Một số tên bệnh phổ biến bằng tiếng Anh kèm phiên âm và nghĩa tiếng Việt:
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| allergy | /ˈælərdʒi/ | dị ứng |
| asthma | /ˈæzmə/ | hen suyễn |
| diabetes | /ˌdaɪəˈbiːtiːz/ | tiểu đường |
| hypertension | /ˌhaɪpərˈtenʃn/ | tăng huyết áp |
| influenza | /ˌɪnfluˈenzə/ | cúm |
| stroke | /stroʊk/ | đột quỵ |
Bạn cần tra tên các bệnh bằng tiếng anh để điền hồ sơ y tế, trao đổi với bác sĩ nước ngoài hoặc học từ vựng? Bảng dưới đây giúp bạn tìm tên bệnh cùng phiên âm, nghĩa tiếng Việt và ví dụ, thay vì phải dò qua một danh sách dài lẫn cả bệnh lý và triệu chứng.
Bạn có thể chọn nhóm chữ cái theo tên tiếng Anh của bệnh. Nếu chỉ biết tên tiếng Việt, hãy dùng Ctrl + F trên máy tính để tìm trong bảng chỉ mục ở cuối phần này.
Tra nhanh tên các bệnh phổ biến bằng tiếng Anh từ A đến Z
Phần lớn tài liệu chuyên môn, nghiên cứu y học, tên thuốc và thành phần dược phẩm trên thế giới hiện nay đều được chuẩn hóa bằng tiếng Anh để đảm bảo tính thống nhất toàn cầu. Danh sách dưới đây chọn lọc gần 50 bệnh phổ biến, kèm phiên âm IPA (International Phonetic Alphabet), nghĩa tiếng Việt và câu ví dụ.

A–C
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| allergy | /ˈælərdʒi/ | dị ứng | She has a peanut allergy. |
| anemia (UK: anaemia) | /əˈniːmiə/ | thiếu máu | The blood test showed mild anemia. |
| appendicitis | /əˌpendəˈsaɪtɪs/ | viêm ruột thừa | He had emergency surgery for appendicitis. |
| arthritis | /ɑːrˈθraɪtɪs/ | viêm khớp | Arthritis makes her joints stiff in the morning. |
| asthma | /ˈæzmə/ | hen suyễn | He carries an inhaler because of his asthma. |
| bronchitis | /brɑːŋˈkaɪtɪs/ | viêm phế quản | Smoking can lead to chronic bronchitis. |
| cancer | /ˈkænsər/ | ung thư | Her lung cancer was detected early. |
| cardiovascular disease | /ˌkɑːrdioʊˈvæskjələr dɪˈziːz/ | bệnh tim mạch | Exercise lowers the risk of cardiovascular disease. |
| chickenpox | /ˈtʃɪkɪnpɑːks/ | thủy đậu | Most children get chickenpox only once. |
| conjunctivitis | /kənˌdʒʌŋktəˈvaɪtɪs/ | viêm kết mạc (đau mắt đỏ) | Pink eye is the common name for conjunctivitis. |
| COVID-19 | /ˌkoʊvɪd naɪnˈtiːn/ | bệnh COVID-19 | She tested positive for COVID-19. |
D–H
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| dementia | /dɪˈmenʃə/ | sa sút trí tuệ | His grandmother was diagnosed with dementia. |
| dengue fever | /ˈdeŋɡi ˌfiːvər/ | sốt xuất huyết | Dengue fever is spread by mosquitoes. |
| depression | /dɪˈpreʃn/ | trầm cảm | She is being treated for depression. |
| diabetes | /ˌdaɪəˈbiːtiːz/ | tiểu đường (đái tháo đường) | He checks his blood sugar because of diabetes. |
| diarrhea (UK: diarrhoea) | /ˌdaɪəˈriːə/ | tiêu chảy | Drink plenty of water if you have diarrhea. |
| diphtheria | /dɪfˈθɪriə/ | bạch hầu | The diphtheria vaccine is given to infants. |
| eczema | /ˈeksəmə/ | chàm (viêm da) | Eczema makes her skin dry and itchy. |
| epilepsy | /ˈepɪlepsi/ | động kinh | People with epilepsy can have seizures. |
| gastritis | /ɡæˈstraɪtɪs/ | viêm dạ dày | Spicy food irritates his gastritis. |
| gout | /ɡaʊt/ | bệnh gút | Gout often causes sudden pain in the big toe. |
| hand, foot and mouth disease (HFMD) | /hænd ˌfʊt ən ˈmaʊθ dɪˈziːz/ | bệnh tay chân miệng | HFMD is common in children under five. |
| heart failure | /ˈhɑːrt ˌfeɪljər/ | suy tim | Heart failure does not mean the heart has stopped. |
| hepatitis | /ˌhepəˈtaɪtɪs/ | viêm gan | Hepatitis B can be prevented by vaccination. |
| HIV/AIDS | /ˌeɪtʃ aɪ ˌviː ˈeɪdz/ | nhiễm HIV/AIDS | HIV attacks the body’s immune system. |
| hypertension | /ˌhaɪpərˈtenʃn/ | tăng huyết áp | Hypertension often has no obvious symptoms. |
I–P
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| infectious disease | /ɪnˈfekʃəs dɪˈziːz/ | bệnh truyền nhiễm | Measles is a highly infectious disease. |
| infertility | /ˌɪnfərˈtɪləti/ | vô sinh, hiếm muộn | The couple sought treatment for infertility. |
| influenza | /ˌɪnfluˈenzə/ | cúm | Influenza spreads quickly in winter. |
| kidney stone | /ˈkɪdni stoʊn/ | sỏi thận | Passing a kidney stone can be very painful. |
| leukemia (UK: leukaemia) | /luːˈkiːmiə/ | bệnh bạch cầu (ung thư máu) | He is undergoing treatment for leukemia. |
| malaria | /məˈleriə/ | sốt rét | Malaria is common in tropical regions. |
| measles | /ˈmiːzəlz/ | sởi | The measles vaccine prevents outbreaks. |
| meningitis | /ˌmenɪnˈdʒaɪtɪs/ | viêm màng não | A stiff neck can be a sign of meningitis. |
| mumps | /mʌmps/ | quai bị | Mumps causes swelling near the jaw. |
| myocardial infarction | /ˌmaɪoʊˈkɑːrdiəl ɪnˈfɑːrkʃn/ | nhồi máu cơ tim | A myocardial infarction is the medical term for a heart attack. |
| obesity | /oʊˈbiːsəti/ | béo phì | Obesity raises the risk of diabetes. |
| osteoporosis | /ˌɑːstioʊpəˈroʊsɪs/ | loãng xương | Osteoporosis makes bones break more easily. |
| Parkinson’s disease | /ˈpɑːrkɪnsənz dɪˈziːz/ | bệnh Parkinson | Parkinson’s disease can cause tremors. |
| pneumonia | /nuːˈmoʊniə/ | viêm phổi | She spent a week in hospital with pneumonia. |
Q–Z
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| rabies | /ˈreɪbiːz/ | bệnh dại | He got rabies shots after the dog bite. |
| sinusitis | /ˌsaɪnəˈsaɪtɪs/ | viêm xoang | Sinusitis gives me pressure around my eyes. |
| stroke | /stroʊk/ | đột quỵ (tai biến mạch máu não) | Quick treatment is vital after a stroke. |
| syphilis | /ˈsɪfɪlɪs/ | giang mai | Syphilis can be cured if treated early. |
| tetanus | /ˈtetənəs/ | uốn ván | He received a tetanus shot after the cut. |
| tonsillitis | /ˌtɑːnsəˈlaɪtɪs/ | viêm amidan | The child stayed home with tonsillitis. |
| tuberculosis (TB) | /tuːˌbɜːrkjəˈloʊsɪs/ | bệnh lao | TB treatment usually lasts several months. |
| typhoid | /ˈtaɪfɔɪd/ | bệnh thương hàn | Typhoid spreads through contaminated food. |
| urinary tract infection (UTI) | /ˈjʊrəneri trækt ɪnˈfekʃn/ | nhiễm trùng đường tiết niệu | A UTI often causes burning when urinating. |
| whooping cough | /ˈwuːpɪŋ ˌkɔːf/ | ho gà | Whooping cough can last for weeks. |
Chỉ mục tra theo tên tiếng Việt và hệ cơ quan
Nếu chưa rõ tên tiếng Anh của bệnh, bạn hãy tìm theo tên tiếng Việt thông dụng dưới đây:
- Bạch cầu (ung thư máu) → leukemia
- Bạch hầu → diphtheria
- Béo phì → obesity
- Chàm da → eczema
- Cúm → influenza (thường gọi tắt là flu)
- Dị ứng → allergy
- Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) → conjunctivitis (dân gian gọi là pink eye)
- Động kinh → epilepsy
- Đột quỵ / Tai biến → stroke
- Giang mai → syphilis
- Gút → gout
- Hen suyễn → asthma
- Ho gà → whooping cough
- Bệnh lao tiếng Anh → tuberculosis (TB)
- Loãng xương → osteoporosis
- Nhồi máu cơ tim → myocardial infarction
- Quai bị → mumps
- Sa sút trí tuệ → dementia
- Sỏi thận → kidney stone
- Sởi → measles
- Sốt rét → malaria
- Sốt xuất huyết → dengue fever
- Suy tim → heart failure
- Tay chân miệng → hand, foot and mouth disease (HFMD)
- Thiếu máu → anemia
- Thủy đậu → chickenpox
- Thương hàn → typhoid
- Tiểu đường → diabetes
- Trầm cảm → depression
- Uốn ván → tetanus
- Viêm amidan → tonsillitis
- Viêm dạ dày → gastritis
- Viêm gan → hepatitis
- Viêm khớp → arthritis
- Viêm màng não → meningitis
- Viêm phế quản → bronchitis
- Viêm phổi → pneumonia
- Viêm ruột thừa → appendicitis
- Viêm xoang → sinusitis
- Vô sinh, hiếm muộn → infertility
- Xơ gan → cirrhosis
Phân loại theo hệ cơ quan để học theo cụm chủ đề:
- Hệ tim mạch (Cardiovascular system): cardiovascular disease, heart failure, hypertension, myocardial infarction, stroke.
- Hệ hô hấp (Respiratory system): asthma, bronchitis, influenza, pneumonia, tuberculosis, whooping cough.
- Hệ tiêu hóa (Digestive system): appendicitis, diarrhea, gastritis, hepatitis, typhoid.
- Da liễu (Dermatology): chickenpox, eczema, measles, psoriasis.
- Hệ thần kinh (Nervous system): dementia, depression, epilepsy, meningitis, Parkinson’s disease, stroke.

Trong bảng trên, bạn sẽ không thấy xuất hiện các từ quen thuộc như fever (sốt) hay headache (đau đầu). Về mặt y học, sốt và đau đầu là triệu chứng (symptoms) phản ánh cơ thể đang phản ứng lại một căn bệnh nào đó, chứ bản thân chúng không phải là tên một bệnh độc lập. Tương tự, cụm từ ‘sốt siêu vi’ trong tiếng Việt không có một tên bệnh danh từ riêng biệt trong tiếng Anh; các bác sĩ thường mô tả là a viral fever hoặc a viral illness khi chưa phân lập được chủng virus cụ thể.
Disease, illness hay sickness: Chọn từ chỉ bệnh tật theo ngữ cảnh
Nhiều người học dùng disease, illness và sickness thay cho nhau khi nói về bệnh tật. Thế nhưng, trong y khoa và đời sống, mỗi từ có sắc thái nghĩa và cách dùng ngữ pháp riêng. Dùng nhầm từ có thể khiến người nghe hiểu sai ý bạn.

Phân tích chi tiết từng thuật ngữ
-
Disease (danh từ đếm được / không đếm được): Chỉ một tình trạng bệnh lý cụ thể, có nguyên nhân sinh học, cơ chế bệnh sinh rõ ràng và thường được chẩn đoán xác định bằng các xét nghiệm chuyên khoa. Từ này mang tính học thuật, trang trọng. Trong y khoa, types of diseases mang sắc thái phân loại bài bản, còn kinds of diseases hay dùng trong giao tiếp hằng ngày.
- Ví dụ đúng: Heart disease is a leading cause of death worldwide.
- Cần tránh: Không nói "I have a headache disease" vì đau đầu là triệu chứng, không phải một thực thể bệnh học độc lập.
-
Illness (danh từ đếm được / không đếm được): Nhấn mạnh trải nghiệm chủ quan của người bệnh — cảm giác mệt mỏi, khó chịu và tình trạng không khỏe. Từ illness cũng được dùng phổ biến khi nói về bệnh lý tâm thần (mental illness).
- Ví dụ đúng: She was unable to attend work due to a sudden illness.
- Cần tránh: Không ghép illness sau tên một bệnh cụ thể như "diabetes illness" — bạn chỉ cần nói "He has diabetes".
-
Sickness (danh từ không đếm được / đếm được): Thường dùng trong giao tiếp thân mật để chỉ tình trạng ốm đau nói chung, chẳng hạn nghỉ làm vì ốm: call in sick hoặc absence due to sickness. Trong nhiều cụm từ cố định, sickness chỉ cảm giác buồn nôn hoặc nôn mửa.
- Ví dụ đúng: Motion sickness makes long bus trips uncomfortable (say xe).
- Lưu ý: Morning sickness là hiện tượng ốm nghén ở phụ nữ mang thai, không phải một bệnh tật nguy hiểm.
-
Disorder (danh từ): Nghĩa là "rối loạn" chức năng sinh lý hoặc tâm lý. Tình trạng này thường không bắt nguồn từ một tác nhân lây nhiễm rõ ràng mà do cơ chế điều hòa của cơ thể gặp trục trặc, như rối loạn giấc ngủ, rối loạn lo âu, rối loạn chuyển hóa.
- Ví dụ đúng: Cognitive behavioral therapy can help treat panic disorder.
- Cần tránh: Không dùng cho bệnh nhiễm trùng; ví dụ không bao giờ nói "a flu disorder" vì cúm là bệnh do virus.
-
Condition (danh từ): Có nghĩa rộng, chỉ một tình trạng thể chất hoặc tinh thần kéo dài, mạn tính, ảnh hưởng đến chất lượng sống nhưng không hẳn làm người bệnh suy sụp tức thì.
- Ví dụ đúng: He is receiving treatment for a chronic lung condition.
- Cần tránh: Tránh dùng cho bệnh cảm sốt cấp tính ngắn hạn: không nói "I caught a cold condition" mà nói "I caught a cold".
-
Ailment (danh từ): Chỉ các bệnh nhẹ, ốm vặt hoặc khó chịu thông thường trong sinh hoạt hằng ngày, như đau nhức cơ bắp nhẹ, dị ứng da thoáng qua, sổ mũi nhẹ.
- Ví dụ đúng: Over-the-counter medicine can relieve minor ailments.
- Cần tránh: Không dùng từ này cho các bệnh nan y đe dọa tính mạng: cụm "a life-threatening ailment" nghe mâu thuẫn về nghĩa.
| Từ | Dùng khi nào | Ví dụ đúng | Ví dụ sai / cần tránh |
|---|---|---|---|
| disease | Bệnh có tên và cơ chế xác định; văn phong y khoa, trang trọng | Heart disease runs in his family. | I have a headache disease. (headache là triệu chứng, không phải bệnh) |
| illness | Nhấn mạnh trạng thái/trải nghiệm bị bệnh; dùng cho bệnh tâm thần | She recovered after a long illness. | Dùng thay tên bệnh: He suffers from diabetes illness (chỉ cần He has diabetes) |
| sickness | Nói thân mật về tình trạng ốm; cụm cố định chỉ buồn nôn | He was absent due to sickness. | Hiểu sai cụm: motion sickness là say xe; morning sickness là ốm nghén |
| disorder | Rối loạn chức năng hoặc cấu trúc, thường không do nhiễm trùng | She has an anxiety disorder. | a flu disorder (cúm là bệnh truyền nhiễm) |
| condition | Tình trạng sức khỏe nói chung, đặc biệt kéo dài/mạn tính | He has a chronic heart condition. | Dùng cho bệnh cấp tính: I have a cold condition (dùng I have a cold) |
| ailment | Bệnh nhẹ, ốm vặt | minor ailments like colds and rashes | a life-threatening ailment (ailment quá nhẹ cho bệnh hiểm nghèo) |
| symptom | Triệu chứng — dấu hiệu người bệnh cảm nhận | Fever is a common symptom of flu. | Fever is a disease (sốt là triệu chứng) |
| diagnosis | Kết luận bệnh do bác sĩ đưa ra | Her diagnosis was pneumonia. | Tự nói: I diagnosed myself with asthma (hãy nói I think I have asthma) |

Trong y khoa có một khoảng trống kiến thức rất phổ biến mà người học tiếng Anh hay bỏ quên: sự phân biệt giữa symptom và sign. Symptom (triệu chứng cơ năng) là cảm giác chủ quan mà chỉ bản thân người bệnh cảm nhận được (như buồn nôn, đau nhức, chóng mặt). Ngược lại, sign (dấu hiệu thực thể) là bằng chứng khách quan mà bác sĩ có thể quan sát, đo lường hoặc kiểm tra được (như huyết áp 150/90 mmHg, ban đỏ trên da, nhịp tim nhanh).
Đối chiếu thuật ngữ y khoa với tên gọi thông thường
Hồ sơ bệnh án và kết quả cận lâm sàng thường dùng các thuật ngữ khoa học gốc Hy Lạp – La Tinh. Trong giao tiếp với điều dưỡng, bệnh nhân hoặc người bản xứ, bạn lại có thể nghe những tên gọi thông dụng hơn. Bảng sau đối chiếu hai cách gọi để bạn dễ dùng theo từng ngữ cảnh.

Bảng đối chiếu 22 cặp thuật ngữ y khoa và tên thông dụng
| Thuật ngữ y khoa và IPA | Tên gọi thông thường và IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ và lưu ý sử dụng |
|---|---|---|---|
| hypertension /ˌhaɪpərˈtenʃn/ | high blood pressure /haɪ ˈblʌd ˌpreʃər/ | tăng huyết áp | Bác sĩ ghi hypertension. Bệnh nhân hỏi lại: "So I have high blood pressure?" |
| myocardial infarction /ˌmaɪoʊˈkɑːrdiəl ɪnˈfɑːrkʃn/ | heart attack /hɑːrt əˈtæk/ | nhồi máu cơ tim | Hồ sơ cấp cứu viết tắt MI, người nhà bệnh nhân gọi là heart attack. |
| cerebral infarction /ˈserəbrəl ɪnˈfɑːrkʃn/ | ischemic stroke /ɪsˈkiːmɪk stroʊk/ | nhồi máu não | Tắc nghẽn mạch máu não, KHÔNG phải vỡ mạch máu gây xuất huyết não. |
| cerebrovascular accident (CVA) | stroke /stroʊk/ | đột quỵ, tai biến | CVA là mã bệnh án chuyên môn; giao tiếp luôn dùng stroke. |
| influenza /ˌɪnfluˈenzə/ | flu /fluː/ | cúm | Phân biệt với common cold (cảm lạnh thông thường). |
| pyrexia /paɪˈreksiə/ | fever /ˈfiːvər/ | sốt | Bác sĩ ghi nhận tình trạng sốt; ví dụ sốt cao có thể ghi high pyrexia lên đến 40 độ C. |
| dyspnea /dɪspˈniːə/ | shortness of breath /ˌʃɔːrtnəs əv ˈbreθ/ | khó thở | Khi khai bệnh, hãy nói: "I feel short of breath." |
| epistaxis /ˌepɪˈstæksɪs/ | nosebleed /ˈnoʊzbliːd/ | chảy máu mũi (chảy máu cam) | Hồ sơ ghi epistaxis; người bệnh nói: "I have a nosebleed." |
| syncope /ˈsɪŋkəpi/ | fainting /ˈfeɪntɪŋ/ | ngất, xỉu | Người bệnh nói: "I fainted this morning", tự nhiên hơn syncope. |
| edema (UK: oedema) /ɪˈdiːmə/ | swelling /ˈswelɪŋ/ | phù nề | Tích tụ dịch trong mô mềm (phù chân, phù mặt). |
| urticaria /ˌɜːrtəˈkeriə/ | hives /haɪvz/ | mề đay | Nốt sẩn ngứa dị ứng trên da. |
| pharyngitis /ˌfærɪnˈdʒaɪtɪs/ | sore throat /ˌsɔːr ˈθroʊt/ | viêm họng | Bác sĩ chẩn đoán pharyngitis; bạn khai triệu chứng là sore throat. |
| rhinitis /raɪˈnaɪtɪs/ | runny/stuffy nose /ˈrʌni, ˈstʌfi noʊz/ | viêm mũi | Allergic rhinitis = viêm mũi dị ứng gây sổ mũi/nghẹt mũi. |
| conjunctivitis /kənˌdʒʌŋktəˈvaɪtɪs/ | pink eye /ˌpɪŋk ˈaɪ/ | viêm kết mạc (đau mắt đỏ) | Trẻ nhỏ đi học thường gọi căn bệnh này là pink eye. |
| gastroenteritis /ˌɡæstroʊˌentəˈraɪtɪs/ | stomach flu /ˌstʌmək ˈfluː/ | viêm dạ dày ruột | Stomach flu là cách gọi dân dã, hoàn toàn không do virus cúm gây ra. |
| varicella /ˌværəˈselə/ | chickenpox /ˈtʃɪkɪnpɑːks/ | thủy đậu | Varicella là thuật ngữ y khoa chỉ bệnh thủy đậu (virus gây bệnh là varicella-zoster). |
| pertussis /pərˈtʌsɪs/ | whooping cough /ˈwuːpɪŋ ˌkɔːf/ | ho gà | Do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra những cơn ho rũ rượi. |
| epidemic parotitis /ˌepɪˈdemɪk ˌpærəˈtaɪtɪs/ | mumps /mʌmps/ | quai bị | Tình trạng sưng viêm tuyến nước bọt mang tai. |
| fracture /ˈfræktʃər/ | broken bone /ˌbroʊkən ˈboʊn/ | gãy xương | Bác sĩ xem phim X-quang ghi fracture; bệnh nhân nói "I broke my arm". |
| tinea /ˈtɪniə/ | ringworm /ˈrɪŋwɜːrm/ | nấm da, hắc lào | Dù tên có chữ ‘worm’ nhưng bệnh hoàn toàn do vi nấm, không phải giun sán. |
| GERD /ɡɜːrd/ | acid reflux /ˈæsɪd ˈriːflʌks/ / heartburn /ˈhɑːrtbɜːrn/ | trào ngược dạ dày thực quản | Heartburn (ợ nóng) là triệu chứng, GERD là hội chứng bệnh lý đã được định danh. |
| neoplasm /ˈniːoʊplæzəm/ | tumor /ˈtuːmər/ | khối u | Khối u có thể lành tính (benign) hoặc ác tính (malignant), không mặc nhiên là ung thư. |

Khi tự tra cứu từ vựng trên các trang mạng không được kiểm chứng, người học rất dễ mắc phải các sai lầm dịch thuật nguy hiểm sau:
- Syphilis là bệnh giang mai (bệnh lây truyền qua đường tình dục). Một số trang dịch máy nhầm lẫn thành ‘bệnh tim’, gây sai lệch hoàn toàn về mặt bệnh học. Ngoài ra cần phân biệt với gonorrhea (bệnh lậu) — đây là hai bệnh hoàn toàn khác nhau.
- Smallpox là bệnh đậu mùa (một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Variola đã được xóa sổ toàn cầu). Tuyệt đối không dịch nhầm thành ‘hộp nhỏ’ (small box) và đừng nhầm với chickenpox (thủy đậu).
- Cerebral infarction là nhồi máu não (thiếu máu cục bộ do cục máu đông gây tắc mạch máu não). Rất nhiều nguồn dịch sai thành ‘chảy máu não’ — chảy máu não là cerebral hemorrhage (xuất huyết não do vỡ mạch máu). Đây là hai cơ chế hoàn toàn trái ngược trong điều trị đột quỵ!
Bạn cũng cần thận trọng với thông tin y học thiếu chính xác. Viêm gan B (hepatitis B) lây qua ba con đường chính: đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con — không phải chỉ lây từ mẹ sang con như một số bài viết mô tả. Còn bệnh vảy nến (psoriasis) là bệnh tự miễn mạn tính trên da, không lây sang người khác.
Đoán nghĩa tên bệnh qua tiền tố, gốc từ và hậu tố y khoa
Nắm được cách cấu tạo từ y khoa theo tiền tố – gốc từ – hậu tố giúp bạn suy luận nghĩa của hàng trăm thuật ngữ bệnh lý khi mới gặp, thay vì học thuộc từng từ riêng lẻ.
Bảng giải mã gốc từ, tiền tố và hậu tố cốt lõi
| Thành phần | Loại | Nghĩa | Ví dụ ghép |
|---|---|---|---|
| -itis | Hậu tố | Viêm (sưng, nóng, đỏ, đau) | hepatitis (viêm gan), arthritis (viêm khớp), sinusitis (viêm xoang) |
| -osis | Hậu tố | Tình trạng/quá trình bệnh lý bất thường | osteoporosis (loãng xương), cirrhosis (xơ gan) |
| -oma | Hậu tố | Khối u (lưu ý: KHÔNG mặc nhiên là ung thư) | melanoma (u hắc tố – ác tính), fibroma (u xơ – lành tính) |
| -pathy | Hậu tố | Bệnh lý, rối loạn cấu trúc/chức năng | neuropathy (bệnh lý thần kinh), myopathy (bệnh cơ) |
| -algia | Hậu tố | Đau đớn | myalgia (đau cơ), neuralgia (đau dây thần kinh) |
| -emia | Hậu tố | Liên quan đến máu | anemia (thiếu máu), leukemia (ung thư máu) |
| hyper- | Tiền tố | Tăng cao, quá mức | hypertension (tăng huyết áp), hyperthyroidism (cường giáp) |
| hypo- | Tiền tố | Giảm, thấp hơn bình thường | hypotension (hạ huyết áp), hypothyroidism (suy giáp) |
| hepat- | Gốc từ | Gan | hepatitis (viêm gan), hepatomegaly (gan to) |
| cardi- | Gốc từ | Tim | cardiology (khoa tim mạch), myocardial (cơ tim) |
| neur- | Gốc từ | Thần kinh | neuropathy (bệnh thần kinh), neurology (khoa thần kinh) |
| gastr- | Gốc từ | Dạ dày | gastritis (viêm dạ dày), gastroenterology (khoa tiêu hóa) |
| derm- | Gốc từ | Da | dermatitis (viêm da), dermatology (khoa da liễu) |
| oste- | Gốc từ | Xương | osteoporosis (loãng xương), osteoarthritis (thoái hóa khớp) |
| nephr- | Gốc từ | Thận | nephritis (viêm thận), nephrology (khoa thận) |
| rhin- | Gốc từ | Mũi | rhinitis (viêm mũi), rhinoplasty (phẫu thuật nâng mũi) |

3 bước giải mã một tên bệnh lạ
-
Bước 1: Tìm và bóc tách tiền tố (nếu có)
Xác định các tiền tố chỉ mức độ hoặc tính chất ở đầu từ, ví dụ <code>hyper-</code> (tăng/cao), <code>hypo-</code> (giảm/thấp), <code>tachy-</code> (nhanh), <code>brady-</code> (chậm). -
Bước 2: Khoanh vùng hậu tố ở cuối từ
Nhìn vào đuôi từ để nhận diện bản chất tổn thương: <code>-itis</code> (đang bị viêm), <code>-osis</code> (quá trình thoái hóa/bất thường), <code>-oma</code> (khối u), <code>-pathy</code> (bệnh lý nói chung). -
Bước 3: Xác định gốc từ cơ quan và ghép nghĩa
Phần thân ở giữa chính là cơ quan bị tổn thương (ví dụ <code>hepat-</code> là gan, <code>gastr-</code> là dạ dày, <code>nephr-</code> là thận). Ghép: Cơ quan + Bản chất tổn thương = Nghĩa lâm sàng dự đoán. Sau đó tra từ điển chuyên khoa để kiểm chứng lại.
Bài tập 60 giây — Tự tách từ và đối chiếu đáp án:
| Tên bệnh | Tách gốc từ | Suy luận nghĩa | Đáp án chuẩn xác |
|---|---|---|---|
| nephritis | nephr- (thận) + -itis (viêm) | Tình trạng viêm ở thận | Viêm thận |
| cardiomyopathy | cardi- (tim) + myo- (cơ) + -pathy (bệnh) | Bệnh lý ở khối cơ tim | Bệnh cơ tim |
| rhinitis | rhin- (mũi) + -itis (viêm) | Tình trạng viêm niêm mạc mũi | Viêm mũi |
| hypothyroidism | hypo- (giảm) + thyroid (giáp) + -ism (tình trạng) | Tuyến giáp giảm hoạt động | Suy giáp |
| osteoarthritis | oste- (xương) + arthr- (khớp) + -itis (viêm) | Viêm xương và khớp | Thoái hóa khớp / Viêm xương khớp |

Phương pháp tách gốc từ chỉ hỗ trợ bạn định vị nhanh cơ quan và định hướng suy đoán khi đọc tài liệu — hoàn toàn không thể thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Cần đặc biệt chú ý hậu tố -oma: trong khi melanoma là ung thư tế bào hắc tố ác tính nguy hiểm, thì fibroma chỉ là u xơ lành tính.
Nói về triệu chứng và cơn đau khi khám bằng tiếng Anh
Khi khám với bác sĩ nước ngoài, bạn cần mô tả chính xác những gì cơ thể đang trải qua. Đừng cố tự đưa ra chẩn đoán, chẳng hạn "Doctor, I have pneumonia"; hãy trình bày trung thực các triệu chứng để bác sĩ thăm khám và kết luận.
Mẫu câu hỏi–đáp với bác sĩ
Bác sĩ thường hỏi bệnh sử theo 4 khía cạnh: vị trí, thời điểm khởi phát, mức độ đau và yếu tố làm cơn đau tăng hoặc giảm. Dưới đây là các câu hỏi và cách trả lời để bạn tham khảo:
-
Về vị trí đau:
- Bác sĩ hỏi: "Where does it hurt?" hoặc "Where is the pain located?"
- Bạn trả lời: "It hurts right here in my lower chest/stomach." (Đau ngay vị trí ngực dưới/bụng này.)
-
Về thời điểm khởi phát:
- Bác sĩ hỏi: "When did the pain start?" hoặc "How long have you felt like this?"
- Bạn trả lời: "It started three days ago, and it has gotten progressively worse." (Nó bắt đầu từ 3 ngày trước và ngày càng nặng hơn.)
-
Về thang điểm đau:
- Bác sĩ hỏi: "On a scale of 1 to 10, how would you rate your pain?"
- Bạn trả lời: "I would say it is about a 6 or 7 right now." (Tôi nghĩ nó khoảng điểm 6 hoặc 7 lúc này.)
-
Về yếu tố tăng hoặc giảm đau:
- Bác sĩ hỏi: "Does anything make it better or worse?"
- Bạn trả lời: "It gets worse after eating, and resting makes it slightly better." (Nó đau hơn sau khi ăn, và nghỉ ngơi thì đỡ hơn một chút.)

Bốn cách mô tả cảm giác đau
Bạn có thể dùng 4 tính từ sau để mô tả cảm giác đau cụ thể hơn với bác sĩ:
- Throbbing /ˈθrɑːbɪŋ/ (đau nhói theo nhịp, đau giật giật): Thường gặp trong các cơn đau nửa đầu hoặc vết thương sưng viêm theo nhịp đập của mạch máu.
- Ví dụ: I have a severe throbbing headache on the right side of my head. (Tôi bị đau đầu giật từng cơn rất dữ dội ở bên phải.)
- Dull /dʌl/ (đau âm ỉ, không nhói nhưng dai dẳng): Cảm giác đau không dữ dội tức thì nhưng kéo dài liên tục, phổ biến trong đau dạ dày nhẹ hoặc mỏi cơ mạn tính.
- Ví dụ: There is a dull ache in my lower back that won’t go away. (Có một cơn đau âm ỉ ở vùng thắt lưng của tôi mãi không hết.)
- Sharp /ʃɑːrp/ (đau nhói, đau đột ngột, sắc lẹm): Cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội, giống như bị kim châm hoặc vết cứa.
- Ví dụ: I felt a sharp pain in my knee when I bent down. (Tôi cảm thấy một cơn đau nhói ở đầu gối khi cúi xuống.)
- Stabbing /ˈstæbɪŋ/ (đau như dao đâm): Mức độ đau dữ dội, xuyên thấu, tạo cảm giác như có vật sắc nhọn đâm vào nội tạng.
- Ví dụ: He experienced a sudden stabbing pain in his chest. (Anh ấy trải qua một cơn đau như dao đâm đột ngột ở giữa ngực.)
Tên các khoa khám thường gặp
Biết tên chuyên khoa giúp bạn đăng ký khám đúng nơi khi đến bệnh viện quốc tế:
- Cardiology /ˌkɑːrdiˈɑːlədʒi/: Khoa Tim mạch (khám tăng huyết áp, suy tim, các bệnh tim mạch và bệnh mạch vành).
- Pulmonology /ˌpʊlməˈnɑːlədʒi/: Khoa Hô hấp (khám hen suyễn, viêm phế quản, viêm phổi).
- Gastroenterology /ˌɡæstroʊˌentəˈrɑːlədʒi/: Khoa Tiêu hóa (khám đau dạ dày, viêm đại tràng, trào ngược axit).
- Dermatology /ˌdɜːrməˈtɑːlədʒi/: Khoa Da liễu (khám dị ứng da, mề đay, chàm, vảy nến).
- Neurology /nʊˈrɑːlədʒi/: Khoa Thần kinh (khám đau đầu kéo dài, động kinh, đột quỵ và tai biến).
- Orthopedics /ˌɔːrθəˈpiːdɪks/: Khoa Chấn thương chỉnh hình (khám gãy xương, đau khớp).
- Otolaryngology (ENT) /ˌoʊtoʊˌlærɪŋˈɡɑːlədʒi/: Khoa Tai Mũi Họng.


Đọc ký hiệu đơn thuốc và giấy tờ y tế tiếng Anh
Đơn thuốc tiếng Anh ở nước ngoài có thể chứa nhiều ký hiệu viết tắt La Tinh khiến bạn khó đọc. Bảng sau giải thích những ký hiệu thường gặp.
Ký hiệu thường gặp trên đơn thuốc
| Ký hiệu | Cách viết đầy đủ hoặc cách dùng | Nghĩa tiếng Việt | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Rx | Recipe (tiếng La Tinh: ‘hãy lấy’) | Đơn thuốc hoặc thuốc kê đơn | Ký hiệu chuẩn mở đầu một đơn thuốc bác sĩ kê. |
| OTC | Over-the-counter | Thuốc không cần kê đơn | Mua trực tiếp tại nhà thuốc (ví dụ paracetamol hạ sốt thông thường). |
| BID / b.i.d. | Bis in die | 2 lần mỗi ngày | Thường chia đều sáng – tối hoặc cách nhau 12 tiếng. |
| TID / t.i.d. | Ter in die | 3 lần mỗi ngày | Thường uống cách nhau 8 tiếng (sáng, trưa, tối). |
| QID / q.i.d. | Quater in die | 4 lần mỗi ngày | Chia đều 4 cữ trong ngày (cách nhau khoảng 6 tiếng). |
| PRN / p.r.n. | Pro re nata | Khi cần thiết | Dùng khi có triệu chứng (ví dụ đau quá thì uống, hết đau thì ngừng). |
| PO / p.o. | Per os | Dùng theo đường uống | Thuốc dạng viên hoặc siro uống trực tiếp qua miệng. |
| AC / a.c. | Ante cibum | Uống trước bữa ăn | Uống khi dạ dày rỗng để hấp thu thuốc tốt hơn. |
| PC / p.c. | Post cibum | Uống sau bữa ăn | Tránh gây kích ứng dạ dày. |

Tuyệt đối không tự ý suy đoán liều lượng, số lần uống hoặc cách dùng thuốc chỉ dựa vào cảm tính cá nhân. Ký hiệu và quy ước ghi nhãn có thể có sự khác biệt nhỏ giữa các quốc gia hoặc từng hệ thống bệnh viện. Khi nhận thuốc, bạn hãy hỏi thẳng dược sĩ: "Could you confirm how many times a day I should take this?" để đảm bảo tuyệt đối an toàn.
Thuật ngữ bảo hiểm y tế khi thanh toán viện phí
Khi khám chữa bệnh ở nước ngoài, bạn sẽ gặp các hóa đơn viện phí và hồ sơ bảo hiểm. Dưới đây là 3 khái niệm cần nắm:
- Deductible (Mức khấu trừ): Số tiền cố định bạn phải tự trả trước khi công ty bảo hiểm bắt đầu chi trả viện phí theo hợp đồng. Ví dụ: Nếu mức deductible là $500, bạn phải tự trả $500 viện phí đầu tiên trong năm; từ đồng thứ 501 trở đi bảo hiểm mới bắt đầu chi trả.
- Coverage (Phạm vi bảo hiểm): Danh mục dịch vụ, thủ thuật, bệnh lý hoặc loại thuốc được hợp đồng bảo hiểm chi trả. Hãy kiểm tra xem bệnh viện bạn khám có nằm trong mạng lưới (in-network) hay không.
- Claim (Yêu cầu bồi thường / thanh toán): Hồ sơ bạn hoặc bệnh viện gửi cho công ty bảo hiểm để yêu cầu thanh toán chi phí điều trị theo các điều khoản đã thỏa thuận.

Chuẩn bị trước buổi khám và ghi nhớ từ vựng sau khi tra
Chuẩn bị giấy tờ và thông tin sức khỏe trước buổi khám giúp bạn trao đổi thuận lợi hơn. Sau khi tra cứu, bạn cũng có thể áp dụng các cách ôn tập dưới đây để ghi nhớ từ vựng lâu dài.
Checklist mang theo khi đi khám bệnh ở nước ngoài
Giấy tờ và bảo hiểm:
- Hộ chiếu hoặc thẻ căn cước có ảnh còn hạn.
- Thẻ bảo hiểm y tế quốc tế và mã số hợp đồng (policy number) — chụp ảnh lưu hai mặt trong điện thoại.
- Giấy xác nhận phạm vi bảo hiểm (coverage confirmation) và kiểm tra mức khấu trừ (deductible).
- Thẻ thanh toán quốc tế hoặc tiền mặt dự phòng cho các chi phí phát sinh ngoài danh mục.
Thông tin y khoa cá nhân:
- Danh sách thuốc đang sử dụng hàng ngày: ghi rõ tên hoạt chất gốc (generic name), hàm lượng và tần suất dùng (ví dụ: Metformin 500 mg, twice a day).
- Danh sách tiền sử dị ứng: ghi sẵn câu khẳng định như "I’m allergic to penicillin / peanuts / latex".
- Bệnh sử tóm tắt bằng tiếng Anh: các bệnh mạn tính đang điều trị, các ca phẫu thuật từng trải qua.
- Kết quả xét nghiệm máu, nội soi hoặc chẩn đoán hình ảnh (X-quang, MRI) gần nhất có liên quan.
Chuẩn bị câu trả lời cho bác sĩ:
- Xác định vị trí đau và tính chất đau (throbbing, dull, sharp, stabbing).
- Ghi nhớ mốc thời gian khởi phát cụ thể (since last Tuesday, for about three weeks).
- Ước lượng sẵn mức độ đau theo thang điểm từ 1 đến 10.
- Ghi chép các yếu tố khiến bệnh đỡ hơn hoặc nặng hơn.

1Trong ngữ cảnh giao tiếp y tế tiếng Anh, đâu là điểm khác biệt cốt lõi giữa một "symptom" (triệu chứng cơ năng) và một "sign" (dấu hiệu thực thể)?
Symptom thể hiện trải nghiệm cá nhân của bệnh nhân (như đau nhức, chóng mặt), còn sign phản ánh các chỉ số hoặc dấu hiệu có thể định lượng/quan sát trực tiếp bởi chuyên gia y tế (như huyết áp, ban đỏ).
2Bệnh nhân nhận được đơn thuốc tiếng Anh ghi chỉ dẫn: "Take 1 tablet QID p.c.". Bệnh nhân này nên sử dụng thuốc như thế nào cho đúng quy ước y khoa?
Ký hiệu QID (Quater in die) nghĩa là 4 lần mỗi ngày, và PC (Post cibum) nghĩa là uống sau bữa ăn.
3Trong tiếng Anh y tế, khi mô tả cảm giác đau với bác sĩ, những từ ngữ nào dưới đây diễn tả đúng tính chất của cơn đau? (Chọn tất cả các phương án đúng)
Tính từ sharp mô tả tính chất đau nhói, sắc bối và bộc phát nhanh.
4Vì sao việc dịch thuật ngữ "cerebral infarction" thành "chảy máu brain / chảy máu não" bị coi là một sai sót chuyên môn nghiêm trọng trong y học?
Nhồi máu não (infarction) và xuất huyết/chảy máu brain (hemorrhage) có cơ chế bệnh sinh hoàn toàn trái ngược nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến phác đồ cấp cứu đột quỵ.
5Trường hợp nào dưới đây chọn từ chỉ bệnh tật chuẩn xác nhất theo phân biệt ngữ cảnh giữa disease, illness, sickness, disorder và ailment?
Ailment dùng cho các bệnh nhẹ, ốm vặt sinh hoạt hằng ngày; không dùng cho bệnh nan y đe dọa tính mạng.
6Một bệnh nhân bị đau ngực dai dẳng, tăng huyết áp mạn tính và có dấu hiệu suy tim nên đăng ký khám tại chuyên khoa nào khi đến bệnh viện quốc tế?
Cardiology là chuyên khoa chuyên chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan đến tim và hệ tuần hoàn (hypertension, heart failure, myocardial infarction).
7Những ký hiệu viết tắt nào dưới đây trên đơn thuốc tiếng Anh chỉ định cụ thể thời điểm uống thuốc so với bữa ăn? (Chọn tất cả các phương án đúng)
AC là viết tắt của Ante cibum, hướng dẫn uống thuốc khi dạ dày rỗng trước bữa ăn.
Phương pháp ghi nhớ từ vựng tên bệnh lâu dài
Trước lượng từ vựng y học phong phú, các nghiên cứu ngôn ngữ học khuyến nghị người học chỉ nên tiếp thu từ 5 đến 10 từ vựng mỗi ngày để ghi nhớ sâu và hiệu quả. Bạn có thể áp dụng 3 kỹ thuật sau:
- Tạo Flashcard 4 trường thông tin: Với mỗi tên bệnh, tạo một thẻ ghi nhớ trên Anki hoặc Quizlet gồm: (1) Tên bệnh tiếng Anh, (2) Phiên âm chuẩn IPA, (3) Nghĩa tiếng Việt chính xác, và (4) Một câu ví dụ ngữ cảnh cụ thể.
- Kỹ thuật lặp lại ngắt quãng (Spaced Repetition): Ôn từ vựng theo chu kỳ tăng dần (1 ngày, 3 ngày, 7 ngày, 14 ngày, 30 ngày) để chuyển từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn.
- Học theo sơ đồ tư duy (Mind Map) hoặc gốc từ: Gom các bệnh theo cùng hệ cơ quan, ví dụ nhánh Respiratory gồm asthma, pneumonia, bronchitis, hoặc theo cùng gốc từ, như nhóm đuôi -itis gồm hepatitis, arthritis, gastritis. Xâu chuỗi theo cách này giúp bạn liên tưởng và ghi nhớ lâu hơn so với học thuộc một bảng chữ cái.

Bài viết này được biên soạn độc quyền nhằm mục đích cung cấp kiến thức ngôn ngữ học, tra cứu từ vựng và hỗ trợ giao tiếp tiếng Anh cơ bản. Nội dung bài viết tuyệt đối không cấu thành lời khuyên y tế, không có giá trị chẩn đoán, thay thế ý kiến chuyên môn hay chỉ định phác đồ điều trị của y bác sĩ. Khi gặp bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe, bạn cần trực tiếp đến các cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên môn để được thăm khám và hướng dẫn điều trị kịp thời.
| Tên bệnh tiếng Anh | Phiên âm IPA | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ tiếng Anh | Hệ cơ quan (Inferred) |
|---|---|---|---|---|
| allergy | /ˈælərdʒi/ | dị ứng | She has a peanut allergy. | Hệ miễn dịch; Da liễu |
| anemia (UK: anaemia) | /əˈniːmiə/ | thiếu máu | The blood test showed mild anemia. | Hệ tuần hoàn / Máu; Hệ tim mạch |
| appendicitis | /əˌpendəˈsaɪtɪs/ | viêm ruột thừa | He had emergency surgery for appendicitis. | Hệ tiêu hóa |
| arthritis | /ɑːrˈθraɪtɪs/ | viêm khớp | Arthritis makes her joints stiff in the morning. | Hệ vận động (Xương khớp); Hệ cơ xương khớp |
| asthma | /ˈæzmə/ | hen suyễn | He carries an inhaler because of his asthma. | Hệ hô hấp |
| bronchitis | /brɑːŋˈkaɪtɪs/ | viêm phế quản | Smoking can lead to chronic bronchitis. | Hệ hô hấp |
| cancer | /ˈkænsər/ | ung thư | Her lung cancer was detected early. | Toàn thân; Toàn thân / Nhiều hệ cơ quan |
| cardiovascular disease | /ˌkɑːrdioʊˈvæskjələr dɪˈziːz/ | bệnh tim mạch | Exercise lowers the risk of cardiovascular disease. | Hệ tim mạch |
| chickenpox | /ˈtʃɪkɪnpɑːks/ | thủy đậu | Most children get chickenpox only once. | Da liễu |
| conjunctivitis | /kənˌdʒʌŋktəˈvaɪtɪs/ | viêm kết mạc (đau mắt đỏ) | Pink eye is the common name for conjunctivitis. | Mắt (Thị giác); Mắt |
| COVID-19 | /ˌkoʊvɪd naɪnˈtiːn/ | bệnh COVID-19 | She tested positive for COVID-19. | Hệ hô hấp |
| dementia | /dɪˈmenʃə/ | sa sút trí tuệ | His grandmother was diagnosed with dementia. | Hệ thần kinh |
| dengue fever | /ˈdeŋɡi ˌfiːvər/ | sốt xuất huyết | Dengue fever is spread by mosquitoes. | Bệnh truyền nhiễm / Toàn thân; Bệnh truyền nhiễm / Hệ tuần hoàn |
| depression | /dɪˈpreʃn/ | trầm cảm | She is being treated for depression. | Hệ thần kinh |
| diabetes | /ˌdaɪəˈbiːtiːz/ | tiểu đường (đái tháo đường) | He checks his blood sugar because of diabetes. | Hệ nội tiết |
| diarrhea (UK: diarrhoea) | /ˌdaɪəˈriːə/ | tiêu chảy | Drink plenty of water if you have diarrhea. | Hệ tiêu hóa |
| diphtheria | /dɪfˈθɪriə/ | bạch hầu | The diphtheria vaccine is given to infants. | Hệ hô hấp / Truyền nhiễm; Hệ hô hấp / Bệnh truyền nhiễm |
| eczema | /ˈeksəmə/ | chàm (viêm da) | Eczema makes her skin dry and itchy. | Da liễu |
| epilepsy | /ˈepɪlepsi/ | động kinh | People with epilepsy can have seizures. | Hệ thần kinh |
| gastritis | /ɡæˈstraɪtɪs/ | viêm dạ dày | Spicy food irritates his gastritis. | Hệ tiêu hóa |
| gout | /ɡaʊt/ | bệnh gút | Gout often causes sudden pain in the big toe. | Hệ vận động / Chuyển hóa; Hệ cơ xương khớp |
| hand, foot and mouth disease (HFMD) | /hænd ˌfʊt ən ˈmaʊθ dɪˈziːz/ | bệnh tay chân miệng | HFMD is common in children under five. | Bệnh truyền nhiễm / Da liễu |
| heart failure | /ˈhɑːrt ˌfeɪljər/ | suy tim | Heart failure does not mean the heart has stopped. | Hệ tim mạch |
| hepatitis | /ˌhepəˈtaɪtɪs/ | viêm gan | Hepatitis B can be prevented by vaccination. | Hệ tiêu hóa |
| HIV/AIDS | /ˌeɪtʃ aɪ ˌviː ˈeɪdz/ | nhiễm HIV/AIDS | HIV attacks the body's immune system. | Hệ miễn dịch |
| hypertension | /ˌhaɪpərˈtenʃn/ | tăng huyết áp | Hypertension often has no obvious symptoms. | Hệ tim mạch |
| infectious disease | /ɪnˈfekʃəs dɪˈziːz/ | bệnh truyền nhiễm | Measles is a highly infectious disease. | Bệnh truyền nhiễm / Toàn thân; Bệnh truyền nhiễm |
| infertility | /ˌɪnfərˈtɪləti/ | vô sinh, hiếm muộn | The couple sought treatment for infertility. | Hệ sinh dục |
| influenza | /ˌɪnfluˈenzə/ | cúm | Influenza spreads quickly in winter. | Hệ hô hấp |
| kidney stone | /ˈkɪdni stoʊn/ | sỏi thận | Passing a kidney stone can be very painful. | Hệ tiết niệu |
| leukemia (UK: leukaemia) | /luːˈkiːmiə/ | bệnh bạch cầu (ung thư máu) | He is undergoing treatment for leukemia. | Hệ tuần hoàn / Máu; Hệ tạo máu / Hệ tim mạch |
| malaria | /məˈleriə/ | sốt rét | Malaria is common in tropical regions. | Bệnh truyền nhiễm |
| measles | /ˈmiːzəlz/ | sởi | The measles vaccine prevents outbreaks. | Da liễu |
| meningitis | /ˌmenɪnˈdʒaɪtɪs/ | viêm màng não | A stiff neck can be a sign of meningitis. | Hệ thần kinh |
| mumps | /mʌmps/ | quai bị | Mumps causes swelling near the jaw. | Bệnh truyền nhiễm; Bệnh truyền nhiễm / Tuyến nước bọt |
| myocardial infarction | /ˌmaɪoʊˈkɑːrdiəl ɪnˈfɑːrkʃn/ | nhồi máu cơ tim | A myocardial infarction is the medical term for a heart attack. | Hệ tim mạch |
| obesity | /oʊˈbiːsəti/ | béo phì | Obesity raises the risk of diabetes. | Hệ chuyển hóa; Hệ chuyển hóa / Nội tiết |
| osteoporosis | /ˌɑːstioʊpəˈroʊsɪs/ | loãng xương | Osteoporosis makes bones break more easily. | Hệ vận động (Xương khớp); Hệ cơ xương khớp |
| Parkinson's disease | /ˈpɑːrkɪnsənz dɪˈziːz/ | bệnh Parkinson | Parkinson's disease can cause tremors. | Hệ thần kinh |
| pneumonia | /nuːˈmoʊniə/ | viêm phổi | She spent a week in hospital with pneumonia. | Hệ hô hấp |
| rabies | /ˈreɪbiːz/ | bệnh dại | He got rabies shots after the dog bite. | Hệ thần kinh / Truyền nhiễm; Hệ thần kinh / Bệnh truyền nhiễm |
| sinusitis | /ˌsaɪnəˈsaɪtɪs/ | viêm xoang | Sinusitis gives me pressure around my eyes. | Hệ hô hấp; Hệ hô hấp / Tai Mũi Họng |
| stroke | /stroʊk/ | đột quỵ (tai biến mạch máu nào); đột quỵ (tai biến mạch máu não) | Quick treatment is vital after a stroke. | Hệ tim mạch / Hệ thần kinh; Hệ thần kinh / Hệ tim mạch |
| syphilis | /ˈsɪfɪlɪs/ | giang mai | Syphilis can be cured if treated early. | Hệ sinh dục / Truyền nhiễm; Hệ sinh dục / Bệnh truyền nhiễm |
| tetanus | /ˈtetənəs/ | uốn ván | He received a tetanus shot after the cut. | Hệ thần kinh / Truyền nhiễm; Hệ thần kinh / Bệnh truyền nhiễm |
| tonsillitis | /ˌtɑːnsəˈlaɪtɪs/ | viêm amidan | The child stayed home with tonsillitis. | Hệ hô hấp / Tai Mũi Họng |
| tuberculosis (TB) | /tuːˌbɜːrkjəˈloʊsɪs/ | bệnh lao | TB treatment usually lasts several months. | Hệ hô hấp |
| typhoid | /ˈtaɪfɔɪd/ | bệnh thương hàn | Typhoid spreads through contaminated food. | Hệ tiêu hóa |
| urinary tract infection (UTI) | /ˈjʊrəneri trækt ɪnˈfekʃn/ | nhiễm trùng đường tiết niệu | A UTI often causes burning when urinating. | Hệ tiết niệu |
| whooping cough | /ˈwuːpɪŋ ˌkɔːf/ | ho gà | Whooping cough can last for weeks. | Hệ hô hấp |
Câu hỏi thường gặp
Pneumonia, hepatitis và hemorrhoids phát âm UK và US khác nhau thế nào?
Pneumonia thường được ghi /njuːˈməʊniə/ trong Anh–Anh và /nuːˈmoʊniə/ trong Anh–Mỹ. Hepatitis và hemorrhoids có thể có các biến thể phiên âm hoặc trọng âm tùy từ điển; nên nghe cả hai giọng trong từ điển có âm thanh, đồng thời lưu ý cách viết Anh–Anh thường là haemorrhoids.
Acute và chronic khác nhau thế nào khi mô tả bệnh?
Acute thường chỉ tình trạng khởi phát nhanh hoặc diễn tiến ngắn, còn chronic chỉ tình trạng kéo dài hoặc dai dẳng. Acute không tự động có nghĩa là nặng, và chronic không nhất thiết có nghĩa là nghiêm trọng.
Infectious và contagious có phải đều nghĩa là dễ lây không?
Infectious mô tả bệnh do tác nhân gây nhiễm trùng; contagious nhấn mạnh khả năng lây truyền giữa các cá thể. Không phải mọi bệnh infectious đều lây trực tiếp từ người sang người.
Người mới học nên tra tên bệnh bằng tiếng Việt hay tiếng Anh?
Nếu chỉ biết tên tiếng Việt, hãy dùng chỉ mục tiếng Việt hoặc chức năng tìm trên trang để đến mục tương ứng. Nếu đang đọc hồ sơ tiếng Anh, hãy tìm theo chữ cái đầu của thuật ngữ rồi đối chiếu nghĩa và ngữ cảnh.
Tên bệnh có cần viết hoa trong tiếng Anh không?
Phần lớn tên bệnh viết thường, ví dụ diabetes, asthma, pneumonia. Bạn chỉ viết hoa khi tên bệnh chứa danh từ riêng như tên người hoặc địa danh, chẳng hạn Parkinson’s disease hay Ebola.