, danh từ đếm được), scratch mark (dấu xước nhìn thấy) và scratches (nhiều vết xước). Với vết cọ mờ trên bề mặt, scuff hoặc scuff mark tự nhiên hơn.

Scratch là danh từ, động từ hay tính từ? Phân biệt scratch, scratched và scratchy

Scratch là danh từ hoặc động từ, không phải tính từ đứng một mình để nói “bị xước”. Danh từ a scratch chỉ một vết xước và đếm được. Động từ to scratch – scratched – scratching nghĩa là làm xước, cào hoặc gãi: The cat scratched the sofa. – Con mèo cào xước ghế sofa. Don’t scratch the mosquito bite. – Đừng gãi chỗ muỗi đốt. Trong cụm như scratch-resistant, scratch là thành tố đầu của tính từ ghép, không phải tính từ độc lập.

Scratched /skrætʃt/ là tính từ hoặc quá khứ phân từ, nghĩa là “bị xước, đã có vết xước”: a scratched lens, scratched paint. Còn scratchy /ˈskrætʃi/ là một tính từ khác, chỉ cảm giác ráp, ngứa, rát hoặc âm thanh rè. This sweater is too scratchy. – Chiếc áo len này rát quá. I have a scratchy throat. – Tôi bị rát họng.

Scratched vs scratchy: cặp dễ nhầm nhất

Scratched tả bề mặt đã bị xước, còn scratchy tả cảm giác ráp hoặc ngứa. Bạn có thể nói my phone is scratched (điện thoại bị xước), nhưng my phone is scratchy lại gợi cảm giác cầm vào thấy ráp. Khi muốn nói da bị trầy, đừng dùng my skin is scratchy; hãy nói my skin is scraped hoặc I grazed my skin. Cách nhớ: scratched = trạng thái bị xước; scratchy = cảm giác ráp/ngứa.

Dạng từ	Từ loại	Nghĩa	Ví dụ song ngữ	Lỗi hay gặp
a scratch	danh từ đếm được	một vết xước	There’s a scratch on the lens. – Có vết xước trên ống kính.	Viết It has scratch thay vì It has a scratch.
to scratch	động từ	làm xước, cào; gãi	The cat scratched the door. – Con mèo cào xước cửa.	Nhầm scratch an itch (gãi ngứa) với “làm xước”.
scratched	tính từ / quá khứ phân từ	bị xước, đã có vết xước	I can’t use this scratched lens. – Tôi không dùng được ống kính bị xước này.	Dùng a scratch screen thay vì a scratched screen.
scratchy	tính từ	ráp, ngứa, rát; âm thanh rè	This scarf is scratchy. – Chiếc khăn này ráp quá.	Dùng scratchy để nói “bị trầy xước”.

Scratch phát âm thế nào? IPA Anh–Anh, Anh–Mỹ và mẹo cho người Việt

Scratch có phiên âm /skrætʃ/ ở cả Anh–Anh và Anh–Mỹ. Khác biệt chủ yếu nằm ở chất giọng và độ mở nguyên âm, không phải một âm hoàn toàn khác. Scratched thêm /t/: /skrætʃt/. Với người Việt, phần khó nhất là cụm /skr/ ở đầu và /tʃt/ ở cuối. Bạn hãy bắt đầu bằng /s/ rồi chuyển nhanh sang /kr/, đừng chèn nguyên âm thành “sờ-cờ-rát”; ở cuối, bật “ch” rồi chạm đầu lưỡi vào chân răng để tạo /t/.

Bảng phân biệt scratch, scrape, graze, scuff và abrasion theo bề mặt, nguyên nhân, mức độ

Nếu đang tìm hiểu scratch và scrape khác nhau ở đâu hay cách dùng scratch scrape graze, bạn có thể dựa vào bề mặt và nguyên nhân gây trầy. Câu hỏi “trầy xước tiếng anh là gì: scratch hay scrape” có thể có cả hai đáp án. Nhóm từ đồng nghĩa thường gặp còn gồm scrape, abrade, chafe, scuff, raw; tuy vậy, sắc thái nghĩa khác nhau nên chúng không hoán đổi được trong mọi câu.

Từ	IPA	Từ loại	Bề mặt thường gặp	Nguyên nhân	Mức độ	Ví dụ song ngữ
scratch	/skrætʃ/	danh từ, động từ	Màn hình, sơn xe, kính, da (vết mảnh)	Vật nhọn, móng vuốt, chìa khóa cào vào	Nhẹ đến trung bình, dạng đường mảnh	There’s a scratch on my car door. – Có một vết xước trên cửa xe tôi.
scrape	/skreɪp/	danh từ, động từ	Da, bề mặt cứng	Cọ trượt mạnh làm bong lớp ngoài	Trung bình, diện rộng hơn scratch	I scraped my elbow when I fell off my bike. – Tôi trầy khuỷu tay khi ngã xe đạp.
graze	/ɡreɪz/	danh từ, động từ	Da người, nhất là đầu gối, khuỷu tay	Cọ xát nông khi ngã, trượt	Nhẹ; phổ biến trong Anh–Anh	She grazed her knee on the pavement. – Cô ấy trầy đầu gối trên vỉa hè.
scuff	/skʌf/	danh từ, động từ	Giày dép, tường, sàn	Cọ, quệt nhẹ để lại vết mờ hoặc vết bẩn	Rất nhẹ, chủ yếu ảnh hưởng thẩm mỹ	My white sneakers got scuffed at the gym. – Đôi giày trắng của tôi bị xước ở phòng gym.
abrasion	/əˈbreɪʒn/	danh từ	Da (văn bản y tế), bề mặt kỹ thuật	Mài mòn, ma sát mạnh	Thuật ngữ chuyên môn	The report noted minor abrasions on both knees. – Báo cáo ghi nhận các vết trầy nhẹ ở cả hai đầu gối.

Quy tắc một dòng: da người → graze hoặc scrape (văn bản y tế → abrasion); đồ vật → scratch; vết cọ mờ trên giày, tường → scuff.

Scratch hay scrape: khác nhau ở đâu?

Scratch thường là đường mảnh do vật nhọn kéo qua bề mặt, chẳng hạn móng mèo, chìa khóa quệt sơn xe hay nhẫn cấn màn hình. Scrape thường chỉ vùng rộng hơn do cọ trượt, như khi đầu gối tiếp xúc với đường nhựa lúc ngã xe. Với da, nghĩa của hai từ có phần chồng lấn và người bản ngữ đôi khi dùng thay nhau. Với đồ vật, scratch là lựa chọn mặc định; với da bị cọ xuống nền, scrape hoặc graze tự nhiên hơn.

Scuff: từ đúng cho giày, tường và vết cọ nhẹ

Scuff /skʌf/ chỉ vết cọ mờ, vết bẩn hoặc xước nhẹ trên giày, tường, sàn — kiểu vết xuất hiện khi bạn kéo lê giày hoặc va nhẹ vào tường. My shoes are scuffed. – Giày tôi bị xước. There are scuff marks on the wall. – Có các vết cọ trên tường. Khác với scratch, scuff thường không phải đường cắt sâu mà là vết cọ bề ngoài, chủ yếu ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

Abrasion là gì và khi nào dùng thay cho scratch?

Abrasion /əˈbreɪʒn/ là danh từ chỉ tổn thương do mài mòn, thường xuất hiện trong văn bản y tế, hồ sơ tai nạn hoặc tài liệu sơ cứu. Trong giao tiếp hằng ngày, người nói thường chọn scrape hoặc graze. Hãy dùng abrasion khi viết báo cáo, đọc hồ sơ bệnh án hoặc cần thuật ngữ chính xác cho tổn thương do ma sát. Bài này chỉ bàn về nghĩa và cách dùng từ, không hướng dẫn sơ cứu; các dấu hiệu đi kèm như sưng lên sau chấn thương thuộc chủ đề riêng.

Nhìn nhanh

Tra ngược theo tình huống: từ tiếng Việt đến từ tiếng Anh đúng

Bảng dưới đây xuất phát từ các tình huống tiếng Việt, kèm từ tiếng Anh phù hợp và câu mẫu. Trong đó có bốn trường hợp hay gặp: trầy da khi ngã xe, mèo cào, xước sơn xe và xước màn hình.

Tình huống	Đối tượng bị xước	Từ nên dùng	Câu mẫu	Dịch
Ngã xe trầy đầu gối	Da	graze / scrape	I grazed my knee when I fell off my motorbike.	Tôi trầy đầu gối khi ngã xe máy.
Mèo cào xước tay	Da	scratch	My cat scratched my arm — there are two scratch marks.	Mèo tôi cào xước tay — có hai vết cào.
Xước sơn ô tô / xe máy	Sơn xe	scratch	Someone keyed the car and left a deep scratch in the paint.	Có người cào xe và để lại một vết xước sâu trên lớp sơn.
Xước màn hình điện thoại	Kính / màn hình	scratch	My phone screen got scratched in my bag.	Màn hình điện thoại của tôi bị xước trong túi.
Xước mũi giày	Giày	scuff	The front of my shoes is scuffed.	Mũi giày của tôi bị xước.
Vết cọ đen trên tường	Tường, sàn	scuff mark	There are scuff marks on the wall behind the chair.	Có vết cọ trên tường phía sau ghế.
Trầy da diện rộng trong tài liệu y tế	Da	abrasion	The report noted minor abrasions on both knees.	Báo cáo ghi nhận các vết trầy nhẹ ở cả hai đầu gối.

Trầy xước trên da người

Để nói da bị trầy do cọ xát, hai mẫu tự nhiên là I scraped my… và I grazed my…. I scraped my elbow on the wall. – Tôi trầy khuỷu tay vào tường. She grazed her knee when she fell. – Cô ấy trầy đầu gối khi ngã. Nếu vết cào mảnh do móng tay hoặc mèo gây ra, dùng scratch: The cat scratched my hand. – Con mèo cào xước tay tôi. Với “trầy xước đầu gối”, cả grazed knee và scraped knee đều đúng.

Trầy xước trên đồ vật: xe, điện thoại, giày, tường

Với đồ vật, scratch là từ mặc định cho đường xước trên sơn xe, màn hình hoặc kính. There’s a deep scratch on the car door. – Có một vết xước sâu trên cửa xe. I dropped my phone and now the screen is scratched. – Tôi làm rơi điện thoại và giờ màn hình bị xước. Với giày, tường hay sàn, scuff tự nhiên hơn khi vết chỉ là vệt cọ mờ: The skirting board is scuffed. – Chân tường bị xước. Khi mô tả đồ cũ, dùng scratched hoặc scuffed như tính từ: a few minor scratches on the back, scuffed corners.

Dịch “chống trầy xước”, “trầy xước nhẹ”, “vết trầy xước” và các collocation thực dụng

Ba cụm mở rộng có thể dịch ngắn gọn như sau: chống trầy xước = scratch-resistant; trầy xước nhẹ = minor scratch hoặc light scratch; vết trầy xước = a scratch trên vật, hoặc a scrape / a graze trên da.

Mô tả sản phẩm và tình trạng xe, máy

Scratch-resistant là tính từ ghép, nghĩa là “chống trầy xước”: scratch-resistant glass, a scratch-resistant coating. Trong quảng cáo, bạn có thể gặp scratch-proof, nhưng từ này mạnh hơn và thường mang tính tiếp thị; scratch-resistant chính xác hơn khi mô tả thông số. Ví dụ: This screen protector is scratch-resistant. – Miếng dán màn hình này chống trầy xước. The phone has a scratch-resistant back. – Điện thoại có mặt lưng chống trầy xước.

Để nói về vết xước nhẹ, dùng minor scratch, light scratch, faint scratch hoặc hairline scratch cho vết rất mảnh. There are a few minor scratches on the back. – Có vài vết xước nhẹ ở mặt sau. The glass has a hairline scratch. – Mặt kính có một vết xước mảnh. Với da, superficial scratch hoặc superficial scrape nhấn mạnh rằng vết trầy nông.

Barely a scratch và các cụm hay gặp

Barely a scratch nghĩa là “gần như không hề hấn gì”: The car hit the wall, but it had barely a scratch. – Xe đâm vào tường nhưng gần như không hề hấn gì. Get scratched là bị xước: My laptop got scratched in my backpack. – Laptop của tôi bị xước trong ba lô. Scratch mark là dấu xước nhìn thấy: There are scratch marks on the floor. – Có các vết xước trên sàn. Các cụm khác gồm deep scratch (xước sâu), scratch the surface (chạm tới bề nổi), scratch an itch (gãi ngứa) và scratch paper (giấy nháp).

Bẫy dịch thuật: from scratch, “scratched from the 500 metres” và các nghĩa khác của scratch

Không phải cứ thấy scratch là dịch thành “trầy xước”. Một trang từ vựng đang xếp hạng cao (Studytienganh) từng đưa ví dụ scratched from the 500 metres với bản dịch “bị trầy xước ở cự ly 500 mét”; cách dịch đúng là “bị rút tên khỏi nội dung 500 mét”. Trong thể thao, scratch có nghĩa là rút lui khỏi cuộc đua hoặc cuộc thi.

From scratch có liên quan đến “trầy xước” không?

From scratch nghĩa là “từ đầu, từ con số không, làm hoàn toàn từ đầu”: start from scratch (bắt đầu lại từ đầu), cook from scratch (nấu từ nguyên liệu cơ bản). Theo một cách giải thích phổ biến, thành ngữ này bắt nguồn từ vạch xuất phát được cào trên đất trong các cuộc đua xưa. Nghĩa hiện đại không còn liên quan trực tiếp đến vết xước.

Scratch trong thể thao và các nghĩa khác không liên quan vết xước

Ngoài nghĩa “trầy xước”, scratch còn xuất hiện trong scratch an itch (gãi ngứa), scratch paper (giấy nháp), scratch one’s head (gãi đầu, bối rối) và up to scratch (đạt tiêu chuẩn). Để kiểm tra nghĩa, hãy nhìn giới từ và danh từ đi kèm: from + tên cuộc thi → rút lui; from scratch → từ đầu; itch → gãi ngứa; screen, paint, arm, knee → vết xước.

Checklist 4 bước chọn đúng từ và mẫu hội thoại để luyện ngay

1. Bước 1 — Cái gì bị xước?

   Da người → nhóm graze/scrape. Đồ vật → nhóm scratch/scuff.



2. Bước 2 — Xước kiểu gì?

   Đường mảnh do vật nhọn hoặc móng cào → scratch. Cọ trượt xuống nền, bong một vùng → scrape/graze. Vết cọ mờ, bẩn trên bề mặt → scuff.



3. Bước 3 — Nói ở đâu?

   Giao tiếp thường ngày → scratch/scrape/graze/scuff. Văn bản y tế, báo cáo tai nạn → abrasion. Mô tả sản phẩm → scratch-resistant, minor scratch.



4. Bước 4 — Đúng từ loại chưa?

   Danh từ → a scratch / a graze. Tính từ mô tả đồ đã xước → scratched, scuffed. Không dùng scratchy để nói “bị trầy xước”, vì scratchy nghĩa ráp, ngứa, rát.

Hội thoại mẫu:

A: What happened to your knee? – Đầu gối bạn sao thế?
B: I grazed it when I fell off my bike. It’s just a scrape. – Tôi trầy khi ngã xe đạp. Chỉ là vết trầy nhẹ thôi.
A: And your phone? – Còn điện thoại của bạn?
B: It got scratched in my bag, but it’s only a minor scratch. – Nó bị xước trong túi, nhưng chỉ là vết xước nhẹ.
A: Lucky you. My old phone was scratched all over. – May cho bạn. Điện thoại cũ của tôi bị xước khắp mặt.

Bài luyện tập: viết ba câu về đồ vật bị xước hoặc vết trầy bạn từng có — một câu dùng scratch, một câu dùng scrape hoặc graze, một câu dùng scuff. Ví dụ: My laptop lid has a few minor scratches. – Nắp laptop tôi có vài vết xước nhẹ. I scraped my shin on the stairs. – Tôi trầy ống chân trên cầu thang. The floor is scuffed near the door. – Sàn nhà bị xước gần cửa. Nếu muốn mở rộng vốn từ tiếng Anh về chấn thương ngoài da, bạn hãy học theo nhóm ngữ cảnh như bảng trên thay vì học từng từ rời rạc.

Dữ liệu chính

Từ tiếng Anh	Phiên âm IPA	Từ loại	Bề mặt thường gặp	Nguyên nhân gây ra	Mức độ tổn thương	Ví dụ song ngữ
scratch	/skrætʃ/	danh từ, động từ	Màn hình, sơn xe, kính, da (vết mảnh)	Vật nhọn, móng vuốt, chìa khóa cào vào	Nhẹ đến trung bình, dạng đường mảnh	There's a scratch on my car door. – Có một vết xước trên cửa xe tôi.
scrape	/skreɪp/	danh từ, động từ	Da, bề mặt cứng	Cọ trượt mạnh làm bong lớp ngoài	Trung bình, diện rộng hơn scratch	I scraped my elbow when I fell off my bike. – Tôi trầy khuỷu tay khi ngã xe đạp.
graze	/ɡreɪz/	danh từ, động từ	Da người, nhất là đầu gối, khuỷu tay	Cọ xát nông khi ngã, trượt	Nhẹ; phổ biến trong Anh–Anh	She grazed her knee on the pavement. – Cô ấy trầy đầu gối trên vỉa hè.
scuff	/skʌf/	danh từ, động từ	Giày dép, tường, sàn	Cọ, quệt nhẹ để lại vết mờ hoặc vết bẩn	Rất nhẹ, chủ yếu ảnh hưởng thẩm mỹ	My white sneakers got scuffed at the gym. – Đôi giày trắng của tôi bị xước ở phòng gym.
abrasion	/əˈbreɪʒn/	danh từ	Da (văn bản y tế), bề mặt kỹ thuật	Mài mòn, ma sát mạnh	Thuật ngữ chuyên môn	The report noted minor abrasions on both knees. – Báo cáo ghi nhận các vết trầy nhẹ ở cả hai đầu gối.
scratch	/skrætʃ/	danh từ, động từ	Màn hình, sơn xe, kính, da (vết mảnh)	Vật nhọn, móng vuốt, chìa khóa cào vào	Nhẹ đến trung bình, dạng đường mảnh	There’s a scratch on my car door. – Có một vết xước trên cửa xe tôi.

Câu hỏi thường gặp

Gãi ngứa tiếng Anh nói là scratch phải không?

Đúng. Scratch cũng là động từ nghĩa “gãi”, như scratch an itch (gãi chỗ ngứa) hoặc scratch your head (gãi đầu). Vì vậy cần dựa vào ngữ cảnh để biết scratch đang chỉ “gãi” hay “làm xước”.

Scratch và cut khác nhau thế nào khi nói về vết thương trên da?

Scratch là vết xước nông, thường mảnh và ít hoặc không chảy máu. Cut là vết cắt sâu hơn, rách da và thường chảy máu rõ.

Road rash nghĩa là gì, có phải trầy xước không?

Road rash là cách nói thông dụng cho vùng da bị trầy rộng do trượt ngã trên mặt đường, thường gặp khi ngã xe máy hoặc xe đạp. Về bản chất đây là một dạng abrasion trên diện rộng.

Vết xước trên bàn ghế, sàn gỗ nói là scratch hay scuff?

Nếu là đường xước rõ, cắt vào bề mặt thì dùng scratch. Nếu chỉ là vết cọ mờ, vết giày để lại thì dùng scuff mark.

Scratch có đếm được không?

Khi là danh từ chỉ vết xước thì đếm được: a scratch, two scratches. Tuy nhiên cụm from scratch là thành ngữ cố định, không chia số.