Gia vị trong tiếng Anh là spice, seasoning hoặc condiment tùy cách dùng; rau thơm là herb:
| Thuật ngữ | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ |
|---|---|---|
| herb | Rau thơm (lá, thân non) | basil: húng quế; mint: bạc hà |
| spice | Gia vị từ hạt, vỏ, rễ, quả | cinnamon: quế; pepper: tiêu |
| seasoning | Đồ nêm nếm | salt: muối; fish sauce: nước mắm |
| condiment | Đồ chấm dọn kèm | mustard: mù tạt; ketchup: tương cà |
Gia vị trong tiếng Anh có thể là spice, seasoning hoặc condiment, tùy loại nguyên liệu và cách dùng. Rau thơm thường được gọi là herb. Chẳng hạn, quế là spice, húng quế là herb, muối dùng để nêm là seasoning, còn nước chấm dọn riêng là condiment.
Nếu đang tìm hiểu gia vị và rau thơm tiếng anh là gì, bạn có thể tra tên nguyên liệu trong các bảng dưới đây, nhận diện rau thơm Việt Nam và luyện những câu nêm nếm thường gặp. Phiên âm ưu tiên Anh–Anh (BrE); những khác biệt đáng chú ý trong Anh–Mỹ (AmE) được ghi riêng.
Gia vị và rau thơm tiếng Anh là gì? Phân biệt Herb, Spice, Seasoning, Condiment
Bảng so sánh 4 khái niệm kèm ví dụ
| Thuật ngữ | IPA | Nghĩa tiếng Việt | Phần cây hoặc cách dùng | Ví dụ |
|---|---|---|---|---|
| herb | /hɜːb/ | Rau thơm, thảo mộc | Thường là lá hoặc phần thân non dùng tươi hay khô | basil: húng quế; mint: bạc hà |
| spice | /spaɪs/ | Gia vị có nguồn gốc thực vật | Thường là hạt, vỏ, rễ, quả hoặc phần hoa; hay dùng ở dạng khô | cinnamon: quế; pepper: tiêu |
| seasoning | /ˈsiːzənɪŋ/ | Gia vị, đồ nêm nếm | Nguyên liệu hoặc hỗn hợp dùng để điều chỉnh hương vị món ăn | salt: muối; pepper: tiêu |
| condiment | /ˈkɒndɪmənt/ | Đồ chấm hoặc gia vị ăn kèm | Thường dọn cùng món để người ăn tự thêm | mustard: mù tạt; fish sauce: nước mắm |
Có thể ghi nhớ như sau: herb và spice chủ yếu nói về loại nguyên liệu; seasoning và condiment nhấn mạnh vai trò của nguyên liệu trong món ăn. Vì vậy, các nhóm có thể chồng lấn.
Gia vị tiếng Anh nên dịch là gì tùy ngữ cảnh
- Với quế, hồi, tiêu khô, dùng spices. Muối và đường không phải spice theo nghĩa thông thường; chúng có thể là đồ nêm hoặc nguyên liệu cơ bản.
- Khi nói chung về thứ dùng để nêm, dùng seasoning. Nước mắm cho vào nồi là seasoning; nước mắm dọn riêng để chấm có thể là condiment.
- Với rau lá tạo mùi, dùng herbs. Oregano dù phơi khô vẫn thường được gọi là dried herb vì phần dùng là lá.
- Tỏi, gừng, sả và hành lá tươi có thể gọi chung là aromatics, tức nguyên liệu tạo mùi. Tỏi hoặc gừng dạng bột cũng có thể được xếp cùng spice hay seasoning tùy ngữ cảnh.
Trong Anh–Mỹ, herb thường đọc /ɜːrb/, không phát âm âm /h/ đầu; trong Anh–Anh, từ này thường đọc /hɜːb/.


Tên các loại gia vị bằng tiếng Anh theo nhóm vị, có phiên âm IPA
Các nhóm dưới đây giúp bạn tra cứu, chứ không phải ranh giới ẩm thực tuyệt đối: một nguyên liệu có thể vừa thơm, vừa cay hoặc vừa là đồ chấm. Dấu ★ chỉ những từ nên học trước. Tính cả các từ được đánh dấu trong bảng rau thơm, bạn có 20 từ cốt lõi.
Gia vị cơ bản trong bếp hằng ngày
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | IPA | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Nước mắm ★ | fish sauce | /ˈfɪʃ sɔːs/ | Dùng nêm hoặc chấm |
| Muối ★ | salt | /sɔːlt/ | Thường là danh từ không đếm được |
| Nước tương, xì dầu ★ | soy sauce | /ˈsɔɪ sɔːs/ | Nước chấm hoặc đồ nêm |
| Đường ★ | sugar | /ˈʃʊɡə/ | Danh từ không đếm được |
| Bột ngọt, mì chính ★ | MSG | /ˌem es ˈdʒiː/ | Viết tắt của monosodium glutamate |
| Dầu hào | oyster sauce | /ˈɔɪstə sɔːs/ | Sốt dùng nêm món ăn |
| Tỏi ★ | garlic | /ˈɡɑːlɪk/ | Một tép tỏi: a clove of garlic |
| Hành tím | shallot | /ʃəˈlɒt/ | Củ hành nhỏ, dùng tạo mùi |
| Sả ★ | lemongrass | /ˈlemənɡrɑːs/ | Thường dùng thân tươi |

Gia vị thơm ấm và hạt khô
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | IPA | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Bạch đậu khấu | green cardamom | /ɡriːn ˈkɑːdəməm/ | Loại quả màu xanh; xem thêm mục cardamom |
| Quế ★ | cinnamon | /ˈsɪnəmən/ | Vỏ quế hoặc bột quế |
| Đinh hương ★ | clove | /kləʊv/ | Nụ hoa khô; khác tép tỏi dù cùng từ clove |
| Hạt rau mùi | coriander seed | /ˌkɒriˈændə siːd/ | Hạt khô, khác lá rau mùi |
| Hạt thì là Ai Cập | cumin seed | /ˈkʌmɪn siːd/ | Khác thì là thường dùng trong bếp Việt |
| Hạt thì là tây | fennel seed | /ˈfenəl siːd/ | Có mùi gợi nhớ cam thảo |
| Nhục đậu khấu | nutmeg | /ˈnʌtmeɡ/ | Có thể dùng nguyên hạt hoặc xay |
| Nhụy hoa nghệ tây | saffron | /ˈsæfrən/ | Dạng sợi; không phải củ nghệ |
| Vừng, mè | sesame seed | /ˈsesəmi siːd/ | Thường gặp ở dạng hạt |
| Đại hồi, hoa hồi ★ | star anise | /ˌstɑːr ˈænɪs/ | Quả khô hình sao |

Gia vị cay, chua và nước chấm
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | IPA | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ớt ★ | chilli | /ˈtʃɪli/ | Cách viết Anh–Mỹ thường là chili |
| Tương ớt | chilli sauce | /ˈtʃɪli sɔːs/ | Có thể dọn riêng |
| Gừng ★ | ginger | /ˈdʒɪndʒə/ | Dùng tươi hoặc dạng bột |
| Tương cà | ketchup | /ˈketʃəp/ | Thường là condiment |
| Chanh vàng | lemon | /ˈlemən/ | Phân biệt với lime |
| Chanh xanh | lime | /laɪm/ | Thường gặp cùng món Việt |
| Mù tạt | mustard | /ˈmʌstəd/ | Có thể là sốt hoặc hạt |
| Ớt bột paprika | paprika | /ˈpæprɪkə/ | Độ cay tùy loại |
| Hạt tiêu ★ | pepper | /ˈpepə/ | Black pepper là tiêu đen |
| Me | tamarind | /ˈtæmərɪnd/ | Tạo vị chua |
| Nghệ ★ | turmeric | /ˈtɜːmərɪk/ | Dùng củ tươi hoặc bột |
| Giấm ★ | vinegar | /ˈvɪnɪɡə/ | Dùng nêm hoặc pha nước chấm |
| Ớt bột cayenne | cayenne pepper | /ˌkeɪen ˈpepə/ | Bột ớt cay, không phải tiêu đen |
Trên nhãn, whole nghĩa là nguyên hạt hoặc nguyên miếng, ground là xay, còn dried là sấy hoặc phơi khô. Các từ salt, sugar, pepper và cinnamon thường không đếm được khi nói chung; bạn có thể dùng cách đo như a pinch of salt hoặc a teaspoon of cinnamon.

Các loại rau thơm trong tiếng Anh: bảng tên gọi, phiên âm và ví dụ câu
Rau thơm Tây thông dụng
Bảng này gồm rau lá tạo mùi và vài nguyên liệu thường được bày cùng rau thơm. Tên tiếng Anh không phải lúc nào cũng tương ứng chính xác với một tên gọi dân gian Việt Nam.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | IPA | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Húng quế ★ | basil | /ˈbæzəl/ | Tên chung; xem Thai basil ở bảng rau Việt |
| Lá nguyệt quế | bay leaf | /ˈbeɪ liːf/ | Lá tạo mùi, thường dùng dạng khô |
| Hẹ tây | chives | /tʃaɪvz/ | Lá nhỏ, có mùi hành nhẹ |
| Rau mùi, ngò rí ★ | coriander | /ˌkɒriˈændə/ | Ở Anh, thường dùng cho cả lá và hạt |
| Thì là | dill | /dɪl/ | Lá mảnh, thường dùng với cá |
| Thì là tây | fennel | /ˈfenəl/ | Cây khác dill; có củ và lá dùng trong ẩm thực |
| Bạc hà ★ | mint | /mɪnt/ | Tên chung cho nhiều loại mint |
| Kinh giới cay | oregano | /ˌɒrɪˈɡɑːnəʊ/ | Lá thường gặp trong món Ý |
| Mùi tây, ngò tây ★ | parsley | /ˈpɑːsli/ | Không phải rau mùi Việt Nam |
| Bạc hà cay | peppermint | /ˈpepəmɪnt/ | Không phải húng quế |
| Hương thảo | rosemary | /ˈrəʊzməri/ | Lá nhỏ, mùi đậm |
| Xô thơm | sage | /seɪdʒ/ | Lá thường có màu xanh xám |
| Hành lá ★ | spring onion | /ˌsprɪŋ ˈʌnjən/ | Rau gia vị, cũng được xếp cùng nhóm hành |
| Ngải giấm | tarragon | /ˈtærəɡən/ | Mùi gợi hồi nhẹ |
| Xạ hương | thyme | /taɪm/ | Chữ h không phát âm |
| Tỏi tây, boa-rô | leek | /liːk/ | Thuộc nhóm hành; không phải hành lá |
| Kinh giới ngọt | marjoram | /ˈmɑːdʒərəm/ | Mùi nhẹ hơn oregano |
| Bá chuồn | lemon balm | /ˈlemən bælm/ | Lá có mùi chanh nhẹ |
| Rau chua | sorrel | /ˈsɒrəl/ | Lá có vị chua |
| Bạc hà xanh | spearmint | /ˈspɪəmɪnt/ | Nhóm mint, mùi ngọt hơn peppermint |
| Lá cà ri | curry leaf | /ˈkʌri liːf/ | Lá tạo mùi trong món cà ri |
Ví dụ: Sprinkle some chopped parsley on top. — Rắc một ít mùi tây cắt nhỏ lên trên. Add the basil at the end. — Cho húng quế vào sau cùng.

Cặp từ dễ nhầm và mẹo phân biệt
Hai loại parsley và coriander trông khá giống nhau khi nhìn nhanh. Mùi tây lá phẳng thường có lá nhọn hơn; rau mùi thường có lá tròn, xẻ thùy mềm hơn và mùi rõ. Hình dạng thay đổi theo giống và độ trưởng thành, vì vậy bạn nên kiểm tra thêm nhãn và mùi.
Cả fennel và dill đều có lá mảnh. Dill là thì là quen thuộc trong nhiều món cá Việt; fennel là thì là tây, thường có mùi gợi cam thảo. Đừng chỉ dựa vào lá để xác định cây mọc hoang: hãy dùng thực phẩm đã được nhận diện chắc chắn.

Rau thơm Việt Nam tiếng Anh là gì và thay thế bằng loại phương Tây nào
Bảng đối chiếu rau thơm Việt – Đông Nam Á ↔ tên tiếng Anh ↔ loại Tây thay thế
Tên thông dụng có thể thay đổi giữa các cửa hàng và quốc gia. Khi nhãn tiếng Anh quá chung, tên khoa học giúp bạn kiểm tra lại. Các lựa chọn thay thế chỉ giúp món có hướng hương vị gần hơn hoặc giữ được cách dùng, chứ không tạo ra mùi giống hệt.
| Tiếng Việt | Tên tiếng Anh | IPA | Hương vị đặc trưng | Loại phương Tây thay thế gần nhất |
|---|---|---|---|---|
| Rau răm | Vietnamese coriander | /ˌvjetnəˈmiːz ˌkɒriˈændə/ | Cay nhẹ, thơm nồng | Coriander; mùi khác và nhẹ hơn |
| Ngò gai, mùi tàu | culantro | /kuːˈlæntrəʊ/ | Gợi rau mùi nhưng đậm hơn | Coriander; không giống hoàn toàn |
| Tía tô | perilla | /pəˈrɪlə/ | Thơm đậm, có sắc thái thảo mộc | Basil pha chút mint; hương vị sẽ khác |
| Diếp cá | fish mint | /fɪʃ mɪnt/ | Mùi đặc trưng, hơi tanh | Không có loại Tây tương đương đáng tin cậy |
| Lá lốt | lolot leaf | /ˈləʊlɒt liːf/ | Thơm nồng khi nướng | Lá nho dùng để bọc; khác mùi |
| Rau ngổ | rice paddy herb | /raɪs ˈpædi hɜːb/ | Thơm đặc trưng, hay dùng trong canh chua | Một ít coriander và vỏ chanh; chỉ gần về hướng mùi |
| Húng quế | Thai basil | /taɪ ˈbæzəl/ | Có sắc thái mùi hồi | Sweet basil; mùi hồi kém rõ hơn |
| Kinh giới Việt Nam | Vietnamese balm | /ˌvjetnəˈmiːz bɑːm/ | Thơm mát, gợi chanh | Mint và một ít vỏ chanh; không giống hoàn toàn |

Rau răm (Vietnamese coriander) thường được nhận diện bằng tên khoa học Persicaria odorata; ngò gai là Eryngium foetidum; diếp cá là Houttuynia cordata; lá lốt là Piper sarmentosum. Lá lốt không phải lá trầu không (Piper betle), dù đôi khi cả hai bị gắn nhãn tiếng Anh có chữ betel.
Tía tô và shiso đều thuộc nhóm perilla, nhưng giống và mùi có thể khác nhau. Rau ngổ trong bảng nói đến loại thường được gọi là Limnophila aromatica; tên địa phương có thể chỉ cây khác. Khi mua, hãy đối chiếu tên khoa học, ảnh và mô tả thay vì chỉ dựa vào một nhãn.
Hãy thử hỏi theo tên tiếng Anh trong bảng tại quầy rau châu Á. Với ngò gai, đừng nhầm culantro với cilantro: hai tên gần giống nhưng chỉ hai loại rau khác nhau.
Khi không mua được rau thơm phương Tây
Nếu thiếu thyme, bạn có thể thử một ít húng quế hoặc kinh giới Việt cho món mặn, nhưng mùi món ăn sẽ khác. Không có rau thơm Việt phổ biến nào thay được chính xác mùi rosemary; nếu chấp nhận đổi hướng hương vị, hãy thử ít sả cho món nướng.
Chiều ngược lại, sweet basil có thể thay Thai basil trong một số món, còn coriander có thể dùng khi thiếu ngò gai. Hãy thêm từng ít rồi nếm. Đây là cách thay thế thực dụng, không có nghĩa là hai loại cây tương đương.

Bản dịch gây tranh cãi và khác biệt Anh–Anh vs Anh–Mỹ
Bảng so sánh BrE – AmE
| Khái niệm | Anh–Anh (BrE) | Anh–Mỹ (AmE) | Ghi chú phát âm hoặc cách dùng |
|---|---|---|---|
| Lá rau mùi | coriander /ˌkɒriˈændə/ | cilantro /sɪˈlɑːntrəʊ/ | Cùng cây; tên gọi thay đổi theo vùng |
| Hạt rau mùi | coriander seeds /ˌkɒriˈændə siːdz/ | coriander seeds /ˈkɔːriændər siːdz/ | Ở Mỹ, coriander thường chỉ hạt trong ngữ cảnh nấu ăn |
| Hành lá | spring onion /ˌsprɪŋ ˈʌnjən/ | green onion /ˌɡriːn ˈʌnjən/ | Mỹ cũng dùng scallion /ˈskæljən/ |
| Húng quế | basil /ˈbæzəl/ | basil /ˈbeɪzəl/ | Cùng cách viết, khác cách đọc phổ biến |
| Ớt | chilli /ˈtʃɪli/ | chili /ˈtʃɪli/ | Khác cách viết thông dụng |
| Rau thơm | herb /hɜːb/ | herb /ɜːrb/ | Anh–Mỹ thường không đọc âm h |
Cách dùng thực tế có thể linh hoạt theo vùng và cộng đồng. Khi học hoặc làm thực đơn, hãy chọn một biến thể nhất quán; khi nói với khách, bạn có thể dùng coriander leaves, also called cilantro để tránh nhầm lá với hạt.
Ba bản dịch cần kiểm chứng: oregano, tarragon, cardamom
- Tên oregano thường được gọi là kinh giới cay; bạn cũng có thể gặp tên kinh giới dại, kinh giới hoặc húng tây trong tài liệu tiếng Việt. Các tên này không thống nhất giữa các nguồn, nên hãy giữ thêm chữ oregano trên nhãn hoặc thực đơn. Đừng mặc định oregano là kinh giới Việt Nam; thyme thường được gọi là xạ hương hoặc húng tây, vì vậy chỉ ghi “húng tây” cũng dễ gây nhầm.
- Tên tarragon thường dịch là ngải giấm, đôi khi có tên ngải thơm hoặc thì là Pháp. Đây không phải ngải cứu, vốn thường gọi là mugwort.
- Tên cardamom là tên chung cho một số loại đậu khấu. Green cardamom thường gọi là bạch đậu khấu; black cardamom có thể được gọi là đậu khấu đen. Thảo quả Việt Nam thuộc nhóm này, nhưng tên black cardamom không đủ để xác định chính xác loài. Khi mua cho món cụ thể, hãy xem thêm tên khoa học và mô tả trên bao bì.

Húng quế là basil, không phải peppermint. Kinh giới Việt Nam cũng không tự động là oregano; hãy giữ tên tiếng Anh trên nhãn khi cần mua đúng loại.
Câu nêm nếm và hội thoại F&B bằng tiếng Anh cho món Việt
Mẫu câu nêm nếm và dùng gia vị
| Mẫu câu tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Cách dùng |
|---|---|---|
| Season the soup with salt. | Nêm muối vào súp. | Season something with + gia vị |
| Add fish sauce to taste. | Thêm nước mắm cho vừa khẩu vị. | Add + nguyên liệu; to taste là theo khẩu vị |
| Sprinkle chopped coriander on top. | Rắc rau mùi cắt nhỏ lên trên. | Sprinkle + thứ được rắc |
| Add a pinch of pepper. | Thêm một nhúm tiêu. | A pinch of chỉ một lượng nhỏ |
| Please go easy on the chilli. | Cho tôi ít ớt thôi. | Go easy on + nguyên liệu |
| Could I have the sauce on the side? | Tôi xin để nước chấm riêng được không? | On the side là dọn riêng |
| Would you like it spicy? | Anh/chị có muốn món cay không? | Hỏi khách về độ cay |
| What herbs and spices are in this dish? | Món này có những loại rau thơm và gia vị nào? | Hỏi thành phần món |

Động từ season nghĩa là “nêm”; danh từ seasoning chỉ gia vị hoặc việc nêm nếm. Trong nhà hàng, mild thường chỉ vị không cay hoặc cay nhẹ, còn medium là mức vừa; bạn nên xác nhận mức cay theo thực tế của món.
Hội thoại mẫu nhân viên – khách quốc tế
Bối cảnh: khách gọi phở và không muốn ăn rau mùi. Thành phần dưới đây chỉ là ví dụ; nhân viên cần kiểm tra công thức thực tế của quán.
Nhân viên: Would you like chilli with your phở?
Anh/chị có muốn dùng ớt với phở không?
Khách: A little, please. Could I have the coriander on the side?
Cho tôi một ít. Rau mùi có thể để riêng không?
Nhân viên: Certainly. The broth is seasoned with star anise, cinnamon and ginger. We can serve the coriander, Thai basil and chilli separately.
Dạ được. Nước dùng được nêm hồi, quế và gừng. Chúng tôi có thể dọn riêng rau mùi, húng quế và ớt.
Khách: Thank you. What is the long herb with serrated leaves?
Cảm ơn. Loại rau lá dài có răng cưa là gì?
Nhân viên: That is culantro, also called sawtooth herb. It has a strong aroma.
Đó là ngò gai, còn gọi là sawtooth herb. Rau này có mùi thơm đậm.
Với bún chả, nhân viên có thể giải thích: The dipping sauce contains fish sauce, vinegar, sugar, garlic and chilli. — Nước chấm có nước mắm, giấm, đường, tỏi và ớt. Rau sống ăn kèm có thể giới thiệu là fresh herbs and vegetables; nếu khách cần biết, hãy gọi tên từng loại.

Bối cảnh thứ hai: khách hỏi về dị ứng. Đừng đoán thành phần hoặc hứa món an toàn khi chưa kiểm tra.
Khách: I’m allergic to peanuts. Does this dish contain peanuts?
Tôi dị ứng đậu phộng. Món này có đậu phộng không?
Nhân viên: Thank you for telling me. I’ll check the ingredients and whether there is a risk of cross-contact with the kitchen.
Cảm ơn anh/chị đã cho biết. Tôi sẽ kiểm tra nguyên liệu và nguy cơ tiếp xúc chéo với bếp.
Khách: Could you also check the dipping sauce?
Anh/chị kiểm tra cả nước chấm giúp tôi được không?
Nhân viên: Of course. I’ll confirm before you order.
Dạ được. Tôi sẽ xác nhận trước khi anh/chị gọi món.
Ghi nhận chính xác thực phẩm khách cần tránh, hỏi bếp cả về nguyên liệu lẫn tiếp xúc chéo, rồi báo lại kết quả. Nếu chưa xác nhận được, hãy nói rõ thay vì cam kết món an toàn.
Mẹo ghi nhớ nhanh, bảo quản rau thơm và lưu ý an toàn
Để nhớ từ vựng tiếng Anh về gia vị lâu hơn, hãy gắn từ với nguyên liệu thật và món ăn quen thuộc:
- Học theo nhóm: salt và fish sauce là đồ nêm; cinnamon và star anise là gia vị thơm; basil và mint là rau lá.
- Tạo thẻ hai mặt: ghi ảnh hoặc tên tiếng Việt ở một mặt, tiếng Anh và IPA ở mặt còn lại. Xem lại các cặp parsley/coriander, fennel/dill và culantro/cilantro.
- Nghe rồi tự ghi âm: tra cách phát âm trong từ điển có âm thanh, đặc biệt với herb, basil, thyme, cinnamon và cumin. Hệ thống IPA hỗ trợ phát âm nhưng không thay thế việc nghe.
- Gắn với câu: thay từng từ trong mẫu This dish contains… hoặc Please add less… để luyện cả tên nguyên liệu lẫn ngữ cảnh.
Với rau tươi, hãy bỏ lá hỏng, giữ rau sạch và bảo quản trong tủ lạnh theo hướng dẫn trên bao bì. Bạn có thể dùng giấy hơi ẩm và hộp hoặc túi phù hợp để hạn chế rau bị khô. Một số loại như basil nhạy với lạnh, nên hãy tham khảo hướng dẫn bảo quản của nhà bán. Hai loại rosemary và thyme cũng có thể được cấp đông nếu không dùng hết; kết cấu có thể thay đổi sau khi rã đông.

Rửa rau dưới vòi nước trước khi dùng. Nếu có dị ứng thực phẩm, hãy kiểm tra đúng loại nguyên liệu và nguy cơ tiếp xúc chéo; người dị ứng với một loại cây không nên tự suy đoán rằng mình an toàn với loại khác. Phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý nên hỏi bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng thảo mộc với lượng lớn hoặc dạng cô đặc. Thông tin này không thay thế tư vấn y tế.
Checklist tra cứu và luyện tập theo mục tiêu của bạn
Nếu bạn mới bắt đầu:
- ☐ Phân biệt herb, spice, seasoning và condiment bằng bảng đầu bài.
- ☐ Học 20 mục có dấu ★; đọc IPA, nghe từ điển và tự ghi âm.
- ☐ Đặt câu với This dish has…, Please add less… và … on the side.
Nếu bạn làm trong nhà hàng, khách sạn:
- ☐ Kiểm tra tên tiếng Anh của rau và gia vị thực sự có trong từng món của quán.
- ☐ Luyện hỏi độ cay, giải thích nước chấm và xác nhận yêu cầu để riêng.
- ☐ Khi khách báo dị ứng, kiểm tra với bếp cả nguyên liệu lẫn tiếp xúc chéo trước khi trả lời.
Nếu bạn đi du lịch hoặc mua sắm:
- ☐ Tìm các nhãn fresh herbs, herbs and spices, seasoning và condiments.
- ☐ Phân biệt whole, ground và dried; kiểm tra tên khoa học khi nhãn rau Việt chưa rõ.
- ☐ Dùng câu Is this culantro or cilantro? khi cần phân biệt ngò gai với ngò rí.
Tự kiểm tra: Hãy ghép tiêu, mùi tây, tương cà và nước mắm với pepper, parsley, ketchup và fish sauce; sau đó thử xếp chúng vào herb, spice, seasoning hoặc condiment.
Đáp án: hạt tiêu (pepper) thường là spice và có thể là seasoning; parsley là herb; ketchup thường là condiment; fish sauce là seasoning khi dùng nêm và có thể là condiment khi dọn chấm. Hãy chọn thêm một nguyên liệu bạn hay dùng, tra lại bảng và đặt một câu tiếng Anh với tên của nó.
1Xét theo vai trò và bản chất của nguyên liệu ẩm thực, điểm khác biệt cốt lõi giữa hai thuật ngữ "herb/spice" và "seasoning/condiment" là gì?
Herb và spice miêu tả đặc tính thực vật (như lá, thân, hạt, vỏ), còn seasoning và condiment phân loại theo chức năng nêm nếm hoặc đồ chấm ăn kèm.
2Những cặp từ nào dưới đây thể hiện sự khác biệt về tên gọi hoặc cách viết giữa tiếng Anh–Anh (BrE) và tiếng Anh–Mỹ (AmE) cho cùng một loại gia vị hoặc rau thơm?
Ở Anh, coriander dùng cho cả lá và hạt, trong khi ở Mỹ, cilantro được dùng riêng để chỉ lá rau mùi tươi.
3Trong trường hợp không mua được hương thảo (rosemary) để làm món nướng phương Tây, nguyên liệu Việt Nam nào dưới đây có thể được sử dụng để tạo một hướng hương vị thay thế phù hợp?
Tuy không thể thay thế chính xác mùi đặc trưng của hương thảo, một lượng nhỏ sả tươi có thể tạo ra hướng hương vị thơm phù hợp cho các món nướng.
4Khi quan sát hình dáng lá để phân biệt giữa mùi tây lá phẳng (parsley) và rau mùi (coriander), đặc điểm nhận diện nào sau đây là chính xác?
Sự khác biệt về hình thái lá giúp phân biệt nhanh hai loại rau này: mùi tây có viền lá nhọn sắc, còn rau mùi có các thùy lá bo tròn mềm mại hơn.
5Phát âm của từ "herb" (rau thơm, thảo mộc) có sự khác biệt cơ bản nào giữa chuẩn Anh–Anh (BrE) và Anh–Mỹ (AmE)?
Người nói giọng Anh–Mỹ thường bỏ qua âm /h/ ở đầu từ "herb", khiến từ này bắt đầu bằng một nguyên âm.
6Tỏi (garlic) và gừng (ginger) tươi có thể được xếp vào những nhóm từ vựng gia vị nào tùy thuộc vào ngữ cảnh sử dụng?
Khi ở dạng tươi, tỏi và gừng cùng với sả, hành thường được gọi chung là aromatics nhờ khả năng tạo hương nền cho món ăn.
7Khi biên dịch thực đơn hoặc nhãn thực phẩm, tại sao việc dịch tên "oregano" thành "kinh giới" mà không giữ tên gốc lại dễ gây tranh cãi và nhầm lẫn?
Cách gọi "kinh giới" trong tiếng Việt không thống nhất giữa các nguồn; oregano phương Tây và kinh giới Việt Nam là hai loại cây hoàn toàn khác nhau về mùi vị.
| Tên tiếng Việt | Tên tiếng Anh | Phiên âm IPA | Phân loại | Ghi chú và Cách dùng |
|---|---|---|---|---|
| Nước mắm | fish sauce | /ˈfɪʃ sɔːs/ | seasoning / condiment | Dùng nêm hoặc chấm |
| Muối | salt | /sɔːlt/ | seasoning | Thường là danh từ không đếm được |
| Nước tương, xì dầu | soy sauce | /ˈsɔɪ sɔːs/ | condiment / seasoning | Nước chấm hoặc đồ nêm |
| Đường | sugar | /ˈʃʊɡə/ | seasoning | Danh từ không đếm được |
| Bột ngọt, mì chính | MSG | /ˌem es ˈdʒiː/ | seasoning | Viết tắt của monosodium glutamate |
| Dầu hào | oyster sauce | /ˈɔɪstə sɔːs/ | seasoning | Sốt dùng nêm món ăn |
| Tỏi | garlic | /ˈɡɑːlɪk/ | aromatics / spice / seasoning | Một tép tỏi: a clove of garlic |
| Hành tím | shallot | /ʃəˈlɒt/ | aromatics | Củ hành nhỏ, dùng tạo mùi |
| Sả | lemongrass | /ˈlemənɡrɑːs/ | aromatics | Thường dùng thân tươi |
| Bạch đậu khấu | green cardamom | /ɡriːn ˈkɑːdəməm/ | spice | Loại quả màu xanh; xem thêm mục cardamom |
| Quế | cinnamon | /ˈsɪnəmən/ | spice | Vỏ quế hoặc bột quế |
| Đinh hương | clove | /kləʊv/ | spice | Nụ hoa khô; khác tép tỏi dù cùng từ clove |
| Hạt rau mùi | coriander seed | /ˌkɒriˈændə siːd/ (BrE) / /ˈkɔːriændər siːdz/ (AmE) | spice | Hạt khô, khác lá rau mùi |
| Hạt thì là Ai Cập | cumin seed | /ˈkʌmɪn siːd/ | spice | Khác thì là thường dùng trong bếp Việt |
| Hạt thì là tây | fennel seed | /ˈfenəl siːd/ | spice | Có mùi gợi nhớ cam thảo |
| Nhục đậu khấu | nutmeg | /ˈnʌtmeɡ/ | spice | Có thể dùng nguyên hạt hoặc xay |
| Nhụy hoa nghệ tây | saffron | /ˈsæfrən/ | spice | Dạng sợi; không phải củ nghệ |
| Vừng, mè | sesame seed | /ˈsesəmi siːd/ | spice | Thường gặp ở dạng hạt |
| Đại hồi, hoa hồi | star anise | /ˌstɑːr ˈænɪs/ | spice | Quả khô hình sao |
| Ớt | chilli | /ˈtʃɪli/ | spice / condiment | Cách viết Anh–Mỹ thường là chili |
| Tương ớt | chilli sauce | /ˈtʃɪli sɔːs/ | condiment | Có thể dọn riêng |
| Gừng | ginger | /ˈdʒɪndʒə/ | aromatics / spice | Dùng tươi hoặc dạng bột |
| Tương cà | ketchup | /ˈketʃəp/ | condiment | Thường là condiment |
| Chanh vàng | lemon | /ˈlemən/ | seasoning / condiment | Phân biệt với lime |
| Chanh xanh | lime | /laɪm/ | seasoning / condiment | Thường gặp cùng món Việt |
| Mù tạt | mustard | /ˈmʌstəd/ | condiment / spice | Có thể là sốt hoặc hạt |
| Ớt bột paprika | paprika | /ˈpæprɪkə/ | spice | Độ cay tùy loại |
| Hạt tiêu | pepper | /ˈpepə/ | spice / seasoning | Black pepper là tiêu đen |
| Me | tamarind | /ˈtæmərɪnd/ | seasoning | Tạo vị chua |
| Nghệ | turmeric | /ˈtɜːmərɪk/ | spice | Dùng củ tươi hoặc bột |
| Giấm | vinegar | /ˈvɪnɪɡə/ | seasoning / condiment | Dùng nêm hoặc pha nước chấm |
| Ớt bột cayenne | cayenne pepper | /ˌkeɪen ˈpepə/ | spice | Bột ớt cay, không phải tiêu đen |
| Húng quế | basil | /ˈbæzəl/ (BrE) / /ˈbeɪzəl/ (AmE) | herb | Tên chung; xem Thai basil ở bảng rau Việt |
| Lá nguyệt quế | bay leaf | /ˈbeɪ liːf/ | herb | Lá tạo mùi, thường dùng dạng khô |
| Hẹ tây | chives | /tʃaɪvz/ | herb | Lá nhỏ, có mùi hành nhẹ |
| Rau mùi, ngò rí | coriander | /ˌkɒriˈændə/ (BrE) / cilantro /sɪˈlɑːntrəʊ/ (AmE) | herb | Ở Anh, thường dùng cho cả lá và hạt. Mỹ dùng cilantro cho lá. |
| Thì là | dill | /dɪl/ | herb | Lá mảnh, thường dùng với cá |
| Thì là tây | fennel | /ˈfenəl/ | herb | Cây khác dill; có củ và lá dùng trong ẩm thực |
| Bạc hà | mint | /mɪnt/ | herb | Tên chung cho nhiều loại mint |
| Kinh giới cay | oregano | /ˌɒrɪˈɡɑːnəʊ/ | herb | Lá thường gặp trong món Ý. Dù phơi khô vẫn gọi là dried herb |
| Mùi tây, ngò tây | parsley | /ˈpɑːsli/ | herb | Không phải rau mùi Việt Nam |
| Bạc hà cay | peppermint | /ˈpepəmɪnt/ | herb | Không phải húng quế |
| Hương thảo | rosemary | /ˈrəʊzməri/ | herb | Lá nhỏ, mùi đậm |
| Xô thơm | sage | /seɪdʒ/ | herb | Lá thường có màu xanh xám |
| Hành lá | spring onion | /ˌsprɪŋ ˈʌnjən/ | herb / aromatics | Rau gia vị, cũng được xếp cùng nhóm hành. AmE: green onion hoặc scallion |
| Ngải giấm | tarragon | /ˈtærəɡən/ | herb | Mùi gợi hồi nhẹ |
| Xạ hương | thyme | /taɪm/ | herb | Chữ h không phát âm |
| Tỏi tây, boa-rô | leek | /liːk/ | herb / aromatics | Thuộc nhóm hành; không phải hành lá |
| Kinh giới ngọt | marjoram | /ˈmɑːdʒərəm/ | herb | Mùi nhẹ hơn oregano |
| Bá chuồn | lemon balm | /ˈlemən bælm/ | herb | Lá có mùi chanh nhẹ |
Câu hỏi thường gặp
Gia vị nấu ăn nói chung trong tiếng Anh dùng từ nào?
Tùy ngữ cảnh: spices cho gia vị khô từ hạt, vỏ, rễ; seasoning cho thứ dùng nêm nếm; condiments cho thứ dọn kèm như tương, nước chấm. Trong giao tiếp chung, ‘spices and herbs’ là cách nói an toàn nhất.
Muối và đường có phải là spice không?
Thường không; chúng được xếp vào seasoning hoặc basic ingredients. Spice chủ yếu là các sản phẩm thực vật có hương vị như tiêu, quế, hồi.
Hành lá, tỏi, gừng tiếng Anh gọi là gì và thuộc nhóm nào?
Hành lá là spring onion (AmE: green onion/scallion), tỏi là garlic, gừng là ginger. Tỏi và gừng thường được coi là aromatics hoặc spices tùy cách dùng, còn hành lá thường xếp cùng herbs/rau gia vị.
Có cần học phiên âm IPA khi học từ vựng gia vị không?
Nên có, vì nhiều từ dễ đọc sai như herb, basil, cinnamon, cumin, thyme. IPA giúp đọc đúng ngay từ đầu, và bạn nên nghe thêm audio để quen ngữ điệu.
Làm sao để biết một nhà hàng nước ngoài dùng loại rau thơm nào trong món?
Hỏi ‘What herbs and spices are in this dish?’ và nói rõ nếu bạn dị ứng: ‘I’m allergic to …’. Nhân viên thường biết nguyên liệu chính và có thể điều chỉnh món.