Một số thuật ngữ công nghệ thông dụng tiếng Anh bạn sẽ gặp ngay khi vào nghề:
- IT /ˌaɪ ˈtiː/ (Information Technology) — công nghệ thông tin.
- Software /ˈsɒft.weər/ — phần mềm; Hardware /ˈhɑːd.weər/ — phần cứng.
- Bug /bʌɡ/ — lỗi trong mã nguồn; Debug /diːˈbʌɡ/ — tìm và sửa lỗi.
- Deploy /dɪˈplɔɪ/ — đưa phần mềm lên môi trường máy chủ chạy.
- API /ˌeɪ.piːˈaɪ/ — giao diện lập trình kết nối hai hệ thống.
- Database /ˈdeɪ.tə.beɪs/ — cơ sở dữ liệu; Server /ˈsɜː.vər/ — máy chủ.
Công nghệ thông tin trong tiếng Anh là Information Technology (viết tắt là IT). Thuật ngữ này chỉ ngành kỹ thuật ứng dụng máy tính và viễn thông để lưu trữ, truyền tải, xử lý và bảo vệ dữ liệu. Thuật ngữ Information and Communication Technology (ICT) nhấn mạnh thêm vai trò của hạ tầng truyền thông và viễn thông kết hợp với hệ thống xử lý tính toán. Trong doanh nghiệp và công việc hằng ngày, IT là cách gọi phổ biến nhất; còn ICT thường xuất hiện trong báo cáo chính sách, văn bản giáo dục hoặc nghiên cứu ở cấp độ vĩ mô.
Hai từ viết tắt này được phát âm theo từng chữ cái tiếng Anh:
- Viết tắt IT đọc là /ˌaɪ ˈtiː/ (ai-ti).
- Viết tắt ICT đọc là /ˌaɪ siː ˈtiː/ (ai-xi-ti).
Những bảng từ vựng hàng trăm từ dễ khiến người học nản vì thiếu phiên âm, giải thích khô khan và không có ví dụ thực tế. Bài viết chọn lọc các thuật ngữ IT tiếng Anh đang được dùng trong công việc, lược bỏ khái niệm lỗi thời và kèm phiên âm IPA cùng ví dụ Anh–Việt để bạn tra cứu, áp dụng.
Công nghệ thông tin tiếng Anh là gì? IT, ICT và 30 thuật ngữ cốt lõi để tra nhanh
Hiểu sự khác nhau giữa IT và ICT giúp bạn chọn đúng cách gọi trong văn bản kỹ thuật lẫn giao tiếp công việc.

IT và ICT: khác nhau ở đâu và dùng khi nào
Hai thuật ngữ IT và ICT khác nhau chủ yếu ở phạm vi. Thuật ngữ IT tập trung vào hệ thống tính toán: phần cứng, phần mềm, cơ sở dữ liệu và mạng nội bộ. Trong khi đó, ICT mở rộng sang các phương tiện phát thanh, truyền hình vệ tinh, mạng di động không dây và thiết bị kết nối đa phương tiện. Khi viết CV, phỏng vấn xin việc hay thảo luận giải pháp kỹ thuật cho dự án, người làm việc tại Việt Nam hầu như đều dùng IT để chỉ ngành nghề và môi trường làm việc của mình.
Từ vựng trong bài được chọn theo tính ứng dụng tại văn phòng, dự án phần mềm và bộ phận vận hành hệ thống ở Việt Nam năm 2026. Các thuật ngữ lịch sử không còn xuất hiện trong thảo luận kỹ thuật hiện đại được lược bỏ để bạn tập trung vào những từ hữu ích.
Bạn có thể đọc tuần tự từ trên xuống dưới hoặc tra cứu trực tiếp theo hai trục: theo chủ đề kỹ thuật (phần cứng, lập trình, dữ liệu, mạng, AI) hoặc theo vị trí làm việc (Developer, Tester, BA, PM, DevOps). Hãy ghi chú lại các ví dụ câu song ngữ để áp dụng vào các cuộc họp standup hay viết email công việc.
Bảng tra nhanh 30 thuật ngữ IT tiếng Anh thông dụng
Dưới đây là 30 trong số các thuật ngữ công nghệ thông dụng tiếng Anh cốt lõi mà bạn sẽ gặp khi bắt đầu làm việc trong ngành:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Nhóm chủ đề | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|---|
| 1. Software | /ˈsɒft.weər/ | Phần mềm | Phần mềm | "The team is testing the new accounting software." (Cả nhóm đang kiểm thử phần mềm kế toán mới.) |
| 2. Hardware | /ˈhɑːd.weər/ | Phần cứng | Phần cứng | "We need to upgrade our server hardware." (Chúng ta cần nâng cấp phần cứng máy chủ.) |
| 3. Database | /ˈdeɪ.tə.beɪs/ | Cơ sở dữ liệu | Dữ liệu | "All customer records are stored in an encrypted database." (Mọi hồ sơ khách hàng đều được lưu trong cơ sở dữ liệu mã hóa.) |
| 4. Source code | /ˈsɔːs ˌkəʊd/ | Mã nguồn | Lập trình | "Developers must review the source code before merging." (Lập trình viên phải xem xét mã nguồn trước khi hợp nhất.) |
| 5. Bug | /bʌɡ/ | Lỗi phần mềm | Lập trình | "QA discovered a critical bug in the payment gateway." (QA đã phát hiện một lỗi nghiêm trọng trong cổng thanh toán.) |
| 6. Debug | /diːˈbʌɡ/ | Rà soát và sửa lỗi | Lập trình | "He spent three hours debugging the authentication flow." (Anh ấy đã dành ba tiếng để sửa lỗi luồng xác thực.) |
| 7. Deploy | /dɪˈplɔɪ/ | Triển khai (đưa lên chạy) | Vận hành | "We will deploy the hotfix to production tonight." (Chúng tôi sẽ triển khai bản vá khẩn cấp lên môi trường thực tế tối nay.) |
| 8. Server | /ˈsɜː.vər/ | Máy chủ | Mạng & Hạ tầng | "The database server ran out of memory." (Máy chủ cơ sở dữ liệu đã hết bộ nhớ.) |
| 9. Client | /ˈklaɪ.ənt/ | Máy khách, ứng dụng gửi yêu cầu | Mạng & Kiến trúc | "The web client communicates with the server via HTTPS." (Máy khách web giao tiếp với máy chủ qua giao thức HTTPS.) |
| 10. Cloud | /klaʊd/ | Đám mây lưu trữ/tính toán | Điện toán đám mây | "Migrating our system to the cloud reduced operational costs." (Chuyển hệ thống lên đám mây đã giúp giảm chi phí vận hành.) |
| 11. API | /ˌeɪ.piːˈaɪ/ | Giao diện lập trình ứng dụng | Tích hợp | "We need an API to connect with the logistics partner." (Chúng ta cần một API để kết nối với đối tác vận chuyển.) |
| 12. Algorithm | /ˈæl.ɡə.rɪ.ðəm/ | Thuật toán | Khoa học máy tính | "The recommendation algorithm improves user engagement." (Thuật toán gợi ý giúp cải thiện mức độ gắn kết của người dùng.) |
| 13. Application | /ˌæp.lɪˈkeɪ.ʃən/ | Ứng dụng | Phần mềm | "This application supports both iOS and Android." (Ứng dụng này hỗ trợ cả hai nền tảng iOS và Android.) |
| 14. Framework | /ˈfreɪm.wɜːk/ | Bộ khung nền tảng | Lập trình | "React is a popular framework for frontend development." (React là một framework phổ biến để phát triển giao diện.) |
| 15. Library | /ˈlaɪ.brər.i/ | Thư viện mã | Lập trình | "You can import an external library to handle date formatting." (Bạn có thể nạp một thư viện ngoài để xử lý định dạng ngày tháng.) |
| 16. Frontend | /ˌfrʌntˈend/ | Giao diện phía trước | Phát triển web | "The frontend needs to be responsive on mobile screens." (Giao diện cần hiển thị tương thích trên màn hình điện thoại.) |
| 17. Backend | /ˌbækˈend/ | Hệ thống xử lý phía sau | Phát triển web | "The backend handles database queries and business logic." (Hệ thống phía sau xử lý các truy vấn cơ sở dữ liệu và logic nghiệp vụ.) |
| 18. Operating system | /ˈɒp.ər.eɪ.tɪŋ ˌsɪs.təm/ | Hệ điều hành | Hệ thống | "Linux is the most common operating system for cloud servers." (Linux là hệ điều hành phổ biến nhất dành cho máy chủ đám mây.) |
| 19. Network | /ˈnet.wɜːk/ | Mạng kết nối | Mạng | "The office network is experiencing high latency." (Mạng văn phòng đang có độ trễ cao.) |
| 20. Bandwidth | /ˈbænd.wɪtθ/ | Băng thông | Mạng | "Video streaming consumes a large amount of bandwidth." (Phát video trực tuyến tiêu tốn một lượng băng thông rất lớn.) |
| 21. Latency | /ˈleɪ.tən.si/ | Độ trễ | Mạng & Vận hành | "Low latency is essential for online trading platforms." (Độ trễ thấp là yếu tố sống còn đối với các sàn giao dịch trực tuyến.) |
| 22. Backup | /ˈbæk.ʌp/ | Bản sao lưu, việc sao lưu | An toàn dữ liệu | "Automated daily backups ensure that no data is lost." (Sao lưu tự động hằng ngày đảm bảo không có dữ liệu nào bị mất.) |
| 23. Restore | /rɪˈstɔːr/ | Khôi phục dữ liệu/hệ thống | An toàn dữ liệu | "We managed to restore the database in under thirty minutes." (Chúng tôi đã khôi phục thành công cơ sở dữ liệu trong chưa đầy ba mươi phút.) |
| 24. Release | /rɪˈliːs/ | Phát hành phiên bản | Quản lý sản phẩm | "Version 3.0 will be released to public users next Monday." (Phiên bản 3.0 sẽ được phát hành rộng rãi cho người dùng vào thứ Hai tới.) |
| 25. User interface (UI) | /ˌjuː.zər ˈɪn.tə.feɪs/ | Giao diện người dùng | Thiết kế & Web | "A clean user interface helps users navigate easily." (Giao diện gọn gàng giúp người dùng thao tác dễ dàng.) |
| 26. User experience (UX) | /ˌjuː.zər ɪkˈspɪə.ri.əns/ | Trải nghiệm người dùng | Thiết kế & Sản phẩm | "Poor UX can cause customers to abandon their shopping cart." (Trải nghiệm người dùng kém có thể khiến khách hàng bỏ giỏ hàng.) |
| 27. Security | /sɪˈkjʊə.rə.ti/ | An ninh, bảo mật | Bảo mật | "Two-factor authentication adds an extra layer of security." (Xác thực hai yếu tố tạo thêm một lớp bảo mật vững chắc.) |
| 28. Feature | /ˈfiː.tʃər/ | Tính năng | Quản lý sản phẩm | "The dark mode feature was requested by many users." (Tính năng giao diện tối đã được rất nhiều người dùng đề xuất.) |
| 29. Architecture | /ˈɑː.kɪ.tek.tʃər/ | Kiến trúc hệ thống | Kỹ thuật phần mềm | "The team decided on a microservices architecture." (Đội ngũ đã chọn kiến trúc vi dịch vụ.) |
| 30. Repository | /rɪˈpɒz.ɪ.tər.i/ | Kho lưu trữ mã (repo) | Quản lý mã nguồn | "Clone the project repository from GitHub to get started." (Hãy nhân bản kho lưu trữ dự án từ GitHub để bắt đầu làm việc.) |
Từ vựng tiếng Anh về công nghệ theo chủ đề: phần cứng, phần mềm, lập trình, cơ sở dữ liệu, mạng
Nghiên cứu cho thấy học từ vựng tiếng Anh IT theo ngữ cảnh và cụm từ (collocation) giúp phản xạ tự nhiên và nhớ lâu hơn học từ đơn lẻ. Nhóm từ theo chuyên môn kỹ thuật cũng giúp bạn hình dung mối liên hệ giữa các khái niệm.

Phần cứng và hệ điều hành
Nhóm từ phần cứng (hardware) và hệ điều hành (operating system) mô tả các thành phần vật lý — từ bộ nhớ RAM đến thiết bị ngoại vi — và hệ thống điều phối tài nguyên tính toán:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 31. Processor | /ˈprəʊ.ses.ər/ | Bộ vi xử lý (CPU) | "The server requires a powerful multi-core processor." (Máy chủ yêu cầu một bộ vi xử lý đa nhân mạnh mẽ.) |
| 32. Memory | /ˈmem.ər.i/ | Bộ nhớ tạm thời (RAM) | "Close background tabs to free up system memory." (Hãy đóng các thẻ chạy ngầm để giải phóng bộ nhớ hệ thống.) |
| 33. Storage | /ˈstɔː.rɪdʒ/ | Bộ nhớ lưu trữ lâu dài | "Cloud storage allows files to be accessed anywhere." (Bộ nhớ lưu trữ đám mây cho phép truy cập tệp ở bất cứ đâu.) |
| 34. Resolution | /ˌrez.əˈluː.ʃən/ | Độ phân giải hiển thị | "High resolution displays require optimized graphic assets." (Màn hình độ phân giải cao đòi hỏi tài nguyên đồ họa được tối ưu.) |
| 35. Peripheral | /pəˈrɪf.ər.əl/ | Thiết bị ngoại vi | "Keyboards and mice are standard peripheral devices." (Bàn phím và chuột là các thiết bị ngoại vi tiêu chuẩn.) |
| 36. Kernel | /ˈkɜː.nəl/ | Nhân hệ điều hành | "The OS kernel manages communication between hardware and software." (Nhân hệ điều hành quản lý giao tiếp giữa phần cứng và phần mềm.) |
| 37. Boot | /buːt/ | Khởi động máy tính | "The system takes less than ten seconds to boot from an SSD." (Hệ thống mất chưa đầy mười giây để khởi động từ ổ SSD.) |
| 38. Driver | /ˈdraɪ.vər/ | Trình điều khiển thiết bị | "Make sure to update your graphics driver before running the test." (Hãy đảm bảo bạn đã cập nhật trình điều khiển đồ họa trước khi chạy kiểm thử.) |

Một số tài liệu học tiếng Anh trực tuyến từng ghi nhầm RAM là Read-Only Memory thay vì Random Access Memory. Hãy luôn nhớ rằng RAM (Random Access Memory) là bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên (dữ liệu mất khi tắt nguồn), còn ROM (Read-Only Memory) mới là bộ nhớ chỉ đọc.
Phần mềm và ứng dụng
Các từ liên quan đến vòng đời phần mềm (software) xuất hiện liên tục trong trao đổi công việc hằng ngày:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 39. Update | /ʌpˈdeɪt/ | Bản cập nhật | "The new update resolves several background crashes." (Bản cập nhật mới khắc phục một số sự cố văng app chạy ngầm.) |
| 40. Upgrade | /ʌpˈɡreɪd/ | Nâng cấp phiên bản lớn | "We plan to upgrade our enterprise license next month." (Chúng tôi dự định nâng cấp giấy phép doanh nghiệp vào tháng sau.) |
| 41. Patch | /pætʃ/ | Bản vá lỗi nhỏ | "The security patch was pushed to all servers immediately." (Bản vá bảo mật đã được đưa lên toàn bộ máy chủ ngay lập tức.) |
| 42. Version | /ˈvɜː.ʃən/ | Phiên bản phần mềm | "Please check which version of Node.js is installed." (Vui lòng kiểm tra xem phiên bản Node.js nào đang được cài đặt.) |
| 43. Install | /ɪnˈstɔːl/ | Cài đặt | "Run this command to install the required dependencies." (Hãy chạy lệnh này để cài đặt các gói phụ thuộc cần thiết.) |
| 44. Uninstall | /ˌʌn.ɪnˈstɔːl/ | Gỡ cài đặt | "Uninstall older drivers to prevent system conflicts." (Gỡ cài đặt các trình điều khiển cũ để tránh xung đột hệ thống.) |
| 45. Configuration | /kənˌfɪɡ.əˈreɪ.ʃən/ | Cấu hình cài đặt | "Change the database configuration in the settings file." (Hãy thay đổi cấu hình cơ sở dữ liệu trong tệp cài đặt.) |
| 46. Compatibility | /kəmˌpæt.əˈbɪl.ə.ti/ | Khả năng tương thích | "Cross-browser compatibility testing is mandatory." (Bắt buộc kiểm thử khả năng tương thích trên nhiều trình duyệt.) |

Lập trình và mã nguồn
Người làm kỹ thuật cần dùng chính xác nhóm từ này trong tài liệu, commit message và các cuộc thảo luận code review:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 47. Function | /ˈfʌŋk.ʃən/ | Hàm thực thi logic | "This function calculates the total invoice amount." (Hàm này tính tổng giá trị hóa đơn.) |
| 48. Variable | /ˈveə.ri.ə.bəl/ | Biến lưu trữ dữ liệu | "Declare the variable as a constant if its value never changes." (Khai báo biến dưới dạng hằng số nếu giá trị của nó không bao giờ đổi.) |
| 49. Compile | /kəmˈpaɪl/ | Biên dịch mã | "The project failed to compile due to a syntax error." (Dự án không biên dịch được do có lỗi cú pháp.) |
| 50. Syntax | /ˈsɪn.tæks/ | Cú pháp câu lệnh | "Pay attention to comma placement to avoid syntax errors." (Hãy chú ý vị trí đặt dấu phẩy để tránh lỗi cú pháp.) |
| 51. Pull request | /ˈpʊl rɪˌkwest/ | Yêu cầu kéo mã vào nhánh chính | "I created a pull request for the login refactoring." (Tôi đã tạo một yêu cầu hợp nhất cho phần tái cấu trúc trang đăng nhập.) |
| 52. Merge | /mɜːdʒ/ | Hợp nhất mã nguồn | "Do not merge code into the main branch without approval." (Không được hợp nhất mã vào nhánh chính khi chưa có phê duyệt.) |
| 53. Merge conflict | /ˈmɜːdʒ ˌkɒn.flɪkt/ | Xung đột khi hợp nhất mã | "Resolve the merge conflict locally before pushing again." (Hãy xử lý xung đột hợp nhất trên máy cá nhân trước khi đẩy mã lên lại.) |
| 54. Refactor | /ˌriːˈfæk.tər/ | Tái cấu trúc mã | "We need to refactor this module to improve readability." (Chúng ta cần tái cấu trúc mô-đun này để mã dễ đọc hơn.) |
| 55. Commit | /kəˈmɪt/ | Lưu thay đổi vào lịch sử Git | "Write meaningful messages whenever you commit your code." (Hãy viết thông điệp rõ ràng mỗi khi bạn lưu thay đổi mã nguồn.) |
| 56. Branch | /brɑːntʃ/ | Nhánh mã nguồn | "Create a separate feature branch for your current task." (Hãy tạo một nhánh tính năng riêng cho nhiệm vụ hiện tại của bạn.) |

Cơ sở dữ liệu
Các khái niệm cơ bản sau đây giúp bạn trao đổi về cơ sở dữ liệu (database) và tính toàn vẹn của dữ liệu, dù chúng được lưu trên ổ cứng máy tính hay máy chủ đám mây:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 57. Query | /ˈkwɪə.ri/ | Câu truy vấn dữ liệu | "Optimize this SQL query to decrease response time." (Hãy tối ưu hóa câu truy vấn SQL này để giảm thời gian phản hồi.) |
| 58. Table | /ˈteɪ.bəl/ | Bảng dữ liệu | "The user table contains names and email addresses." (Bảng người dùng chứa tên và địa chỉ email.) |
| 59. Record | /ˈrek.ɔːd/ | Bản ghi dữ liệu | "Each record represents an individual transaction." (Mỗi bản ghi đại diện cho một giao dịch riêng lẻ.) |
| 60. Index | /ˈɪn.deks/ | Chỉ mục tìm kiếm | "Adding an index to the email column sped up lookups." (Thêm chỉ mục vào cột email đã tăng tốc độ tìm kiếm.) |
| 61. Schema | /ˈskiː.mə/ | Lược đồ cấu trúc dữ liệu | "The database schema must be updated for the new feature." (Lược đồ cơ sở dữ liệu phải được cập nhật cho tính năng mới.) |
| 62. Null | /nʌl/ | Rỗng, không có giá trị | "Ensure that the phone number field can accept a null value." (Hãy đảm bảo rằng trường số điện thoại có thể chấp nhận giá trị rỗng.) |
| 63. Migration | /maɪˈɡreɪ.ʃən/ | Chuyển đổi dữ liệu/cấu trúc | "The database migration script ran smoothly last night." (Tệp kịch bản chuyển đổi cơ sở dữ liệu đã chạy trơn tru đêm qua.) |
| 64. Transaction | /trænˈzæk.ʃən/ | Giao dịch dữ liệu trọn vẹn | "If any step fails, the entire transaction is rolled back." (Nếu bất kỳ bước nào thất bại, toàn bộ giao dịch dữ liệu sẽ bị hủy bỏ.) |

Mạng, trang web và giao diện người dùng
Nhóm từ này liên quan đến hạ tầng mạng và giao diện web/mobile, bao gồm cả các khái niệm hiển thị như độ phân giải màn hình:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 65. Domain | /dəʊˈmeɪn/ | Tên miền trang web | "We registered a new domain for our global expansion." (Chúng tôi đã đăng ký một tên miền mới cho kế hoạch mở rộng toàn cầu.) |
| 66. Hosting | /ˈhəʊ.stɪŋ/ | Dịch vụ lưu trữ web | "Cloud hosting provides higher uptime than shared hosting." (Dịch vụ lưu trữ đám mây cho thời gian hoạt động cao hơn máy chủ dùng chung.) |
| 67. Firewall | /ˈfaɪə.wɔːl/ | Tường lửa bảo vệ | "The firewall blocked unauthorized incoming traffic." (Tường lửa đã chặn lưu lượng truy cập trái phép từ bên ngoài.) |
| 68. Responsive | /rɪˈspɒn.sɪv/ | Tương thích đa màn hình | "The design must be responsive across tablets and phones." (Thiết kế phải hiển thị phù hợp trên cả máy tính bảng và điện thoại.) |
| 69. Wireframe | /ˈwaɪə.freɪm/ | Bản vẽ khung phác thảo | "The BA shared the wireframe with stakeholders for review." (Chuyên viên phân tích nghiệp vụ đã chia sẻ bản vẽ khung với các bên liên quan để lấy ý kiến.) |
| 70. Component | /kəmˈpəʊ.nənt/ | Thành phần giao diện tái sử dụng | "We created a reusable button component for the design system." (Chúng tôi đã tạo một thành phần nút bấm tái sử dụng cho hệ thống thiết kế.) |
| 71. Layout | /ˈleɪ.aʊt/ | Bố cục trang | "The dashboard layout was updated for better clarity." (Bố cục bảng điều khiển đã được cập nhật để dễ nhìn hơn.) |

Các từ viết tắt trong công nghệ: API, SaaS, CI/CD, MVP, SLA, UI/UX và hơn thế
Các từ viết tắt tiếng Anh trong IT dễ khiến người mới bối rối: có từ đọc từng chữ cái, có từ lại đọc ghép thành một từ.
Bảng từ viết tắt công nghệ phổ biến
Bảng dưới đây giúp bạn tra dạng đầy đủ, cách đọc và ngữ cảnh dùng của các từ viết tắt công nghệ phổ biến:
| Viết tắt | Dạng đầy đủ | Nghĩa tiếng Việt | Cách đọc | Giải thích ngắn và ngữ cảnh dùng |
|---|---|---|---|---|
| 72. API | Application Programming Interface | Giao diện lập trình ứng dụng | Từng chữ: /ˌeɪ.piːˈaɪ/ | Cổng kết nối dữ liệu giữa các phần mềm độc lập. |
| AI | Artificial Intelligence | Trí tuệ nhân tạo | Từng chữ: /ˌeɪˈaɪ/ | Hệ thống máy tính mô phỏng trí tuệ con người; xem thêm Generative AI và LLM ở mục công nghệ mới. |
| 73. SaaS | Software as a Service | Phần mềm như một dịch vụ | Đọc ghép từ: /sæs/ | Ứng dụng chạy trên web, trả phí theo định kỳ (ví dụ: Google Workspace). |
| 74. PaaS | Platform as a Service | Nền tảng như một dịch vụ | Đọc ghép từ: /pæz/ | Nền tảng cung cấp môi trường lập trình sẵn mà không cần quản lý máy chủ. |
| 75. IaaS | Infrastructure as a Service | Hạ tầng như một dịch vụ | Từng chữ hoặc ghép: /ˌaɪ.eɪ.eɪˈes/ | Dịch vụ cho thuê hạ tầng máy chủ ảo và lưu trữ (ví dụ: AWS EC2). |
| 76. CI/CD | Continuous Integration / Continuous Deployment | Tích hợp liên tục / Triển khai liên tục | Từng chữ: /ˌsiːˈaɪ ˌsiːˈdiː/ | Tự động hóa quá trình đóng gói, kiểm thử và đưa phần mềm lên máy chủ. |
| 77. MVP | Minimum Viable Product | Sản phẩm khả dụng tối thiểu | Từng chữ: /ˌem.viːˈpiː/ | Phiên bản sản phẩm đơn giản nhất có đủ tính năng để kiểm chứng thị trường. |
| 78. SLA | Service Level Agreement | Thỏa thuận mức độ dịch vụ | Từng chữ: /ˌes.elˈeɪ/ | Cam kết giữa bên cung cấp dịch vụ và khách hàng về thời gian hoạt động (uptime). |
| 79. UI/UX | User Interface / User Experience | Giao diện và trải nghiệm người dùng | Từng chữ: /ˌjuːˈaɪ ˌjuːˈeks/ | Bộ đôi thiết kế: UI xử lý vẻ ngoài trực quan, UX xử lý luồng thao tác sử dụng. |
| 80. SDK | Software Development Kit | Bộ công cụ phát triển phần mềm | Từng chữ: /ˌes.diːˈkeɪ/ | Tập hợp thư viện và công cụ chuyên dụng để xây ứng dụng cho nền tảng cụ thể. |
| 81. IDE | Integrated Development Environment | Môi trường phát triển tích hợp | Từng chữ: /ˌaɪ.diːˈiː/ | Phần mềm chuyên dùng để viết code (như VS Code, IntelliJ IDEA). |
| 82. CRUD | Create, Read, Update, Delete | Bốn thao tác dữ liệu cơ bản | Đọc ghép từ: /krʌd/ | Bốn thao tác căn bản trên cơ sở dữ liệu: tạo, đọc, sửa, xóa. |
| 83. OS | Operating System | Hệ điều hành | Từng chữ: /ˌəʊˈes/ | Hệ thống điều phối tài nguyên máy tính (Windows, macOS, Linux). |
| 84. RAM | Random Access Memory | Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên | Đọc ghép từ: /ræm/ | Bộ nhớ tạm thời lưu dữ liệu khi ứng dụng đang hoạt động. |
| 85. CPU | Central Processing Unit | Bộ vi xử lý trung tâm | Từng chữ: /ˌsiː.piːˈjuː/ | Khối điều khiển và tính toán trung tâm của máy tính. |
| 86. GPU | Graphics Processing Unit | Bộ xử lý đồ họa | Từng chữ: /ˌdʒiː.piːˈjuː/ | Chip chuyên biệt cho đồ họa và tính toán ma trận trong AI. |
| 87. VPN | Virtual Private Network | Mạng riêng ảo | Từng chữ: /ˌviː.piːˈen/ | Kênh mạng mã hóa an toàn để truyền dữ liệu qua Internet công cộng. |
| 88. DNS | Domain Name System | Hệ thống phân giải tên miền | Từng chữ: /ˌdiː.enˈes/ | Hệ thống dịch tên miền (như google.com) sang địa chỉ IP dạng số. |
| 89. SQL | Structured Query Language | Ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc | Đọc chữ /ˌes.kjuːˈel/ hoặc từ /ˈsiː.kwəl/ | Ngôn ngữ chuẩn dùng để thao tác với cơ sở dữ liệu quan hệ. |
| 90. PPP | Point-to-Point Protocol | Giao thức điểm – điểm | Từng chữ: /ˌpiː.piːˈpiː/ | Giao thức kết nối Internet tin cậy thông qua modem mạng. |

Nếu viết tắt tạo thành một từ có cấu trúc phụ âm – nguyên âm dễ đọc (như SaaS, RAM, CRUD), giới công nghệ thường đọc ghép thành từ thay vì đọc từng chữ cái rời. Tuy nhiên, các từ như API, SLA, CPU hay IDE luôn được phát âm từng ký tự chữ cái riêng biệt.
Thuật ngữ IT tiếng Anh theo vai trò: Developer, PM, BA, QA/Tester, Data, DevOps
Mỗi vai trò trong dự án công nghệ thông tin gắn với một nhóm từ vựng riêng. Nắm được nhóm từ của vị trí mình phụ trách giúp bạn tự tin hơn khi báo cáo tiến độ và thảo luận kỹ thuật.
Bảng tra 2 chiều: bạn làm vai trò nào thì sẽ nghe từ nào trước
Tra nhanh theo vị trí của bạn. Cột cuối cho biết những tình huống bạn sẽ nghe các từ này — đó cũng là lúc nên ôn lại chúng.
| Vai trò | 8 thuật ngữ nghe nhiều nhất | Khi nào bạn sẽ nghe chúng |
|---|---|---|
| Developer | commit, push, pull request, code review, merge conflict, refactor, branch, deploy | Họp standup hằng ngày, khi review code trên GitHub/GitLab, khi xử lý xung đột code trước deadline |
| PM | scope, milestone, deadline, sprint, backlog, stakeholder, risk, deliverable | Họp kickoff và planning đầu sprint, khi báo cáo tiến độ cho khách hàng hoặc sếp, khi khách đổi yêu cầu giữa chừng |
| BA | requirement, user story, acceptance criteria, use case, workflow, gap analysis, stakeholder, sign-off | Buổi lấy yêu cầu với khách hàng, khi viết tài liệu mô tả tính năng, khi xác nhận phạm vi với team dev |
| QA/Tester | test case, regression test, bug report, reproduce, severity, steps to reproduce, file a bug, pass/fail | Khi viết và gửi bug report cho dev, họp triage lỗi đầu ngày, trước mỗi đợt release |
| Data | dataset, pipeline, dashboard, query, data cleaning, KPI, insight, raw data | Họp báo cáo số liệu với team kinh doanh, khi trao đổi với dev về nguồn dữ liệu |
| DevOps | deploy, release, rollback, monitoring, uptime, incident, on-call, pipeline | Khi có sự cố production lúc nửa đêm, họp bàn lịch release, khi hệ thống cảnh báo downtime |

Cách dùng: tìm hàng đúng vai trò, gạch chân các từ chưa biết rồi tra nghĩa ở những bảng chi tiết bên dưới. Nếu làm việc đa vai trò (ví dụ dev kiêm review), bạn có thể ưu tiên hàng Developer trước, QA sau.
Developer: commit code, code review và pull request
- Từ Push /pʊʃ/: Đẩy mã nguồn từ máy cá nhân lên kho lưu trữ từ xa.
- Từ Pull request (PR) /ˈpʊl rɪˌkwest/: Yêu cầu người khác kiểm tra mã trước khi hợp nhất.
- Từ Code review /ˈkəʊd rɪˌvjuː/: Quá trình đọc và góp ý mã nguồn của đồng nghiệp.
- Từ Refactor /ˌriːˈfæk.tər/: Chỉnh sửa cấu trúc mã nguồn bên trong mà không làm thay đổi hành vi bên ngoài.
PM và BA: họp, yêu cầu và deadline
- Từ Scope /skəʊp/: Phạm vi công việc của dự án.
- Từ Milestone /ˈmaɪl.stəʊn/: Cột mốc hoàn thành quan trọng.
- Từ Sprint /sprɪnt/: Chu kỳ làm việc ngắn hạn (thường từ 1 đến 2 tuần trong Agile).
- Từ User story /ˈjuː.zər ˌstɔː.ri/: Mô tả yêu cầu tính năng từ góc nhìn người dùng cuối.
- Từ Acceptance criteria /əkˈsep.təns kraɪˌtɪə.ri.ə/: Tiêu chí chấp nhận để tính năng được xem là hoàn thành.
QA/Tester: file a bug và mô tả lỗi
- Từ Test case /ˈtest ˌkeɪs/: Kịch bản kiểm thử chi tiết.
- Từ Regression test /rɪˈɡreʃ.ən ˌtest/: Kiểm thử hồi quy để chắc chắn code mới không làm hỏng tính năng cũ.
- Từ File a bug /ˈfaɪl ə bʌɡ/: Tạo phiếu báo cáo lỗi trên hệ thống quản lý như Jira.
- Từ Reproduce /ˌriː.prəˈdjuːs/: Tái hiện lỗi trên môi trường thử nghiệm.
- Từ Severity /sɪˈver.ə.ti/: Mức độ nghiêm trọng của lỗi đối với toàn hệ thống.
Data và DevOps: pipeline, deploy và vận hành
- Từ Pipeline /ˈpaɪp.laɪn/: Quy trình xử lý dữ liệu hoặc triển khai code tự động theo trình tự.
- Từ Rollback /ˈrəʊl.bæk/: Quay hệ thống về phiên bản trước khi phát hiện sự cố.
- Từ Uptime /ˈʌp.taɪm/: Tỷ lệ thời gian hệ thống hoạt động bình thường, không gián đoạn.
- Từ Incident /ˈɪn.sɪ.dənt/: Sự cố kỹ thuật bất ngờ làm gián đoạn dịch vụ.
Ngân hàng 18 mẫu câu song ngữ cho 5 tình huống làm việc thật
Bạn có thể sao chép câu và thay phần trong ngoặc để dùng khi họp hoặc chat:
Họp đầu ngày (standup meeting)
- "Yesterday I finished the login feature." — Hôm qua tôi làm xong tính năng đăng nhập.
- "Today I’m working on the payment API." — Hôm nay tôi đang làm API thanh toán.
- "I’m blocked by the design file — I need it before I can continue." — Tôi đang bị chặn vì file thiết kế — cần có nó mới làm tiếp được.
- "I’ll need one more day for this task." — Nhiệm vụ này tôi cần thêm một ngày nữa.
Khi code review
- "Could you rename this variable? It’s confusing." — Bạn đổi tên biến này được không? Nó gây khó hiểu.
- "This function is too long — can we split it?" — Hàm này dài quá — mình tách ra được không?
- "LGTM, you can merge." — Code ổn, bạn merge được rồi. (LGTM viết tắt của Looks Good To Me).
Báo lỗi (file a bug)
- "Steps to reproduce: open the app, log in, tap ‘Save’ — the app crashes." — Các bước tái hiện lỗi: mở app, đăng nhập, bấm ‘Lưu’ — app bị văng.
- "Expected result: the data is saved. Actual result: the app closes." — Kết quả mong đợi: dữ liệu được lưu. Kết quả thực tế: app bị đóng.
- "Severity: high — it affects all users on Android." — Mức độ nghiêm trọng: cao — ảnh hưởng mọi người dùng Android.
- "I can’t reproduce this bug on version 2.1." — Tôi không tái hiện được lỗi này trên bản 2.1.
Khi deploy lên production
- "The build is ready — can we deploy to production tonight?" — Bản build đã sẵn sàng — tối nay deploy lên production được không?
- "The deploy failed. We’re rolling back to the previous version." — Deploy thất bại. Chúng tôi đang quay về bản trước.
- "Release is scheduled for Friday, 8 PM." — Lịch release là thứ Sáu, 8 giờ tối.
Trao đổi với khách hàng nước ngoài
- "Could you clarify the requirement for the search feature?" — Anh/chị có thể làm rõ yêu cầu cho tính năng tìm kiếm không?
- "We’ll deliver the first milestone by March 15." — Chúng tôi sẽ bàn giao cột mốc đầu tiên trước ngày 15/3.
- "This request is out of scope — let me check with the PM." — Yêu cầu này nằm ngoài phạm vi — để tôi kiểm tra lại với PM.
- "Thanks for the feedback. We’ll update and send you a new version." — Cảm ơn phản hồi. Chúng tôi sẽ cập nhật và gửi bản mới.

Thuật ngữ công nghệ mới năm 2026: Generative AI, LLM, prompt engineering, Docker, Kubernetes, microservices, cybersecurity
Nhiều danh sách trên Internet vẫn dừng lại ở dữ liệu cũ. Trong các cuộc họp kiến trúc phần mềm và tuyển dụng năm 2026, nhóm thuật ngữ về trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (cloud computing) và an ninh mạng (cybersecurity) giữ vị trí trung tâm.

AI và Generative AI
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh phát triển nhanh, đưa nhiều thuật ngữ vào các cuộc trao đổi hằng ngày của giới công nghệ:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Định nghĩa kỹ thuật | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|
| 91. Generative AI | /ˈdʒen.ər.ə.tɪv eɪˈaɪ/ | Trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo nội dung mới (văn bản, ảnh, mã) | "Our team uses Generative AI to speed up drafting test cases." (Đội ngũ của chúng tôi dùng AI tạo sinh để viết kịch bản kiểm thử nhanh hơn.) |
| 92. Large Language Model (LLM) | /ˌlɑːdʒ ˈlæŋ.ɡwɪdʒ ˌmɒd.əl/ | Mô hình ngôn ngữ lớn huấn luyện trên kho văn bản khổng lồ | "We integrated an LLM to power the customer support chatbot." (Chúng tôi đã tích hợp một mô hình ngôn ngữ lớn để vận hành chatbot hỗ trợ khách hàng.) |
| 93. Prompt engineering | /ˈprɒmpt ˌen.dʒɪˌnɪə.rɪŋ/ | Kỹ nghệ thiết kế câu lệnh đầu vào để tối ưu hóa kết quả AI | "Effective prompt engineering reduces unnecessary token consumption." (Thiết kế câu lệnh hiệu quả giúp giảm lượng token tiêu thụ không cần thiết.) |
| 94. Hallucination | /həˌluː.sɪˈneɪ.ʃən/ | Hiện tượng AI tạo ra thông tin nghe có vẻ đúng nhưng sai sự thật | "You must verify technical answers to avoid AI hallucination." (Bạn phải kiểm chứng các câu trả lời kỹ thuật để tránh ảo giác AI.) |
| 95. Fine-tuning | /ˌfaɪn ˈtʃuː.nɪŋ/ | Tinh chỉnh mô hình AI đã huấn luyện sẵn bằng tập dữ liệu riêng | "Fine-tuning requires high-quality domain-specific datasets." (Tinh chỉnh mô hình đòi hỏi tập dữ liệu chất lượng cao theo từng ngành cụ thể.) |
| 96. Token | /ˈtəʊ.kən/ | Đơn vị văn bản nhỏ nhất (từ hoặc cụm ký tự) mà mô hình AI xử lý | "The API pricing is calculated based on input and output tokens." (Chi phí API được tính dựa trên số lượng token đầu vào và đầu ra.) |
| 97. Extended Reality (XR) | /ɪkˌsten.dɪd riˈæl.ə.ti/ | Thuật ngữ bao gồm thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và thực tế kết hợp (MR) | "The development team explores XR applications for virtual training." (Nhóm phát triển nghiên cứu các ứng dụng thực tế mở rộng cho đào tạo mô phỏng.) |
| 98. Hyper Automation | /ˈhaɪ.pər ˌɔː.təˈmeɪ.ʃən/ | Kết hợp AI, học máy và tự động hóa quy trình để vận hành công việc | "Hyper Automation streamlines internal approval procedures across departments." (Siêu tự động hóa giúp tinh gọn các quy trình phê duyệt nội bộ giữa các phòng ban.) |
Cloud, Docker, Kubernetes và microservices
Để trao đổi về kiến trúc hiện đại, bạn cần hiểu các khái niệm đóng gói ứng dụng và phân tán hạ tầng:
- Từ Serverless /ˈsɜː.və.ləs/: Mô hình điện toán không máy chủ, trong đó nhà cung cấp dịch vụ đám mây tự động cấp phát tài nguyên khi có yêu cầu chạy mã; nhà phát triển không cần quản lý máy chủ vật lý.
- Từ Scalability /ˌskeɪ.ləˈbɪl.ə.ti/: Khả năng mở rộng hệ thống linh hoạt khi khối lượng truy cập tăng vọt mà không làm gián đoạn hiệu năng.
- Cặp từ Docker & Container /ˈdɒk.ər/ & /kənˈteɪ.nər/: Docker là công cụ đóng gói phần mềm cùng đầy đủ môi trường phụ thuộc vào một "hộp đựng" (container) biệt lập, chạy nhất quán ở mọi nơi.
- Từ Kubernetes /ˌkuː.bərˈnet.iːz/: Nền tảng điều phối tự động (orchestration), quản lý triển khai và co giãn hàng nghìn container cùng lúc. Lưu ý cách đọc: người Việt hay đọc nhầm, chuẩn xác là "ku-ber-ne-tiz".
- Từ Microservices /ˈmaɪ.krəʊˌsɜː.vɪ.sɪz/: Kiến trúc vi dịch vụ chia phần mềm lớn thành các dịch vụ độc lập, giao tiếp với nhau qua API; đối lập với kiến trúc nguyên khối (Monolith /ˈmɒn.ə.lɪθ/).
- Từ Distributed Cloud /dɪˈstrɪb.juː.tɪd klaʊd/: Kiến trúc đám mây phân tán tài nguyên xử lý trên nhiều vị trí địa lý thay vì đặt tại một trung tâm dữ liệu duy nhất.

Cybersecurity: các thuật ngữ cần hiểu
An ninh mạng là ưu tiên số một của các hệ thống vận hành trực tuyến. Những thuật ngữ sau xuất hiện trong công việc bảo vệ và đánh giá hệ thống:
| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Định nghĩa | Ngữ cảnh dùng |
|---|---|---|---|
| 99. Vulnerability | /ˌvʌl.nər.əˈbɪl.ə.ti/ | Lỗ hổng bảo mật trong mã nguồn hoặc cấu hình | Dùng trong báo cáo rà quét bảo mật định kỳ. |
| 100. Phishing | /ˈfɪʃ.ɪŋ/ | Tấn công giả mạo (email, web) để đánh cắp mật khẩu | Dùng trong đào tạo nhận thức an toàn thông tin nội bộ. |
| 101. Encryption | /ɪnˈkrɪp.ʃən/ | Mã hóa dữ liệu để bảo vệ bí mật | Bắt buộc thảo luận khi lưu trữ thông tin thanh toán. |
| 102. Zero Trust | /ˌzɪə.rəʊ ˈtrʌst/ | Mô hình bảo mật "không tin tưởng bất kỳ ai, luôn luôn xác thực" | Dùng khi thiết kế kiến trúc bảo mật doanh nghiệp. |
| 103. Penetration test | /ˌpen.ɪˈtreɪ.ʃən ˌtest/ | Kiểm thử xâm nhập (hack thử có chủ đích) | Dùng khi thuê đơn vị thứ ba đánh giá an ninh trước khi ra mắt. |
| 104. Cybersecurity Mesh | /ˌsaɪ.bə.sɪˈkjʊə.rə.ti meʃ/ | Kiến trúc bảo mật chuyển hướng sang bảo vệ mạng lưới phân tán gồm từng đối tượng riêng lẻ | Dùng khi bảo vệ môi trường làm việc từ xa phân tán. |
Phát âm đúng, cặp từ dễ nhầm và cách dân IT Việt Nam dùng lẫn Anh–Việt
Người mới học có thể hiểu nghĩa nhưng vẫn phát âm sai hoặc nhầm các cặp từ tương đồng. Những ví dụ sau giúp bạn nhận diện và phân biệt chúng.
Những thuật ngữ IT người Việt hay đọc sai
Do thói quen đánh vần tiếng Việt, nhiều kỹ sư phát âm sai các từ cơ bản khi trao đổi với đồng nghiệp nước ngoài:
- Từ Cache /kæʃ/: Đọc chuẩn là "kash" (âm ngắn, giống từ cash), người Việt hay đọc nhầm thành "cách" hoặc "ca-che".
- Từ Queue /kjuː/: Đọc chuẩn là "kiu" (giống chữ Q trong bảng chữ cái), tránh đọc nhầm thành "que-ue".
- Từ Linux /ˈlɪn.əks/: Trọng âm rơi vào âm tiết đầu "Li-nơks", không đọc là "Li-núc".
- Từ SQL /ˈsiː.kwəl/ hoặc /ˌes.kjuːˈel/: Đọc là "xi-quần" hoặc phát âm từng chữ "ét-kiu-en", không đọc là "xờ-quần".
- Từ Async /eɪˈsɪŋk/: Đọc là "ây-xinhk" (viết tắt của Asynchronous), tránh đọc nhầm là "a-sinh-xơ".
- Từ GUI /ˈɡuː.i/: Giao diện đồ họa người dùng, đọc ghép là "gu-i" hoặc phát âm từng chữ /ˌdʒiː.juːˈaɪ/.
- Từ Certificate /səˈtɪf.ɪ.kət/: Danh từ chỉ chứng chỉ bảo mật, âm cuối phát âm nhẹ là "kət", không đọc là "kết".
Phân biệt các cặp dễ nhầm
Hiểu sự khác nhau giữa các từ này giúp bạn dùng chính xác hơn trong tài liệu và cuộc họp:
| Cặp từ | Khác biệt chính | Khi nào dùng từ thứ nhất | Khi nào dùng từ thứ hai | Ví dụ câu |
|---|---|---|---|---|
| frontend vs backend | Frontend = phần giao diện tương tác; backend = logic xử lý ngầm và dữ liệu | Nói về giao diện, nút bấm, trang web: "frontend team" | Nói về logic xử lý, database, máy chủ: "backend API" | "The frontend calls the backend to get user data." (Giao diện gọi xuống phía sau để lấy dữ liệu người dùng.) |
| bug vs error vs issue | Bug = lỗi nằm trong code; error = thông báo sự cố lúc chạy; issue = vấn đề công việc chung | "There is a bug in the payment code." | "The system threw an error." / "We track this as issue #245." | "QA filed a bug; the app shows an error; we’re tracking it as issue #245." (QA tạo phiếu báo lỗi code; ứng dụng hiện thông báo lỗi; chúng tôi đang theo dõi nó như thẻ vấn đề #245.) |
| UI vs UX | UI = hình thức trực quan; UX = cảm nhận và hành trình thao tác | Nói về màu sắc, phông chữ, bố cục: "UI design" | Nói về trải nghiệm, độ tiện dụng: "UX research" | "The UI looks nice but the UX is confusing — users can’t find the checkout button." (Giao diện nhìn đẹp nhưng trải nghiệm gây rối — người dùng không tìm thấy nút thanh toán.) |
| deploy vs release | Deploy = đưa mã lên máy chủ; release = mở tính năng cho người dùng sử dụng | "Deploy to staging" — kỹ thuật thuần túy | "Release version 2.0" — người dùng thực tế bắt đầu dùng | "We deploy every day but only release once a month." (Chúng tôi đưa code lên server mỗi ngày nhưng chỉ phát hành tới người dùng mỗi tháng một lần.) |
| software vs application | Software = phần mềm nói chung; application = một ứng dụng cụ thể giải quyết nghiệp vụ | Nói về ngành, tập hợp phần mềm: "software industry" | Chỉ một app cụ thể trên máy tính hoặc điện thoại | "This software company built a new banking application." (Công ty phần mềm này đã xây dựng một ứng dụng ngân hàng mới.) |
| API vs SDK | API = giao diện kết nối giữa hai hệ thống; SDK = bộ công cụ trọn gói kèm thư viện để lập trình | "Call the payment API" | "Install the Stripe SDK" | "The SDK wraps the API, so you don’t have to write raw HTTP requests." (SDK đã bao bọc sẵn API, giúp bạn không cần tự viết các truy vấn HTTP thô.) |
Hãy ghi nhớ: deploy là "đẩy code lên máy chủ", release là "mở cửa cho khách dùng"; còn bug nằm trong mã nguồn, error hiện thông báo trên màn hình, issue là chiếc thẻ công việc được theo dõi trên hệ thống quản lý.
Tiếng Anh lẫn tiếng Việt trong câu nói hằng ngày của dân IT
Tại các công ty công nghệ Việt Nam, kỹ sư thường dùng trực tiếp thuật ngữ tiếng Anh trong câu tiếng Việt vì ngắn gọn, chính xác và tránh sai lệch khi dịch nghĩa:

- "Chiều nay team mình deploy bản mới lên staging để QA test nhé."
- "Anh vừa review cái PR của em rồi, có một chỗ gây memory leak, em fix xong rồi hẵng merge."
- "Khách hàng vừa feedback là có bug phát sinh trên mobile, task này phải hoàn thành trước deadline ngày mai."
Nguyên tắc sử dụng: Bạn có thể nói kết hợp như vậy trong trao đổi nội bộ, tin nhắn Slack hoặc họp hằng ngày. Khi soạn hợp đồng, biên bản bàn giao hay email gửi đối tác và khách hàng không chuyên kỹ thuật, hãy dùng tiếng Việt chuẩn, kèm thuật ngữ tiếng Anh trong ngoặc đơn ở lần nhắc đầu tiên.
Tiếng Anh chuyên ngành IT khác tiếng Anh giao tiếp thông thường thế nào, và thuật ngữ nào không cần học nữa
Nhiều người đạt điểm tiếng Anh giao tiếp rất cao vẫn bỡ ngỡ khi đọc tài liệu kỹ thuật. Lý do là tiếng Anh công nghệ có những đặc thù ngôn ngữ riêng.
Điểm khác biệt cốt lõi
Khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ những từ quen thuộc trong đời sống mang nghĩa kỹ thuật mới:
- Từ cloud: trong đời sống là "đám mây", trong IT là "hạ tầng điện toán đám mây".
- Từ bug: trong đời sống là "con bọ/sâu róm", trong IT là "lỗi mã nguồn".
- Từ thread: trong đời sống là "sợi chỉ", trong IT là "luồng xử lý tác vụ của CPU".
- Từ branch: trong đời sống là "cành cây", trong IT là "nhánh mã nguồn riêng biệt trong Git".
- Từ patch: trong đời sống là "miếng vá quần áo", trong IT là "bản vá sửa lỗi phần mềm".
Giới công nghệ cũng có xu hướng dùng danh từ như động từ để diễn đạt ngắn gọn, trực tiếp hơn (ví dụ: to commit code — lưu mã; to deploy — triển khai lên môi trường chạy; to ping someone — gửi tin nhắn ngắn nhắc nhở ai đó).
Văn phong kỹ thuật trong môi trường làm việc
Khác với những bức thư thương mại dài dòng, tài liệu kỹ thuật, thẻ công việc (ticket) và tin nhắn Slack hướng tới cách viết ngắn gọn, trực diện:
- Giao tiếp qua tin nhắn: "API endpoint is returning 500 error on production. Investigating now." (Ngắn gọn, nêu thẳng hiện trạng và hành động).
- Mô tả pull request: "Fixes issue #12: Added null check on customer email before saving." (Chỉ rõ mã lỗi được xử lý và giải pháp kỹ thuật).
Lầm tưởng: phải thuộc danh sách vài trăm thuật ngữ mới đủ dùng
Nhiều người nghĩ rằng học danh sách 500 từ vựng sẽ giúp đi làm được ngay. Thực tế, một danh sách quá dài thường bị độn thêm các thuật ngữ cổ từ nửa thế kỷ trước mà hiện nay không ai dùng trong công việc.
Những từ như abacus (bàn tính), bubble memory (bộ nhớ bọt từ) hay ferrite core memory (bộ nhớ vòng từ tính thập niên 1950–1960) không còn xuất hiện trong phát triển phần mềm hiện đại. Nhồi nhét chúng chỉ khiến bạn tốn công học.
Trước khi dành thời gian ghi nhớ một từ vựng mới, hãy tự trả lời 3 câu hỏi:
- Từ này có xuất hiện trong các bản tin tuyển dụng công nghệ gần đây không?
- Bạn có nghe thấy đồng nghiệp dùng trong cuộc họp hoặc đọc được trong tài liệu 30 ngày qua không?
- Khi tra cứu trên Google, các bài viết kỹ thuật hàng đầu có cập nhật gần đây không?
Nếu không đạt cả 3 tiêu chí, hãy gác từ đó lại để học sau.
Cách học và ghi nhớ từ vựng tiếng Anh ngành IT: thứ tự ưu tiên, công cụ và tài liệu miễn phí
Để học từ vựng mà không quá tải, bạn nên chia thành từng giai đoạn thay vì cố ghi nhớ dàn trải.
Học gì trước nếu mới vào nghề hoặc sắp phỏng vấn IT
Lộ trình ưu tiên học từ vựng cho người mới bắt đầu:
- Giai đoạn 1 — Nhóm từ cốt lõi và từ viết tắt (Tuần 1-2): Nắm vững 30 thuật ngữ cốt lõi và bảng từ viết tắt thông dụng nhất (API, UI/UX, CI/CD, SaaS).
- Giai đoạn 2 — Nhóm từ chuyên sâu theo vai trò (Tuần 3-4): Học bộ từ vựng phục vụ vị trí của bạn (Developer, Tester, BA hay DevOps).
- Giai đoạn 3 — Nhóm thuật ngữ kiến trúc và công nghệ mới (Sau 1 tháng): Tiếp cận AI, điện toán đám mây và an ninh mạng để chuẩn bị cho các cuộc họp kỹ thuật cấp cao.
Trong buổi phỏng vấn bằng tiếng Anh, nhà tuyển dụng thường chú trọng cách bạn diễn đạt năng lực kỹ thuật và giải quyết vấn đề:
- Giới thiệu dự án: "In my recent project, I was responsible for designing the database schema and implementing RESTful APIs."
- Nói về thế mạnh: "My core strength is debugging complex backend issues and optimizing SQL queries."
- Khả năng xử lý áp lực: "When facing tight deadlines, I prioritize critical features and maintain clear communication with the PM."
20 từ học trước tiên và lộ trình 4 tuần cho người mới hoàn toàn
Danh sách 20 từ học trước tiên (hãy đánh dấu khi bạn đã thuộc nghĩa và nghe hiểu được trong giao tiếp):
- ☐ Từ software — phần mềm
- ☐ Từ hardware — phần cứng
- ☐ Từ application (app) — ứng dụng
- ☐ Từ server — máy chủ
- ☐ Từ database — cơ sở dữ liệu
- ☐ Từ bug — lỗi trong mã nguồn
- ☐ Từ fix — sửa lỗi
- ☐ Từ deploy — đưa mã nguồn lên môi trường chạy
- ☐ Từ deadline — hạn chót nộp công việc
- ☐ Từ task — nhiệm vụ được phân công
- ☐ Từ requirement — yêu cầu tính năng/nghiệp vụ
- ☐ Từ feature — tính năng phần mềm
- ☐ Từ update — cập nhật
- ☐ Từ version — phiên bản
- ☐ Từ user — người dùng
- ☐ Từ meeting — cuộc họp
- ☐ Từ feedback — phản hồi nhận xét
- ☐ Từ review — xem xét, đánh giá
- ☐ Từ API — giao diện kết nối ứng dụng
- ☐ Từ test — kiểm thử
-
Tuần 1 — Nắm chắc 20 từ vựng cốt lõi
Học 5 từ mỗi ngày trong danh sách 20 từ ưu tiên. Với mỗi từ: tra phiên âm IPA, phát âm to rõ 3 lần và viết một câu ví dụ tiếng Anh liên quan tới công việc thực tế của bạn.
-
Tuần 2 — Mở rộng theo vai trò nghề nghiệp
Học 8–10 từ chuyên biệt trong bảng tra cứu vị trí của bạn. Luyện tập nhuần nhuyễn 4 mẫu câu cơ bản trong cuộc họp standup: "Yesterday I…", "Today I’m working on…", "I’m blocked by…", "I’ll need help with…".
-
Tuần 3 — Làm chủ 10 từ viết tắt công nghệ
Học thuộc dạng viết đầy đủ và cách phát âm chuẩn của 10 từ viết tắt phổ biến nhất (API, UI, UX, CI/CD, MVP, SLA, SQL, OS, SDK, IDE).
-
Tuần 4 — Đưa từ vựng vào sử dụng thực tế
Thực hành viết thông điệp commit code, mô tả bug report hoặc tóm tắt tiến độ công việc bằng tiếng Anh mỗi ngày. Cuối tuần, hoàn thành bài kiểm tra 15 câu để đánh giá độ ghi nhớ.
Một lộ trình học từ vựng toàn diện thường mất từ 2–4 tháng nếu bạn duy trì đều đặn 15 phút mỗi ngày. Nếu lỡ một ngày, bạn không cần học bù gấp đôi vào hôm sau — hãy quay lại lịch trình đã định để giữ nhịp.

Nguồn tài liệu tiếng Anh IT miễn phí đáng dùng
Các kho tài nguyên mở sau giúp bạn mở rộng vốn từ trong ngữ cảnh tự nhiên:
- Tài liệu chính thức (Official Documentation): Đọc hướng dẫn cài đặt và tài liệu chuẩn của ngôn ngữ, công cụ bạn dùng (MDN Web Docs, React Docs, Python Docs). Ưu điểm là từ ngữ chuẩn xác; nhược điểm là văn phong kỹ thuật tương đối khô khan.
- Kho mã nguồn GitHub: Đọc các tệp README.md, mô tả pull request và thảo luận giải quyết vấn đề (issues) của những dự án mã nguồn mở lớn. Bạn sẽ học được cách lập trình viên quốc tế trao đổi với nhau hằng ngày.
- Kênh YouTube kỹ thuật và Podcast: Theo dõi các kênh phân tích kiến trúc phần mềm hoặc tin tức công nghệ (như Fireship, ByteByteGo). Đây là cách luyện nghe phát âm thuật ngữ trong ngữ cảnh thực tế.
- Ứng dụng từ điển và thẻ nhớ: Bạn có thể dùng ứng dụng ghi nhớ ngắt quãng (Spaced Repetition) như Anki, Quizlet để ôn tập. Bạn cũng có thể tra từ điển trên phần mềm English Study Pro (sở hữu kho dữ liệu 300.000 từ có phát âm và hơn 2.000 từ kèm hình ảnh minh họa) hoặc TFlat để đối chiếu nghĩa.
Tự kiểm tra bằng quiz 15 câu và checklist bước tiếp theo theo mục tiêu của bạn
1Một doanh nghiệp cần làm rõ phạm vi ứng dụng hệ thống bao gồm máy tính cá nhân, phần mềm kế toán, cơ sở dữ liệu nội bộ và mạng LAN phòng ban, không mở rộng sang các phương tiện phát thanh truyền hình hay mạng di động không dây. Thuật ngữ nào chỉ chính xác phạm vi này?
Khái niệm IT tập trung vào hệ thống tính toán nội bộ như phần cứng, phần mềm, cơ sở dữ liệu và mạng nội bộ mà không bao gồm hạ tầng truyền thông viễn thông rộng.
2Vào cuối ngày làm việc, nhóm lập trình viên chuyển bản vá mã nguồn mới lên máy chủ thử nghiệm (staging) để đội ngũ QA kiểm thử. Tuy nhiên, tính năng này chưa được công bố cho người dùng cuối. Thao tác đưa mã nguồn lên máy chủ này được gọi là gì?
Deploy là thao tác kỹ thuật thuần túy đưa mã nguồn đã đóng gói lên máy chủ để hệ thống chạy, độc lập với việc mở tính năng cho người dùng.
3Những thuật ngữ hoặc thao tác nào sau đây gắn liền trực tiếp với quy trình quản lý và làm việc với mã nguồn của lập trình viên (Developer)? (Chọn tất cả đáp án đúng)
Commit là hành động ghi lại và lưu các thay đổi của mã nguồn vào lịch sử quản lý phiên bản Git.
4Đội ngũ phát triển muốn thử nghiệm một ý tưởng sản phẩm mới trên thị trường với chi phí tối thiểu bằng cách chỉ xây dựng phiên bản có vừa đủ tính năng cốt lõi để thu thập phản hồi. Thuật ngữ viết tắt nào mô tả loại sản phẩm này?
Minimum Viable Product (MVP) là phiên bản sản phẩm khả dụng tối thiểu giúp kiểm chứng giả thuyết thị trường với nguồn lực thấp nhất.
5Trong danh sách sau, những thuật ngữ nào thuộc chuyên mục An ninh mạng (Cybersecurity) được dùng để mô tả lỗ hổng, hình thức tấn công hoặc hoạt động đánh giá bảo mật? (Chọn tất cả đáp án đúng)
Vulnerability chỉ lỗ hổng bảo mật nằm trong mã nguồn hoặc cấu hình hệ thống.
6Khi trao đổi bằng tiếng Anh giao tiếp kỹ thuật, từ 'Cache' (bộ nhớ đệm) có phiên âm chuẩn IPA là gì?
Từ Cache được phát âm chuẩn là /kæʃ/ (đồng âm với từ tiền mặt 'cash' trong tiếng Anh).
7Một Chuyên viên Phân tích Nghiệp vụ (BA) muốn mô tả chi tiết yêu cầu một tính năng mới dưới dạng kịch bản ngắn từ góc nhìn của người dùng cuối. Thuật ngữ kỹ thuật nào chỉ loại tài liệu yêu cầu này?
User story là mô tả yêu cầu tính năng theo góc nhìn và mong muốn của người dùng cuối trong phương pháp phát triển Agile.
Tự kiểm tra sau khi học giúp bạn đưa từ vựng vào phản xạ.
Quiz tự kiểm tra 15 câu
Chọn đáp án đúng nhất cho từng câu hỏi dưới đây:
Câu 1: Thuật ngữ nào chỉ giao diện giúp hai hệ thống phần mềm khác nhau giao tiếp và trao đổi dữ liệu?
A. SDK
B. API
C. IDE
D. RAM
Câu 2: Khi phát hiện một đoạn mã chạy sai logic, lập trình viên làm gì để tìm và sửa lỗi?
A. Deploy
B. Refactor
C. Debug
D. Compile
Câu 3: Từ "deploy" trong ngữ cảnh kỹ thuật phần mềm có nghĩa là gì?
A. Viết tài liệu hướng dẫn cho người dùng
B. Đưa phiên bản phần mềm lên môi trường máy chủ để vận hành
C. Thiết kế khung giao diện người dùng trên Figma
D. Gỡ bỏ hoàn toàn ứng dụng khỏi hệ thống
Câu 4: Dạng viết đầy đủ của từ viết tắt MVP trong phát triển sản phẩm công nghệ là gì?
A. Most Valuable Player
B. Minimum Viable Product
C. Maximum Value Protocol
D. Master Version Program
Câu 5: Đâu là phát âm chuẩn của từ "cache" (bộ nhớ đệm)?
A. /kætʃ/
B. /keɪk/
C. /kæʃ/
D. /keɪs/
Câu 6: Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "The app looks beautiful, but the navigation is confusing. The ____ needs improvement."
A. CPU
B. UI
C. UX
D. Schema
Câu 7: Hiện tượng mô hình trí tuệ nhân tạo (LLM) trả về thông tin sai lệch nhưng diễn đạt rất tự tin được gọi là gì?
A. Fine-tuning
B. Hallucination
C. Prompt engineering
D. Tokenization
Câu 8: Bạn vừa hoàn thành một tính năng trên máy tính cá nhân và muốn gửi mã vào kho lưu trữ từ xa trên GitHub để đồng nghiệp xem xét. Thao tác tiếp theo của bạn là gì?
A. Rollback and release
B. Push code and open a pull request
C. Compile the database
D. Clear the firewall
Câu 9: Khi hệ thống máy chủ bị sập lúc nửa đêm và phiên bản mới triển khai gây lỗi nghiêm trọng, đội ngũ DevOps sẽ làm gì?
A. Rollback to the previous version
B. Uninstall the operating system
C. Change the domain name
D. Format the RAM
Câu 10: Từ nào sau đây KHÔNG PHẢI là từ viết tắt của một mô hình dịch vụ điện toán đám mây?
A. SaaS
B. PaaS
C. IaaS
D. CRUD
Câu 11: Trong kiểm thử phần mềm, thuật ngữ "regression test" có nghĩa là gì?
A. Kiểm thử tốc độ đường truyền mạng
B. Kiểm thử hồi quy để đảm bảo code mới không làm hỏng tính năng cũ
C. Kiểm thử giao diện trên các kích cỡ màn hình khác nhau
D. Thử nghiệm xâm nhập để tìm lỗ hổng bảo mật
Câu 12: Khi họp standup hằng ngày, nếu bạn đang vướng mắc kỹ thuật và cần hỗ trợ, mẫu câu nào sau đây phù hợp nhất?
A. "I am deploying the database."
B. "I am blocked by the authentication issue and need some help."
C. "LGTM, feel free to merge."
D. "This request is completely out of scope."
Câu 13: Nền tảng điều phối vùng chứa (container orchestration) phổ biến nhất hiện nay là gì?
A. Kubernetes
B. Apache HTTP
C. Wireframe
D. Monolith
Câu 14: Cặp thuật ngữ nào sau đây phân biệt một bên là phần mã bị sai, một bên là thông báo sự cố hiện lên màn hình?
A. Frontend và Backend
B. Bug và Error
C. Deploy và Release
D. API và SDK
Câu 15: Giao thức mạng kết nối tin cậy qua modem nào sau đây viết tắt là PPP?
A. Point-to-Point Protocol
B. Private Protected Path
C. Public Packet Provider
D. Peripheral Port Platform
Đáp án và giải thích ngắn:
- Câu 1: B (API). Từ viết tắt API (Application Programming Interface) là giao diện lập trình cho phép các ứng dụng kết nối với nhau.
- Câu 2: C (Debug). Từ debug là quá trình truy vết và loại bỏ lỗi trong mã nguồn.
- Câu 3: B. Từ deploy có nghĩa là triển khai mã nguồn lên máy chủ cho ứng dụng hoạt động.
- Câu 4: B (Minimum Viable Product). Sản phẩm khả dụng tối thiểu giúp kiểm chứng ý tưởng với chi phí thấp nhất.
- Câu 5: C (/kæʃ/). Từ cache có phiên âm chuẩn giống từ "cash" (tiền mặt).
- Câu 6: C (UX). Điều hướng gây khó khăn là vấn đề liên quan trực tiếp đến trải nghiệm người dùng (User Experience).
- Câu 7: B (Hallucination). Ảo giác AI là hiện tượng mô hình tạo ra nội dung sai lệch nhưng có vẻ hợp lý.
- Câu 8: B. Đẩy mã (push) và mở yêu cầu kéo mã (pull request) là quy trình tiêu chuẩn trong Git.
- Câu 9: A (Rollback). Quay hệ thống về bản ổn định gần nhất để khôi phục dịch vụ cho người dùng.
- Câu 10: D (CRUD). Từ viết tắt CRUD chỉ 4 thao tác dữ liệu (Create, Read, Update, Delete), không phải dịch vụ đám mây.
- Câu 11: B. Kiểm thử hồi quy đảm bảo các thay đổi mới không làm phát sinh lỗi trên những phần đã hoạt động ổn định.
- Câu 12: B. Đây là mẫu câu báo cáo vướng mắc trong các buổi họp nhanh đầu ngày.
- Câu 13: A (Kubernetes). Nền tảng Kubernetes là công cụ điều phối và quản lý cụm container hàng đầu hiện nay.
- Câu 14: B (Bug và Error). Từ bug chỉ lỗi nằm trong code, còn error là thông báo lỗi được đưa ra khi chạy ứng dụng.
- Câu 15: A (Point-to-Point Protocol). Giao thức kết nối điểm – điểm tin cậy thông qua modem.
Đánh giá kết quả của bạn:
- Dưới 8 điểm: Hãy quay lại bảng tra nhanh 30 từ cốt lõi và bảng từ viết tắt để củng cố kiến thức trước.
- Từ 8 đến 12 điểm: Bạn đã có vốn từ khá tốt. Hãy tập trung luyện thuật ngữ theo vai trò nghề nghiệp của mình và đặt câu ví dụ.
- Từ 13 đến 15 điểm: Vốn từ của bạn rất vững. Hãy tự tin dùng các thuật ngữ công nghệ mới năm 2026 và tham gia trao đổi kỹ thuật bằng tiếng Anh.
Checklist 7 ngày để dùng được thuật ngữ trong công việc
Thay vì học nhồi nhét, hãy thử kế hoạch 7 ngày sau để đưa từ vựng vào sử dụng tự nhiên:
- ☐ Ngày 1: Chọn 5 thuật ngữ trong bảng 30 từ cốt lõi, tập đọc to theo phiên âm IPA và đặt 1 câu tiếng Anh gắn với công việc hiện tại của bạn.
- ☐ Ngày 2: Đọc to 4 mẫu câu họp standup meeting và thử áp dụng một câu vào buổi họp nội bộ hoặc viết vào sổ tay cá nhân.
- ☐ Ngày 3: Học cách phân biệt cặp từ deploy vs release và bug vs error, ghi nhớ ngữ cảnh dùng của từng từ.
- ☐ Ngày 4: Xem lại 5 từ viết tắt thường gặp nhất trong dự án của bạn (API, UI, UX, SLA, MVP) và tập phát âm từng từ.
- ☐ Ngày 5: Chọn 1 tệp tài liệu kỹ thuật hoặc README trên GitHub của một thư viện bạn yêu thích, gạch chân 5 thuật ngữ đã xuất hiện trong bài viết này.
- ☐ Ngày 6: Viết 1 thông điệp commit code hoặc 1 phiếu báo lỗi (bug report) hoàn toàn bằng tiếng Anh, dùng các từ đã học.
- ☐ Ngày 7: Làm lại bài quiz 15 câu để đo mức độ ghi nhớ và lưu bài viết trên thanh dấu trang để tra cứu khi cần.

| Thuật ngữ | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Nhóm chủ đề | Câu ví dụ Anh–Việt |
|---|---|---|---|---|
| Generative AI | /ˈdʒen.ər.ə.tɪv eɪˈaɪ/ | Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (có khả năng tạo nội dung mới như văn bản, ảnh, mã) | AI và Generative AI | "Our team uses Generative AI to speed up drafting test cases." (Đội ngũ của chúng tôi dùng AI tạo sinh để viết kịch bản kiểm thử nhanh hơn.) |
| Large Language Model (LLM) | /ˌlɑːdʒ ˈlæŋ.ɡwɪdʒ ˌmɒd.əl/ | Mô hình ngôn ngữ lớn huấn luyện trên kho văn bản khổng lồ | AI và Generative AI | "We integrated an LLM to power the customer support chatbot." (Chúng tôi đã tích hợp một mô hình ngôn ngữ lớn để vận hành chatbot hỗ trợ khách hàng.) |
| Prompt engineering | /ˈprɒmpt ˌen.dʒɪˌnɪə.rɪŋ/ | Kỹ nghệ thiết kế câu lệnh đầu vào để tối ưu hóa kết quả AI | AI và Generative AI | "Effective prompt engineering reduces unnecessary token consumption." (Thiết kế câu lệnh hiệu quả giúp giảm lượng token tiêu thụ không cần thiết.) |
| Hallucination | /həˌluː.sɪˈneɪ.ʃən/ | Hiện tượng AI tạo ra thông tin nghe có vẻ đúng nhưng sai sự thật | AI và Generative AI | "You must verify technical answers to avoid AI hallucination." (Bạn phải kiểm chứng các câu trả lời kỹ thuật để tránh ảo giác AI.) |
| Fine-tuning | /ˌfaɪn ˈtʃuː.nɪŋ/ | Tinh chỉnh mô hình AI đã huấn luyện sẵn bằng tập dữ liệu riêng | AI và Generative AI | "Fine-tuning requires high-quality domain-specific datasets." (Tinh chỉnh mô hình đòi hỏi tập dữ liệu chất lượng cao theo từng ngành cụ thể.) |
| Token | /ˈtəʊ.kən/ | Đơn vị văn bản nhỏ nhất (từ hoặc cụm ký tự) mà mô hình AI xử lý | AI và Generative AI | "The API pricing is calculated based on input and output tokens." (Chi phí API được tính dựa trên số lượng token đầu vào và đầu ra.) |
| Extended Reality (XR) | /ɪkˌsten.dɪd riˈæl.ə.ti/ | Thuật ngữ bao gồm thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và thực tế kết hợp (MR) | AI và Generative AI | "The development team explores XR applications for virtual training." (Nhóm phát triển nghiên cứu các ứng dụng thực tế mở rộng cho đào tạo mô phỏng.) |
| Hyper Automation | /ˈhaɪ.pər ˌɔː.təˈmeɪ.ʃən/ | Kết hợp AI, học máy và tự động hóa quy trình để vận hành công việc | AI và Generative AI | "Hyper Automation streamlines internal approval procedures across departments." (Siêu tự động hóa giúp tinh gọn các quy trình phê duyệt nội bộ giữa các phòng ban.) |
| Vulnerability | /ˌvʌl.nər.əˈbɪl.ə.ti/ | Lỗ hổng bảo mật trong mã nguồn hoặc cấu hình | An ninh mạng (Cybersecurity) | "Security scanner detected a vulnerable dependency." (Công cụ rà quét bảo mật đã phát hiện một gói phụ thuộc có lỗ hổng.) — Dùng trong báo cáo rà quét bảo mật định kỳ. |
| Phishing | /ˈfɪʃ.ɪŋ/ | Tấn công giả mạo (email, web) để đánh cắp mật khẩu | An ninh mạng (Cybersecurity) | "Employees were trained to recognize phishing emails." (Nhân viên đã được đào tạo để nhận biết các email giả mạo.) — Dùng trong đào tạo nhận thức an toàn thông tin nội bộ. |
| Encryption | /ɪnˈkrɪp.ʃən/ | Mã hóa dữ liệu để bảo vệ bí mật | An ninh mạng (Cybersecurity) | "Data encryption is required for all stored payment details." (Mã hóa dữ liệu là bắt buộc đối với tất cả thông tin thanh toán được lưu trữ.) — Bắt buộc thảo luận khi lưu trữ thông tin thanh toán. |
| Zero Trust | /ˌzɪə.rəʊ ˈtrʌst/ | Mô hình bảo mật "không tin tưởng bất kỳ ai, luôn luôn xác thực" | An ninh mạng (Cybersecurity) | "The company adopted a Zero Trust architecture for remote workers." (Công ty đã áp dụng kiến trúc Zero Trust cho nhân viên làm việc từ xa.) — Dùng khi thiết kế kiến trúc bảo mật doanh nghiệp. |
| Penetration test | /ˌpen.ɪˈtreɪ.ʃən ˌtest/ | Kiểm thử xâm nhập (hack thử có chủ đích) | An ninh mạng (Cybersecurity) | "We hired a third party to conduct a penetration test before release." (Chúng tôi đã thuê bên thứ ba thực hiện kiểm thử xâm nhập trước khi phát hành.) — Dùng khi thuê đơn vị thứ ba đánh giá an ninh trước khi ra mắt. |
| Cybersecurity Mesh | /ˌsaɪ.bə.sɪˈkjʊə.rə.ti meʃ/ | Kiến trúc bảo mật chuyển hướng sang bảo vệ mạng lưới phân tán gồm từng đối tượng riêng lẻ | An ninh mạng (Cybersecurity) | "Cybersecurity Mesh secures nodes in a distributed remote environment." (Kiến trúc Cybersecurity Mesh giúp bảo vệ các nút trong môi trường làm việc từ xa phân tán.) — Dùng khi bảo vệ môi trường làm việc từ xa phân tán. |
| Security | /sɪˈkjʊə.rə.ti/ | An ninh, bảo mật | Bảo mật | "Two-factor authentication adds an extra layer of security." (Xác thực hai yếu tố tạo thêm một lớp bảo mật vững chắc.) |
| Backup | /ˈbæk.ʌp/ | Bản sao lưu, việc sao lưu | An toàn dữ liệu | "Automated daily backups ensure that no data is lost." (Sao lưu tự động hằng ngày đảm bảo không có dữ liệu nào bị mất.) |
| Restore | /rɪˈstɔːr/ | Khôi phục dữ liệu/hệ thống | An toàn dữ liệu | "We managed to restore the database in under thirty minutes." (Chúng tôi đã khôi phục thành công cơ sở dữ liệu trong chưa đầy ba mươi phút.) |
| Database | /ˈdeɪ.tə.beɪs/ | Cơ sở dữ liệu | Dữ liệu | "All customer records are stored in an encrypted database." (Mọi hồ sơ khách hàng đều được lưu trong cơ sở dữ liệu mã hóa.) |
| Query | /ˈkwɪə.ri/ | Câu truy vấn dữ liệu | Cơ sở dữ liệu | "Optimize this SQL query to decrease response time." (Hãy tối ưu hóa câu truy vấn SQL này để giảm thời gian phản hồi.) |
| Table | /ˈteɪ.bəl/ | Bảng dữ liệu | Cơ sở dữ liệu | "The user table contains names and email addresses." (Bảng người dùng chứa tên và địa chỉ email.) |
| Record | /ˈrek.ɔːd/ | Bản ghi dữ liệu | Cơ sở dữ liệu | "Each record represents an individual transaction." (Mỗi bản ghi đại diện cho một giao dịch riêng lẻ.) |
| Index | /ˈɪn.deks/ | Chỉ mục tìm kiếm | Cơ sở dữ liệu | "Adding an index to the email column sped up lookups." (Thêm chỉ mục vào cột email đã tăng tốc độ tìm kiếm.) |
| Schema | /ˈskiː.mə/ | Lược đồ cấu trúc dữ liệu | Cơ sở dữ liệu | "The database schema must be updated for the new feature." (Lược đồ cơ sở dữ liệu phải được cập nhật cho tính năng mới.) |
| Null | /nʌl/ | Rỗng, không có giá trị | Cơ sở dữ liệu | "Ensure that the phone number field can accept a null value." (Hãy đảm bảo rằng trường số điện thoại có thể chấp nhận giá trị rỗng.) |
| Migration | /maɪˈɡreɪ.ʃən/ | Chuyển đổi dữ liệu/cấu trúc | Cơ sở dữ liệu | "The database migration script ran smoothly last night." (Tệp kịch bản chuyển đổi cơ sở dữ liệu đã chạy trơn tru đêm qua.) |
| Transaction | /trænˈzæk.ʃən/ | Giao dịch dữ liệu trọn vẹn | Cơ sở dữ liệu | "If any step fails, the entire transaction is rolled back." (Nếu bất kỳ bước nào thất bại, toàn bộ giao dịch dữ liệu sẽ bị hủy bỏ.) |
| Cloud | /klaʊd/ | Đám mây lưu trữ/tính toán | Điện toán đám mây | "Migrating our system to the cloud reduced operational costs." (Chuyển hệ thống lên đám mây đã giúp giảm chi phí vận hành.) |
| Algorithm | /ˈæl.ɡə.rɪ.ðəm/ | Thuật toán | Khoa học máy tính | "The recommendation algorithm improves user engagement." (Thuật toán gợi ý giúp cải thiện mức độ gắn kết của người dùng.) |
| Architecture | /ˈɑː.kɪ.tek.tʃər/ | Kiến trúc hệ thống | Kỹ thuật phần mềm | "The team decided on a microservices architecture." (Đội ngũ đã chọn kiến trúc vi dịch vụ.) |
| Source code | /ˈsɔːs ˌkəʊd/ | Mã nguồn | Lập trình | "Developers must review the source code before merging." (Lập trình viên phải xem xét mã nguồn trước khi hợp nhất.) |
| Bug | /bʌɡ/ | Lỗi phần mềm | Lập trình | "QA discovered a critical bug in the payment gateway." (QA đã phát hiện một lỗi nghiêm trọng trong cổng thanh toán.) |
| Debug | /diːˈbʌɡ/ | Rà soát và sửa lỗi | Lập trình | "He spent three hours debugging the authentication flow." (Anh ấy đã dành ba tiếng để sửa lỗi luồng xác thực.) |
| Framework | /ˈfreɪm.wɜːk/ | Bộ khung nền tảng | Lập trình | "React is a popular framework for frontend development." (React là một framework phổ biến để phát triển giao diện.) |
| Library | /ˈlaɪ.brər.i/ | Thư viện mã | Lập trình | "You can import an external library to handle date formatting." (Bạn có thể nạp một thư viện ngoài để xử lý định dạng ngày tháng.) |
| Function | /ˈfʌŋk.ʃən/ | Hàm thực thi logic | Lập trình và mã nguồn | "This function calculates the total invoice amount." (Hàm này tính tổng giá trị hóa đơn.) |
| Variable | /ˈveə.ri.ə.bəl/ | Biến lưu trữ dữ liệu | Lập trình và mã nguồn | "Declare the variable as a constant if its value never changes." (Khai báo biến dưới dạng hằng số nếu giá trị của nó không bao giờ đổi.) |
| Compile | /kəmˈpaɪl/ | Biên dịch mã | Lập trình và mã nguồn | "The project failed to compile due to a syntax error." (Dự án không biên dịch được do có lỗi cú pháp.) |
| Syntax | /ˈsɪn.tæks/ | Cú pháp câu lệnh | Lập trình và mã nguồn | "Pay attention to comma placement to avoid syntax errors." (Hãy chú ý vị trí đặt dấu phẩy để tránh lỗi cú pháp.) |
| Pull request | /ˈpʊl rɪˌkwest/ | Yêu cầu kéo mã vào nhánh chính | Lập trình và mã nguồn | "I created a pull request for the login refactoring." (Tôi đã tạo một yêu cầu hợp nhất cho phần tái cấu trúc trang đăng nhập.) |
| Merge | /mɜːdʒ/ | Hợp nhất mã nguồn | Lập trình và mã nguồn | "Do not merge code into the main branch without approval." (Không được hợp nhất mã vào nhánh chính khi chưa có phê duyệt.) |
| Merge conflict | /ˈmɜːdʒ ˌkɒn.flɪkt/ | Xung đột khi hợp nhất mã | Lập trình và mã nguồn | "Resolve the merge conflict locally before pushing again." (Hãy xử lý xung đột hợp nhất trên máy cá nhân trước khi đẩy mã lên lại.) |
| Refactor | /ˌriːˈfæk.tər/ | Tái cấu trúc mã | Lập trình và mã nguồn | "We need to refactor this module to improve readability." (Chúng ta cần tái cấu trúc mô-đun này để mã dễ đọc hơn.) |
| Commit | /kəˈmɪt/ | Lưu thay đổi vào lịch sử Git | Lập trình và mã nguồn | "Write meaningful messages whenever you commit your code." (Hãy viết thông điệp rõ ràng mỗi khi bạn lưu thay đổi mã nguồn.) |
| Branch | /brɑːntʃ/ | Nhánh mã nguồn | Lập trình và mã nguồn | "Create a separate feature branch for your current task." (Hãy tạo một nhánh tính năng riêng cho nhiệm vụ hiện tại của bạn.) |
| Network | /ˈnet.wɜːk/ | Mạng kết nối | Mạng | "The office network is experiencing high latency." (Mạng văn phòng đang có độ trễ cao.) |
| Bandwidth | /ˈbænd.wɪtθ/ | Băng thông | Mạng | "Video streaming consumes a large amount of bandwidth." (Phát video trực tuyến tiêu tốn một lượng băng thông rất lớn.) |
| Client | /ˈklaɪ.ənt/ | Máy khách, ứng dụng gửi yêu cầu | Mạng & Kiến trúc | "The web client communicates with the server via HTTPS." (Máy khách web giao tiếp với máy chủ qua giao thức HTTPS.) |
| Server | /ˈsɜː.vər/ | Máy chủ | Mạng & Hạ tầng | "The database server ran out of memory." (Máy chủ cơ sở dữ liệu đã hết bộ nhớ.) |
| Latency | /ˈleɪ.tən.si/ | Độ trễ | Mạng & Vận hành | "Low latency is essential for online trading platforms." (Độ trễ thấp là yếu tố sống còn đối với các sàn giao dịch trực tuyến.) |
| Domain | /dəʊˈmeɪn/ | Tên miền trang web | Mạng, trang web và giao diện người dùng | "We registered a new domain for our global expansion." (Chúng tôi đã đăng ký một tên miền mới cho kế hoạch mở rộng toàn cầu.) |
Câu hỏi thường gặp
Cần biết khoảng bao nhiêu thuật ngữ IT tiếng Anh để đọc được tài liệu kỹ thuật cơ bản?
Khoảng 100–200 thuật ngữ cốt lõi cùng các từ viết tắt thường gặp là đủ để đọc tài liệu cơ bản và theo dõi các cuộc họp thông thường. Thuật ngữ chuyên sâu sẽ bổ sung dần theo vai trò và dự án của bạn.
Học thuật ngữ IT tiếng Anh mất bao lâu?
Nếu học đều khoảng 5–10 từ mỗi ngày kèm câu ví dụ, bạn có thể nắm bộ thuật ngữ cốt lõi trong vài tuần. Thời gian thực tế còn phụ thuộc vào nền tảng tiếng Anh và mức độ bạn dùng từ trong công việc hằng ngày.
Không biết lập trình có học được thuật ngữ IT tiếng Anh không?
Được. Bạn có thể bắt đầu với nhóm thuật ngữ chung như software, hardware, database, cloud hay các viết tắt phổ biến, sau đó mới học nhóm lập trình khi cần. Học kèm ví dụ thực tế sẽ dễ hiểu hơn học định nghĩa thuần túy.
Có nên dịch thuật ngữ IT sang tiếng Việt khi viết tài liệu hoặc email công việc?
Tùy người nhận và loại văn bản. Trong tài liệu kỹ thuật và giao tiếp nội bộ, giữ nguyên thuật ngữ tiếng Anh thường rõ nghĩa hơn; với khách hàng không chuyên, nên dùng tiếng Việt và ghi chú thuật ngữ gốc trong ngoặc ở lần đầu.
Bug và error khác nhau thế nào?
Bug là lỗi trong mã hoặc thiết kế khiến phần mềm hoạt động sai so với mong đợi. Error là thông báo hoặc trạng thái lỗi mà hệ thống hiển thị khi có sự cố, nguyên nhân có thể là bug hoặc đầu vào sai, nên hai từ liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.