Chủ đề năng lực và tiềm năng trong tiếng Anh gồm 4 nhóm từ chính:
- Năng lực nói chung: ability, capability, capacity, competence, proficiency, expertise, skill set.
- Tiềm năng và năng khiếu: potential, talent, gift, aptitude, flair, promise, knack.
- Tính từ mô tả người có năng lực: capable, competent, proficient, gifted, talented, promising, versatile, qualified.
- Động từ đi kèm: unlock, fulfil, hone, nurture, tap into, bring out, harness.
Bài viết tổng hợp 72 mục từ vựng tiếng Anh về năng lực và tiềm năng, chia thành 4 nhóm để bạn tra cứu. Mỗi mục có phiên âm IPA, loại từ, nghĩa tiếng Việt và câu ví dụ dành cho người học trung cấp. Bạn có thể dùng những từ này trong IELTS, CV, phỏng vấn hoặc giao tiếp công sở.
Bảng từ vựng tiếng Anh về năng lực và tiềm năng theo nhóm (kèm phiên âm IPA, nghĩa, ví dụ)
Nhóm 1: Từ chỉ năng lực nói chung
| Từ | Phiên âm IPA | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Ngữ cảnh | Câu ví dụ |
|---|---|---|---|---|---|
| ability | /əˈbɪləti/ | danh từ | Khả năng làm được một việc cụ thể | Đời thường, học thuật | She has the ability to explain complex ideas in simple words. |
| capability | /ˌkeɪpəˈbɪləti/ | danh từ | Năng lực tiềm tàng, có thể phát triển của người hoặc hệ thống | Công sở, kỹ thuật | The new system has the capability to process 10,000 records a day. |
| capacity | /kəˈpæsəti/ | danh từ | Sức chứa, mức tối đa; khả năng tiếp nhận hoặc sản xuất | Học thuật, công sở | Children have a remarkable capacity for learning languages. |
| competence | /ˈkɒmpɪtəns/ | danh từ | Năng lực đạt chuẩn nghề nghiệp, có thể đo lường | Công sở, nhân sự | The role requires strong competence in data analysis. |
| competency | /ˈkɒmpɪtənsi/ | danh từ | Một năng lực cụ thể trong khung đánh giá nhân sự | Công sở, nhân sự | The job description lists five core competencies. |
| proficiency | /prəˈfɪʃnsi/ | danh từ | Mức độ thành thạo cao trong một kỹ năng | Học thuật, công sở | Her proficiency in English improved after six months in London. |
| skill set | /skɪl set/ | danh từ | Bộ kỹ năng một người sở hữu | Công sở, CV | Employers look for a broad skill set in digital marketing. |
| expertise | /ˌekspəˈtiːz/ | danh từ | Kiến thức chuyên môn sâu trong một lĩnh vực | Công sở, học thuật | She is recognized for her expertise in international tax law. |
| faculty | /ˈfæklti/ | danh từ | Khả năng tinh thần hoặc thể chất tự nhiên | Học thuật, trang trọng | The human faculty for language acquisition is remarkable. |
| skill | /skɪl/ | danh từ | Kỹ năng học được qua quá trình thực hành | Đời thường | Writing clearly is a skill anyone can develop. |
| know-how | /ˈnəʊ haʊ/ | danh từ | Kỹ năng và kinh nghiệm thực tế | Công sở, đời thường | He has the technical know-how to fix the server. |
| aptitude | /ˈæptɪtjuːd/ | danh từ | Khuynh hướng học nhanh một lĩnh vực cụ thể | Học thuật | The aptitude test revealed her strength in spatial reasoning. |
| mastery | /ˈmæstəri/ | danh từ | Sự thuần thục, làm chủ hoàn toàn một kỹ năng | Học thuật, công sở | He achieved mastery of the software after a year of practice. |
| caliber | /ˈkæləbə(r)/ | danh từ | Chất lượng hoặc trình độ, năng lực của một người | Công sở, học thuật | The company hires consultants of the highest caliber. |
| wherewithal | /ˌweəwɪˈðeɪl/ | danh từ | Nguồn lực hoặc khả năng tinh thần để hoàn thành một việc | Công sở, đời thường | She lacks the wherewithal to manage such a large team alone. |
| prowess | /ˈpraʊəs/ | danh từ | Kỹ năng xuất sắc, thường dùng để khen trong thể thao hoặc chiến thuật | Công sở, kể chuyện | The team displayed great prowess in negotiating the contract. |
| talent | /ˈtælənt/ | danh từ | Năng khiếu đã thể hiện, có thể nhận thấy | Đời thường, công sở | My cousin has a real talent for languages. |
| strength | /streŋθ/ | danh từ | Điểm mạnh, thế mạnh của một người | Đời thường, CV | Her greatest strength is attention to detail. |
| forte | /ˈfɔːteɪ/ | danh từ | Sở trường, lĩnh vực một người giỏi nhất | Đời thường, công sở | Public speaking is not really my forte. |
| makings | /ˈmeɪkɪŋz/ | danh từ (số nhiều) | Tố chất, phẩm chất để trở thành ai đó | Đời thường, công sở | He has the makings of a great leader. |

Hãy chú ý cột "Ngữ cảnh": từ gắn nhãn học thuật (như proficiency, faculty) không nên dùng trong nói chuyện thường ngày, trong khi từ gắn nhãn đời thường (như skill, knack) sẽ nghe không trang trọng nếu đưa vào IELTS Writing Task 2.
Nhóm 2: Từ chỉ tiềm năng và năng khiếu
| Từ | Phiên âm IPA | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Ngữ cảnh | Câu ví dụ |
|---|---|---|---|---|---|
| potential | /pəˈtenʃl/ | danh từ | Tiềm năng chưa được phát huy hoàn toàn | Trung tính, nhân sự | She shows great potential but still needs mentoring. |
| gift | /ɡɪft/ | danh từ | Năng khiếu bẩm sinh, mang sắc thái "trời ban" | Khen ngợi, trang trọng | Her gift for storytelling keeps the whole class silent. |
| flair | /fleə(r)/ | danh từ | Sự khéo léo, phong cách tự nhiên trong cách làm | Công sở, sáng tạo | He designs slides with real flair. |
| promise | /ˈprɒmɪs/ | danh từ | Tiềm năng thành công trong tương lai | Nhân sự, giáo dục | The young architect shows great promise. |
| knack | /næk/ | danh từ | Sự khéo léo khi làm một việc cụ thể | Đời thường | She has a knack for calming angry customers. |
| bent | /bent/ | danh từ | Khuynh hướng hoặc sở thích tự nhiên của một người | Học thuật, đời thường | He has a bent for analytical thinking. |
| genius | /ˈdʒiːniəs/ | danh từ | Tài năng xuất sắc, vượt trội so với người thường | Khen ngợi, trang trọng | Mozart was a musical genius from an early age. |
| potentiality | /ˌpəʊtenˈʃæləti/ | danh từ | Tính tiềm tàng, khả năng có thể xảy ra | Học thuật, trang trọng | The potentiality of renewable energy is enormous. |
| proclivity | /prəˈklɪvəti/ | danh từ | Khuynh hướng tự nhiên hướng tới một việc | Học thuật, trang trọng | He has a proclivity for solving mathematical problems. |
| propensity | /prəˈpensəti/ | danh từ | Khuynh hướng, xu hướng tự nhiên | Học thuật | Her propensity for hard work impressed every manager. |
| raw talent | /rɔː ˈtælənt/ | cụm danh từ | Năng khiếu thô, chưa được mài giũa | Đời thường, thể thao | The scout spotted raw talent in the young striker. |

Nhóm 3: Tính từ mô tả người có năng lực
| Từ | Phiên âm IPA | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Ngữ cảnh | Câu ví dụ |
|---|---|---|---|---|---|
| capable | /ˈkeɪpəbl/ | tính từ | Có khả năng làm được điều gì | Đời thường, công sở | She is capable of leading the whole project. |
| competent | /ˈkɒmpɪtənt/ | tính từ | Đạt chuẩn nghề nghiệp, làm việc tốt | Công sở, CV | He is a competent project manager. |
| proficient | /prəˈfɪʃnt/ | tính từ | Thành thạo, giỏi trong một lĩnh vực | Học thuật, công sở | She is proficient in three programming languages. |
| gifted | /ˈɡɪftɪd/ | tính từ | Có tài năng bẩm sinh | Giáo dục, khen ngợi | He is a gifted student in physics. |
| talented | /ˈtæləntɪd/ | tính từ | Có năng khiếu, giỏi về nghệ thuật hay một kỹ năng | Đời thường | She is a talented graphic designer. |
| promising | /ˈprɒmɪsɪŋ/ | tính từ | Có tiềm năng phát triển cao | Nhân sự, giáo dục | He is one of the most promising researchers in the field. |
| resourceful | /rɪˈzɔːsfl/ | tính từ | Khéo xử lý tình huống, giàu sáng tạo | Công sở | A resourceful employee finds solutions quickly. |
| skilled | /skɪld/ | tính từ | Có kỹ năng, đã qua đào tạo | Công sở | The factory needs skilled workers. |
| accomplished | /əˈkɒmplɪʃt/ | tính từ | Đã đạt thành tích cao trong một lĩnh vực | Công sở, học thuật | She is an accomplished writer with five novels. |
| versatile | /ˈvɜːsətaɪl/ | tính từ | Đa năng, thể hiện nhiều kỹ năng khác nhau | Công sở | He is a versatile speaker who can handle any audience. |
| adept | /əˈdept/ | tính từ | Khéo léo, thành thạo khi làm việc gì | Công sở, học thuật | She is adept at negotiating with clients. |
| up to the task | /ʌp tə ðə tɑːsk/ | cụm tính từ | Đủ khả năng hoàn thành công việc được giao | Công sở | I’m confident she is up to the task. |
| efficient | /ɪˈfɪʃnt/ | tính từ | Làm việc hiệu quả, không lãng phí thời gian | Công sở | He is an efficient administrator who meets every deadline. |
| effective | /ɪˈfektɪv/ | tính từ | Đem lại kết quả mong muốn | Công sở, học thuật | The new training method is highly effective. |
| qualified | /ˈkwɒlɪfaɪd/ | tính từ | Đủ trình độ, đủ điều kiện cho một công việc | Công sở, CV | Only qualified candidates will be invited to interview. |
| able | /ˈeɪbl/ | tính từ | Có khả năng, có tài; cấu trúc be able to | Đời thường | She is an able assistant who learns quickly. |
| adroit | /əˈdrɔɪt/ | tính từ | Khéo léo, lanh lợi trong cách xử lý | Học thuật, trang trọng | The speaker was adroit at handling difficult questions. |
| seasoned | /ˈsiːzənd/ | tính từ | Dày dạn kinh nghiệm, đã qua thử thách | Công sở | They hired a seasoned negotiator for the deal. |
| experienced | /ɪkˈspɪəriənst/ | tính từ | Có kinh nghiệm trong một lĩnh vực | Đời thường, CV | We are looking for experienced teachers of English. |
Nhóm 4: Động từ và cụm động từ đi cùng
| Từ | Phiên âm IPA | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Ngữ cảnh | Câu ví dụ |
|---|---|---|---|---|---|
| bring out | /brɪŋ aʊt/ | cụm động từ | Khơi dậy, phát huy điều tốt đẹp | Công sở, đời thường | Good teachers bring out the best in their students. |
| live up to | /lɪv ʌp tuː/ | cụm động từ | Đáp ứng kỳ vọng được đặt ra | Đời thường, học thuật | He struggled to live up to his potential. |
| tap into | /tæp ˈɪntəʊ/ | cụm động từ | Khám phá và sử dụng tiềm năng | Công sở, cá nhân | We need to tap into the team’s hidden potential. |
| fulfil | /fʊlˈfɪl/ | động từ | Hoàn thành, đạt tới một mục tiêu hoặc phát huy tiềm năng | Học thuật, đời thường | She never fulfilled her potential at school. |
| hone | /həʊn/ | động từ | Mài giũa, tinh chỉnh một kỹ năng | Công sở, học thuật | He spent years honing his public speaking skills. |
| cultivate | /ˈkʌltɪveɪt/ | động từ | Nuôi dưỡng, phát triển dần dần | Học thuật, công sở | Schools should cultivate creativity in children. |
| nurture | /ˈnɜːtʃə(r)/ | động từ | Nuôi dưỡng và bảo vệ sự phát triển | Giáo dục, nhân sự | Parents should nurture their child’s natural talent. |
| unleash | /ʌnˈliːʃ/ | động từ | Giải phóng, thúc đẩy mạnh mẽ | Công sở, phát triển bản thân | Coaching helps unleash employees’ full potential. |
| develop | /dɪˈveləp/ | động từ | Phát triển, cải thiện theo thời gian | Chung | She wants to develop her leadership competence. |
| realise | /ˈrɪəlaɪz/ | động từ | Phát huy, biến tiềm năng của bản thân thành hiện thực | Học thuật, đời thường | He finally realised his potential as a musician. |
| unlock | /ʌnˈlɒk/ | động từ | Khai phá, mở ra tiềm năng | Công sở, phát triển bản thân | Training programs help unlock staff potential. |
| harness | /ˈhɑːnɪs/ | động từ | Kiểm soát và sử dụng hiệu quả một nguồn lực | Công sở, kỹ thuật | We must harness the capacity of renewable energy. |
| maximize | /ˈmæksɪmaɪz/ | động từ | Tối đa hóa năng lực hoặc kết quả | Công sở | The manager wants to maximize each employee’s potential. |
| optimize | /ˈɒptɪmaɪz/ | động từ | Tối ưu hóa một quy trình hoặc năng lực | Công sở, kỹ thuật | We need to optimize the team’s capacity for new projects. |
| leverage | /ˈliːvərɪdʒ/ | động từ | Tận dụng tốt nhất một ưu thế hoặc năng lực | Công sở | The company plans to leverage its existing talent pool. |
| enhance | /ɪnˈhɑːns/ | động từ | Nâng cao, cải thiện một khả năng | Công sở, học thuật | Regular practice can enhance your ability to speak fluently. |
| boost | /buːst/ | động từ | Tăng cường, thúc đẩy | Công sở | The workshop aims to boost employees’ confidence and competence. |
| exploit | /ˈeksplɔɪt/ | động từ | Khai thác, tận dụng một nguồn lực | Công sở | We should exploit the full capacity of our current software. |
| sharpen | /ˈʃɑːpən/ | động từ | Mài giũa, làm sắc bén hơn một kỹ năng | Công sở, đời thường | She joined the course to sharpen her writing skills. |
| master | /ˈmɑːstə(r)/ | động từ | Làm chủ, thuần thục một kỹ năng | Đời thường, học thuật | He mastered three instruments before turning professional. |
| excel | /ɪkˈsel/ | động từ | Làm xuất sắc, vượt trội trong một việc | Học thuật, công sở | She excels at solving logic puzzles. |
| showcase | /ˈʃəʊkeɪs/ | động từ | Thể hiện, phô diễn năng lực một cách rõ ràng | Công sở | The portfolio showcases her creative flair. |
Từ đồng nghĩa với ability trong tiếng Anh: chọn từ nào cho đúng ngữ cảnh
Từ ability là cách diễn đạt phổ biến nhất cho “khả năng làm được điều gì”. Tùy văn phong và ý muốn diễn đạt, bạn có thể chọn một từ gần nghĩa chính xác hơn:
- Từ skill (/skɪl/): nhấn mạnh kỹ năng học được qua thực hành, phù hợp với ngữ cảnh đời thường.
- Từ capability (/ˌkeɪpəˈbɪləti/): nhấn mạnh năng lực tiềm tàng, thường dùng trong công sở hoặc kỹ thuật.
- Từ competence (/ˈkɒmpɪtəns/): năng lực đạt chuẩn nghề nghiệp, phù hợp với CV và ngữ cảnh nhân sự.
- Từ aptitude (/ˈæptɪtjuːd/): khuynh hướng bẩm sinh giúp học nhanh, dùng trong văn phong học thuật.
- Từ talent (/ˈtælənt/): năng khiếu đã thể hiện, dùng để khen ngợi.
- Từ proficiency (/prəˈfɪʃnsi/): mức độ thành thạo cao, dùng trong ngữ cảnh học thuật.
- Từ expertise (/ˌekspəˈtiːz/): chuyên môn sâu, dùng trong công sở và học thuật.
- Từ know-how (/ˈnəʊ haʊ/): kinh nghiệm thực tế, dùng trong đời thường và công sở.
Chọn nhanh theo văn phong:
- Đời thường: skill, knack, know-how.
- Công sở: competence, skill set, expertise, capability.
- Học thuật: capacity, proficiency, aptitude.
Lưu ý: know-how ít xuất hiện trong IELTS Writing Task 2 vì mang màu khẩu ngữ thương mại. Trong bài thi, bạn nên ưu tiên ability, competence hoặc proficiency.

Bạn có thể đang thắc mắcTừ vựng tiếng Anh về sự trùng hợpTừ vựng tiếng Anh về sự trùng hợp: coincidence và từ đồng nghĩaXem câu trả lời
Phân biệt ability, capability, capacity và competency: bảng quy tắc dùng kèm ví dụ đối chiếu
Quy tắc dùng từng từ:
- Từ ability là khả năng cá nhân đã có, đi với cấu trúc ability to + V.
- Từ capability là năng lực tiềm tàng của người, hệ thống hoặc tổ chức, đi với capability to + V hoặc capability of + V-ing.
- Từ capacity là sức chứa, mức tối đa, khả năng tiếp nhận hoặc sản xuất, đi với capacity for + N, capacity to + V hoặc at full capacity.
- Từ competence / competency là năng lực đạt chuẩn nghề nghiệp, đo được, đi với competence in / at + N.
| Từ | Nghĩa lõi | Cấu trúc hay đi kèm | Ngữ cảnh phù hợp | Ví dụ đúng | Lỗi thường gặp |
|---|---|---|---|---|---|
| ability /əˈbɪləti/ | Khả năng làm được một việc cụ thể — cá nhân đã có sẵn | ability to + V | Đời thường, học thuật | She has the ability to explain complex ideas in simple words. | ✗ He has the ability of swimming → sửa: ability to swim |
| capability /ˌkeɪpəˈbɪləti/ | Năng lực tiềm tàng, có thể phát triển; của người, hệ thống hoặc tổ chức | capability to + V, capability of + V-ing | Công sở, kỹ thuật | The new system has the capability to process 10,000 records a day. | ✗ I have the capability to cook → nghe gượng; nói tự nhiên: I can cook hoặc I have the ability to cook |
| capacity /kəˈpæsəti/ | Sức chứa, mức tối đa; khả năng tiếp nhận hoặc sản xuất | capacity for + N, capacity to + V, at full capacity | Học thuật, công sở, kỹ thuật | Children have a remarkable capacity for learning languages. / The factory is running at full capacity. | ✗ I don’t have the capacity to go out tonight → lạc ngữ cảnh khi chỉ muốn nói mình bận; nói: I’m busy hoặc I can’t make it |
| competence, competency /ˈkɒmpɪtəns, -si/ | Năng lực đạt chuẩn nghề nghiệp, đo được | competence in / at + N | Công sở, nhân sự, CV | The role requires strong competence in data analysis. | ✗ She has a competence in music → sai khi nói năng khiếu; dùng talent hoặc gift |

Câu hỏi tự hỏi để chọn từ trong 3 giây:
- “Có làm được việc này không?” → ability
- “Có đủ điều kiện / sức phát triển để làm không (kể cả máy móc, tổ chức)?” → capability
- “Chứa / sản xuất / tiếp nhận được bao nhiêu?” → capacity
- “Có đạt chuẩn nghề không?” → competence / competency
Nên dùng từ nào trong CV, email công sở và IELTS Writing?
- Trong CV: demonstrated capability in, proven ability to, strong competence in.
- Trong email công sở: have the capacity to handle, ability to deliver results.
- Trong IELTS Writing Task 2: capacity for, competence in, potential to. Tránh dùng know-how vì không đủ trang trọng.
Lỗi người Việt hay mắc với able to, capable of và capacity for
- Sai: She is able of speaking French. → Đúng: She is able to speak French.
- Sai: He is capable to manage the team. → Đúng: He is capable of managing the team.
- Sai: I have the capacity of working late. → Đúng: I have the capacity for extra work, hoặc nói đơn giản: I can work late.

Điểm người Việt sai nhất là giới từ trong các cấu trúc: able to V, capable of V-ing, capacity for N. Sai giới từ là sai cả cấu trúc, dù từ vựng đúng.
Talent, aptitude, gift, potential và flair: nói về năng khiếu và tiềm năng chưa khai phá
Có thể phân biệt các từ này theo hai hướng: năng lực đó bẩm sinh hay có thể rèn luyện, đã thể hiện hay chưa.
| Từ | Bẩm sinh hay rèn luyện | Đã thể hiện hay chưa | Sắc thái khi dùng | Ví dụ |
|---|---|---|---|---|
| talent /ˈtælənt/ | Thiên về bẩm sinh nhưng cần rèn luyện | Đã thể hiện, có thể nhận thấy | Trung tính, cách khen phổ biến nhất | My cousin has a real talent for languages — she picked up basic Korean in three months. |
| aptitude /ˈæptɪtjuːd/ | Bẩm sinh (khuynh hướng học nhanh một lĩnh vực) | Chưa hẳn thể hiện, chỉ là "khiếu" | Trang trọng; hay gặp trong aptitude test | The aptitude test showed he learns logical systems quickly. |
| gift /ɡɪft/ | Bẩm sinh hoàn toàn | Đã thể hiện | Khen mạnh, mang sắc thái "trời ban" | Her gift for storytelling keeps the whole class silent. |
| flair /fleə(r)/ | Bẩm sinh + phong cách cá nhân | Đã thể hiện qua cách làm | Khen theo hướng "duyên, phong cách" | He designs slides with real flair. |
| potential /pəˈtenʃl/ | Có thể rèn luyện | Chưa thể hiện | Trung tính, hay dùng trong đánh giá nhân sự | She shows great potential but still needs mentoring. |

Mẹo ghi nhớ bằng hình ảnh:
- Từ talent → nghĩ đến talent show: năng khiếu đã trình diễn được trên sân khấu = đã thấy.
- Từ gift → một món quà trời cho, không cần mua.
- Từ aptitude → gần âm attitude (thái độ / khuynh hướng): khuynh hướng học nhanh chứ chưa chắc đã giỏi.
- Từ flair → gần âm flare (ánh sáng lóe lên): phong cách tự nhiên tỏa sáng.
- Từ potential → potential energy trong vật lý: năng lượng chưa giải phóng = tiềm năng chưa khai phá.
Cụm cần nhớ: tiềm năng chưa khai phá = untapped potential / unrealised potential; năng khiếu bẩm sinh = natural talent, innate gift.
Phân biệt skill và talent: skill học được, còn talent thiên về bẩm sinh. Ví dụ: She developed her skill through practice (cô ấy phát triển kỹ năng qua luyện tập) so với He has a natural talent for painting (cậu ấy có năng khiếu bẩm sinh về vẽ).
Hai tính từ promising và gifted thường dùng để nhận xét về người: a promising student (học sinh có tiềm năng), a gifted musician (nhạc sĩ tài năng).
Collocation với potential, ability và capacity: kho cụm từ dùng ngay
Collocation với potential
- Cụm unlock / realise / fulfil / reach one’s (full) potential: khai phá tiềm năng
Ví dụ: Good coaching can help students unlock their full potential. - Cụm untapped potential: tiềm năng chưa khai phá
Ví dụ: The company wants to tap into the untapped potential of young employees. - Cụm great / huge / growth potential: tiềm năng lớn / tiềm năng phát triển
Ví dụ: This market has huge growth potential. - Cụm have potential for + N / V-ing: có tiềm năng cho việc gì đó
Ví dụ: She has great potential for leadership. - Cụm show potential: cho thấy tiềm năng
Ví dụ: The young player shows great potential.
Collocation với ability
- Cụm have the ability to + V: có khả năng làm gì
Ví dụ: He has the ability to stay calm under pressure. - Cụm outstanding / natural / innate ability: năng lực xuất sắc / bẩm sinh
Ví dụ: She has a natural ability for languages. - Cụm ability to cope with: khả năng đối phó với
Ví dụ: Nurses need the ability to cope with stress. - Cụm lack the ability to: thiếu khả năng làm gì
Ví dụ: Some students lack the ability to write academic essays. - Cụm improve / develop one’s ability: cải thiện / phát triển khả năng
Ví dụ: Reading regularly helps develop your ability to think critically.
Collocation với capacity và competence
- Cụm have the capacity to + V / for + N: có khả năng / sức chứa
Ví dụ: Children have a remarkable capacity for learning. - Cụm capacity for learning: khả năng học hỏi
Ví dụ: His capacity for learning new software is impressive. - Cụm at full capacity: hoạt động ở mức tối đa
Ví dụ: The factory is operating at full capacity. - Cụm to capacity: tới mức tối đa
Ví dụ: The hall was filled to capacity. - Cụm expand / increase capacity: mở rộng / tăng sức chứa
Ví dụ: We need to increase our production capacity. - Cụm competence in / at + N: năng lực trong / về
Ví dụ: The position requires competence in project management.

Các cụm như capacity for learning và competence in thường xuất hiện trong văn viết học thuật và CV. Trong nói chuyện hằng ngày, bạn có thể thay bằng ability to learn hoặc good at để tự nhiên hơn.
Dùng từ vựng năng lực và tiềm năng trong IELTS Speaking và Writing để nâng Lexical Resource
Tiêu chí Lexical Resource không chỉ đếm từ khó. Tiêu chí này còn đánh giá cách dùng collocation tự nhiên, dùng từ ít phổ biến đúng ngữ cảnh và phân biệt sắc thái. Dùng sai từ sẽ bị trừ điểm dù từ đó rất "khó".

Nâng cấp câu: từ band 5–6 lên band 7+
- Câu band 5–6: She is very good at music and learns fast.
- Câu band 7+: She has a natural aptitude for music and a remarkable capacity for learning pieces by ear.
- Vì sao tốt hơn: câu dùng đúng collocation (aptitude for, capacity for) và chọn từ ít phổ biến phù hợp với ngữ cảnh, đáp ứng tiêu chí Lexical Resource.
Mẫu trả lời Speaking Part 2 và Part 3
Đề Speaking Part 2: Describe a person who has a special talent.
I’d like to talk about my cousin Linh, who has a natural talent for playing the guitar. She picked it up when she was twelve, and even without formal lessons, her aptitude for music was obvious — she could reproduce a melody after hearing it just once. What impresses me most is her capacity for learning by ear; she never took a single theory class. For years she never really fulfilled her potential, because her family couldn’t afford classes. But last year she started posting covers online, and that finally unleashed her potential — one video reached over 200,000 views. I’d say she’s the most gifted person I know, and also proof that talent means little without practice.
Câu khung Speaking Part 3 (phát triển tiềm năng của trẻ em hoặc người lao động):
I believe every child has the potential to excel, provided that schools nurture individual talent rather than imposing a single standard on all learners. In the workplace, companies should also unlock employees’ full potential by offering regular training and clear career paths.

Mẫu câu cho Writing Task 2
Mở đoạn (chủ đề giáo dục):
Every child has the potential to excel, provided that schools nurture individual talent rather than imposing a single standard on all learners.
Câu lập luận (chủ đề nơi làm việc):
Governments should invest in vocational training so that workers can develop the competence needed in a changing labour market.
Không dùng capacity khi chỉ muốn nói ability trong lời nói thân mật. Ví dụ, thay I don’t have the capacity to go out (nghe lạ) bằng I’m busy hoặc I can’t make it.
Nói về năng lực khi phỏng vấn, viết CV và performance review mà không nghe khoe khoang
Công thức 3 bước trả lời "What are your strengths?"
[Từ chính xác về năng lực] + [Bằng chứng có con số] + [Gắn với vị trí ứng tuyển]
Mẫu trả lời hoàn chỉnh:
One of my key strengths is my ability to analyse data quickly and turn it into clear reports. In my current role, I cut the monthly reporting time from three days to one, which gave the sales team the capacity to respond to market changes faster. I’d love to bring that competence to this position, especially since the job description mentions a need for strong analytical skills.
Vì sao câu này tự nhiên: câu trả lời mở bằng cụm trung tính (ability to) thay vì tính từ tự khen, đưa ra con số cụ thể (3 ngày → 1 ngày) làm bằng chứng, rồi liên hệ trực tiếp với job description.
Cụm dùng ngay cho CV / LinkedIn:
- Câu mẫu: Proven ability to manage cross-functional teams of up to 10 people.
- Câu mẫu: Demonstrated capability in delivering projects under tight deadlines.
- Câu mẫu: Strong competence in financial modelling and forecasting.
Cách nói về bản thân trong performance review mà không nghe khoe khoang
Hãy dùng động từ chỉ hành động và kết quả, đồng thời hạn chế tính từ tự khen. Thay vì nói I am very talented, bạn có thể nói I have a strong track record in meeting sales targets. Tương tự, thay I’m the best at Excel bằng I’m proficient in Excel — pivot tables and macros — which I used to automate weekly reports.
Cách nói về tiềm năng phát triển của bản thân
- Cụm I see room for growth in…
- Cụm I’m eager to develop my potential in…
| Nên tránh (nghe khoe, mơ hồ) | Nên dùng (có bằng chứng) |
|---|---|
| I am very talented. | I have a strong track record in meeting sales targets. |
| I’m the best at Excel in my team. | I’m proficient in Excel — pivot tables and macros — which I used to automate weekly reports. |
| I have a lot of potential. | I’m eager to develop my potential in project management, which is why this role appeals to me. |

Luyện tập: bài tập tự kiểm tra và cách chuyển từ vựng từ thụ động sang chủ động
Bài tập chọn từ đúng và đáp án
Chọn từ thích hợp (ability, capability, capacity, competence, talent, aptitude, potential, fulfil, bring out, capable):
- The new software has the __ to handle one million users at the same time.
- She has a natural __ for languages and can speak four fluently.
- Children have a great __ for learning before the age of seven.
- The job requires strong __ in financial analysis.
- He never __ his potential because he lacked support.
- Good teachers can __ the best in their students.
- She is __ of leading the whole department.
- This young researcher shows great __ in artificial intelligence.
- I don’t have the __ to attend the meeting tonight. (nghe lạc ngữ cảnh)
- The aptitude test measures your __ to learn new skills quickly.
Đáp án:
- capacity
- talent
- capacity
- competence
- fulfilled
- bring out
- capable
- potential
- capacity (lỗi: nên nói I’m busy / I can’t make it)
- aptitude
Bài tập sửa lỗi phổ biến
- Sai: She has the ability of singing well. → Đúng: She has the ability to sing well.
- Sai: He is capable to work under pressure. → Đúng: He is capable of working under pressure.
- Sai: I don’t have the capacity to go out tonight. → Đúng: I’m busy tonight. / I can’t make it.
Bài tập viết lại câu
Đổi câu đơn giản thành câu dùng collocation:
- Câu She is good at learning. → She has a remarkable capacity for learning.
- Câu He can solve problems quickly. → He has the ability to solve problems quickly.
- Câu The team can produce 1,000 units a day. → The team is operating at full capacity.
Lộ trình 7 ngày để dùng được từ vựng chủ động

-
Ngày 1 – Chọn và đóng gói
Chọn 10 từ mục tiêu, ví dụ: ability, capability, capacity, competence, talent, aptitude, potential, gifted, fulfil, tap into. Tạo flashcard kiểu mới: mặt trước là tình huống tiếng Việt ("khen một nhân viên đạt chuẩn nghề"), mặt sau là từ + cấu trúc (competence in + N), không phải từ và nghĩa.
-
Ngày 2 – Câu của chính mình (nhóm 1)
Viết 1 câu thật về bản thân cho 5 từ đầu. Mẫu: I have the ability to stay calm under pressure.
-
Ngày 3 – Câu của chính mình (nhóm 2)
Viết câu cho 5 từ còn lại; ôn lại 5 câu ngày 2 bằng cách che phần từ mục tiêu và tự điền lại.
-
Ngày 4 – Viết đoạn
Viết một đoạn 80–100 từ về điểm mạnh của bạn hoặc một người bạn, bắt buộc dùng tối thiểu 6 trong 10 từ.
-
Ngày 5 – Nói và ghi âm
Chuyển đoạn trên thành câu trả lời Speaking 1–2 phút, ghi âm, nghe lại và đánh dấu chỗ sai cấu trúc (ability to V, capable of V-ing, capacity for N).
-
Ngày 6 – Sửa và mở rộng
Tra lại bảng so sánh; sửa 3 collocation hay sai nhất của bạn; thêm 3 collocation mới vào bộ thẻ: unlock potential, at full capacity, develop competence.
-
Ngày 7 – Kiểm tra 3 giây
Đặt 10 tình huống, gọi tên từ phù hợp trong tối đa 3 giây mỗi tình huống. Từ nào chưa gọi được → đưa vào chu kỳ tuần sau. Lặp lại nhịp ôn 1-3-7 ngày cho lô từ mới.
Bạn nên học theo nhóm nhỏ, ưu tiên 10–15 từ dùng được ngay thay vì cố nhớ toàn bộ. Khoảng 2.000–3.000 từ thông dụng giúp bạn giao tiếp hằng ngày và hiểu phần lớn văn bản thông thường. Để đọc hiểu 95% văn bản, cần khoảng 4.000 từ; để đạt 98%, cần khoảng 6.000 từ.

Checklist chọn từ và kế hoạch áp dụng theo mục tiêu của bạn
Bạn có thể đang thắc mắcTừ vựng tiếng Anh về báo chí và ấn phẩmTừ vựng tiếng Anh về báo chí và ấn phẩm: Bảng tra có phiên âmXem câu trả lời
Checklist quyết định nhanh (5 câu hỏi)
- Tôi muốn nói về khả năng cá nhân đã có → chọn ability?
- Tôi muốn nói về năng lực tiềm tàng của hệ thống / tổ chức → chọn capability?
- Tôi muốn nói về sức chứa hoặc mức tối đa → chọn capacity?
- Tôi muốn nói về năng lực đạt chuẩn nghề → chọn competence / competency?
- Tôi muốn nói về năng khiếu đã thấy hoặc tiềm năng chưa phát huy → chọn talent / gift / potential?

Gợi ý ưu tiên theo ba mục tiêu
- Người luyện IELTS: bắt đầu với 8–10 từ: ability, capacity, competence, proficiency, potential, talent, aptitude, gifted, promising, fulfil.
- Người chuẩn bị phỏng vấn: bắt đầu với 8–10 từ: proven ability to, demonstrated capability, strong competence in, skill set, expertise, resourceful, up to the task, track record.
- Người cần giao tiếp công sở hằng ngày: bắt đầu với 8–10 từ: capable, competent, efficient, effective, qualified, versatile, bring out, tap into.

Việc làm hôm nay
Chọn 5 từ trong bảng, viết 1 câu thật về bản thân cho mỗi từ, rồi kiểm tra lại bằng checklist 5 câu hỏi ở trên. Nếu câu nào dùng sai cấu trúc giới từ, hãy sửa trước khi học tiếp từ mới.
Từ học thuật (proficiency, faculty, aptitude) không dùng trong hội thoại đời thường; từ đời thường (knack, know-how) không dùng trong IELTS Writing Task 2. Luận văn hay email công sở cần trung tính, câu nói dành cho bạn bè cần tự nhiên.
Câu hỏi thường gặp
Cần bao nhiêu từ vựng để giao tiếp và đọc hiểu tiếng Anh hiệu quả?
Khoảng 2.000-3.000 từ thông dụng giúp bạn giao tiếp hằng ngày và hiểu phần lớn văn bản thông thường. Để thi IELTS hoặc đọc tài liệu chuyên ngành, bạn cần mở rộng lên vài nghìn từ nữa, ưu tiên học theo chủ đề và theo cụm.
Tiếng Anh có những từ nào diễn tả tiềm năng của một người?
Các từ thường dùng là potential, promise, aptitude, talent và capacity. Tính từ đi kèm gồm promising, gifted, talented. Cụm hay gặp là untapped potential và show great promise.
Potential có thể là tính từ không? Cách dùng khác gì so với danh từ?
Có. Làm tính từ, potential nghĩa là ‘có thể xảy ra, tiềm tàng’, ví dụ a potential customer (khách hàng tiềm năng). Làm danh từ, nó chỉ khả năng chưa được phát huy, ví dụ She has great potential.
Competence và competency có giống nhau không?
Hai từ gần như đồng nghĩa trong đời thường. Trong nhân sự, competency thường chỉ một năng lực cụ thể đo được (số nhiều: competencies), còn competence chỉ mức độ năng lực chung.
Nên dùng ‘be able to’ hay ‘be capable of’ khi nói về khả năng của bản thân?
‘Be able to’ nói về việc làm được trong một tình huống cụ thể, tự nhiên trong giao tiếp. ‘Be capable of’ nhấn mạnh năng lực tiềm tàng hoặc giới hạn của một người, đi với danh từ hoặc V-ing, trang trọng hơn.