Từ vựng tiếng Anh về sự trùng hợp: coincidence và từ đồng nghĩa

Trong tiếng Anh, “sự trùng hợp” là coincidence /kəʊˈɪnsɪdəns/ — danh từ chỉ hai sự việc xảy ra cùng lúc hoặc giống nhau mà không được sắp đặt. Họ từ gồm: coincide (động từ, đi với with), coincident và coincidental (tính từ), coincidentally (trạng từ). Trong hội thoại, cách nói tự nhiên nhất là What a coincidence!

Từ coincidence /kəʊˈɪnsɪdəns/ (Anh-Anh), /koʊˈɪnsɪdəns/ (Anh-Mỹ) là danh từ chỉ sự trùng hợp: hai sự việc xảy ra cùng lúc hoặc bất ngờ có điểm giống nhau, dù không được sắp đặt và không có mối liên hệ rõ ràng. Ví dụ: It was a coincidence that we chose the same flight. — Thật trùng hợp khi chúng tôi chọn cùng một chuyến bay. Từ chỉ “sự trùng hợp” là coincidence, không phải coincident; coincident là tính từ. Trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai, “-in-”.

Bài viết giúp bạn tra nhanh các từ trong cùng họ: coincide, coincidence, coincident, coincidental và coincidentally. Bạn cũng sẽ gặp các collocation thường dùng, cách phân biệt chance, serendipity, fluke và những từ gần nghĩa khác. Phần hội thoại có các mẫu câu dùng trong giao tiếp; nếu chuẩn bị cho IELTS hoặc TOEIC, hãy để ý thêm bảng họ từ và những ví dụ trang trọng.

Phát âm Anh-Anh và Anh-Mỹ

IPA của coincidence là /kəʊˈɪnsɪdəns/ trong Anh-Anh và /koʊˈɪnsɪdəns/ trong Anh-Mỹ. Dấu /ˈ/ đứng trước âm tiết được nhấn, vì vậy trọng âm rơi vào “in”: kəʊ-IN-si-dəns. Đừng nhấn vào âm đầu như trong cách đọc CO-in-ci-dence.

Bạn có thể luyện nhịp câu và cách phát âm bằng mẫu ngắn: What a coincidence! — Thật là trùng hợp! Khi nói, hãy nhấn vào coincidence để thể hiện sự ngạc nhiên.

Người học luyện phát âm từ “coincidence” theo phiên âm IPA
Luyện phát âm với trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai. (Nguồn: skypeenglish)

Coincidence là danh từ đếm được hay không đếm được?

Từ coincidence có thể là danh từ đếm được hoặc không đếm được, tùy cấu trúc câu. Khi nói về một sự việc cụ thể, dùng a coincidence hoặc the coincidence: Meeting you here is a coincidence. — Gặp bạn ở đây thật là trùng hợp. Khi nói chung hoặc dùng một số cụm cố định, danh từ thường không có mạo từ: by coincidence (một cách tình cờ), pure coincidence (hoàn toàn là trùng hợp).

“Thật là trùng hợp!” nói thế nào trong hội thoại hằng ngày

Khi nghe chuyện bất ngờ giống với trải nghiệm của mình, cách đáp ngắn gọn, tự nhiên nhất là What a coincidence! Nếu tình cờ gặp người quen hoặc phát hiện hai người có mối liên hệ chung, bạn cũng có thể nói What a small world! Đây là những câu đáp trong hội thoại, không phải lựa chọn phù hợp với mọi văn cảnh học thuật.

Phản ứng khi gặp ai đó tình cờ

Cách nói Nghĩa và sắc thái Ví dụ
What a coincidence! Thật là trùng hợp! Thân mật, tự nhiên trong hội thoại. You’re from Đà Nẵng too? What a coincidence! — Bạn cũng đến từ Đà Nẵng à? Thật trùng hợp!
What a small world! / It’s a small world. Thế giới này thật nhỏ; thường dùng khi phát hiện một mối liên hệ bất ngờ. You know my cousin? What a small world! — Bạn biết anh họ tôi à? Thế giới này thật nhỏ!
No way, what are the odds? Không thể nào, xác suất xảy ra chuyện đó là bao nhiêu chứ? Rất thân mật. We both brought the same book? No way, what are the odds? — Cả hai cùng mang một cuốn sách à? Không thể nào, trùng hợp vậy!
Funny you should say that. Hay thật, bạn vừa nhắc đúng chuyện tôi đang nghĩ đến. Thân mật, thường mở đầu cho lời kể. Funny you should say that—I was just looking for a new flatmate. — Hay thật, tôi vừa định tìm người ở ghép.
That’s quite a coincidence. Đúng là một sự trùng hợp đáng kể. Trung tính, điềm tĩnh hơn câu cảm thán. You studied at the same school? That’s quite a coincidence. — Hai người học cùng trường à? Đúng là trùng hợp thật.

Hai câu What a coincidence! và What a small world! đều thể hiện sự ngạc nhiên trước một cuộc gặp hay mối liên hệ tình cờ. Câu đầu tập trung vào sự việc trùng hợp; câu sau gợi cảm giác hai người có chung một mạng lưới quen biết hoặc có nhiều mối liên hệ chồng chéo.

Hai người quen ngạc nhiên khi tình cờ gặp nhau trên phố
“What a small world!” — câu đáp khi phát hiện một mối liên hệ bất ngờ. (Nguồn: edu)

Kể lại một chuyện trùng hợp

Khi kể chuyện, bạn có thể đặt cụm trạng ngữ ở đầu hoặc cuối câu:

  • By a strange coincidence, we booked rooms in the same hotel. — Thật kỳ lạ là chúng tôi đặt phòng cùng một khách sạn.
  • Coincidentally, we were both born on the same day. — Thật trùng hợp, chúng tôi sinh cùng ngày.
  • I happened to see my old teacher at the station. — Tôi tình cờ gặp lại giáo viên cũ ở nhà ga.
  • As luck would have it, the last seat was still available. — Thật may, chỗ cuối cùng vẫn còn.
Nhóm bạn trẻ kể chuyện tình cờ tại quán cà phê
Kể lại một chuyện trùng hợp với “by a strange coincidence” hay “as luck would have it”. (Nguồn: edu)

Cụm as luck would have it thường mở đầu cho một kết quả may mắn, nhưng tùy ngữ cảnh, cụm này cũng có thể dẫn vào chuyện không may. Còn I happened to… chỉ nói một việc xảy ra tình cờ; hai sự việc không nhất thiết phải giống nhau.

Hai hội thoại mẫu theo tình huống

Tình cờ gặp bạn cũ ở nước ngoài

— Is that you, Minh? I didn’t expect to see you in London! — Là Minh đấy à? Mình không ngờ gặp bạn ở London!

— Lan! What a coincidence. Are you here on holiday? — Lan! Thật trùng hợp. Bạn đến đây du lịch à?

— Yes, and I just ran into another friend from university yesterday. — Ừ, hôm qua mình còn tình cờ gặp một người bạn đại học khác nữa.

Phát hiện cùng ngày sinh

— My birthday is on 12 May. — Sinh nhật mình là ngày 12 tháng 5.

— No way, mine is too! What a coincidence! — Không thể nào, mình cũng vậy! Trùng hợp thật!

— We happen to share the same birthday, then. — Vậy là chúng ta tình cờ có cùng ngày sinh.

Câu What a coincidence! thường mang ngữ điệu ngạc nhiên. Nếu người nói nghi ngờ, câu tương tự có thể mang giọng mỉa mai. Vì thế, cùng một cách diễn đạt vẫn có thể tạo sắc thái khác nhau tùy ngữ cảnh và giọng nói.

Hai người bạn cũ vui vẻ gặp lại nhau tại sân bay
Tình cờ gặp bạn cũ ở nước ngoài — “I didn’t expect to see you!” (Nguồn: edu)

Họ từ coincide, coincidence, coincident, coincidental, coincidentally: từ loại và cú pháp

Các từ trong cùng họ có liên quan về nghĩa nhưng không dùng thay thế cho nhau. Để chọn đúng, hãy xác định câu cần danh từ, động từ, tính từ hay trạng từ.

Từ Từ loại IPA (Anh-Anh / Anh-Mỹ) Nghĩa Cú pháp điển hình Register Ví dụ Anh–Việt
coincide Động từ /kəʊˈɪnsaɪd/ /koʊˈɪnsaɪd/ Trùng khớp; xảy ra cùng lúc coincide with + danh từ Trung tính My birthday coincides with the national holiday. — Sinh nhật tôi trùng với ngày quốc khánh.
coincidence Danh từ /kəʊˈɪnsɪdəns/ /koʊˈɪnsɪdəns/ Sự trùng hợp a coincidence; by coincidence; it’s no coincidence that… Trung tính It was a coincidence that we chose the same flight. — Thật trùng hợp khi chúng tôi chọn cùng chuyến bay.
coincident Tính từ /kəʊˈɪnsɪdənt/ /koʊˈɪnsɪdənt/ Trùng khớp hoặc diễn ra đồng thời coincident with + danh từ Trang trọng, thường gặp trong văn viết chuyên môn The fall in sales was coincident with the rise in interest rates. — Doanh số giảm cùng thời điểm lãi suất tăng.
coincidental Tính từ /kəʊˌɪnsɪˈdentl/ /koʊˌɪnsɪˈdentl/ Tình cờ, không do sắp đặt hoặc không nhất thiết có quan hệ nhân quả a coincidental meeting; be purely coincidental Trung tính The similarity between the designs is purely coincidental. — Sự giống nhau giữa các thiết kế hoàn toàn chỉ là trùng hợp.
coincidentally Trạng từ /kəʊˌɪnsɪˈdentəli/ /koʊˌɪnsɪˈdentəli/ Một cách trùng hợp; thật trùng hợp là Đầu câu hoặc bổ nghĩa cho mệnh đề Trung tính, dùng được trong lời kể Coincidentally, we were both born on the same day. — Thật trùng hợp, cả hai chúng tôi sinh cùng ngày.
Sổ tay ghi chú họ từ coincide, coincidence, coincidental
Một họ từ với nhiều từ loại khác nhau cần phân biệt. (Nguồn: shopee)

Cách dùng coincide with và các giới từ dễ nhầm

Động từ coincide thường đi với with. Cấu trúc A coincides with B diễn tả hai sự kiện xảy ra cùng lúc, hai ngày tháng trùng nhau hoặc hai ý tưởng, lợi ích có điểm tương đồng.

  • The conference coincides with the school holiday. — Hội nghị diễn ra trùng với kỳ nghỉ học.
  • Her account coincides with the witness’s description. — Lời kể của cô ấy khớp với mô tả của nhân chứng.
  • Our interests coincide on this issue. — Lợi ích của chúng tôi trùng nhau trong vấn đề này.

Trong câu thứ ba, on this issue nêu chủ đề mà lợi ích trùng nhau; cấu trúc chính vẫn là interests coincide. Không dùng coincide to hoặc coincide together thay cho coincide with.

Coincident và coincidental trong văn viết học thuật

Hai tính từ này gần nghĩa nhưng nhấn vào những điểm khác nhau. Coincident with mô tả sự trùng khớp về thời điểm, vị trí hoặc phạm vi. Cụm này phù hợp khi người viết muốn nêu hai hiện tượng xảy ra cùng lúc. Còn coincidental chỉ điều gì đó mang tính tình cờ, không được sắp đặt, hoặc một sự giống nhau không hàm ý quan hệ nhân quả.

  • The onset of symptoms was coincident with the change in medication. — Thời điểm khởi phát triệu chứng trùng với lúc thay đổi thuốc. Câu nêu sự đồng thời; tự nó không chứng minh thuốc gây ra triệu chứng.
  • The resemblance between the two samples may be coincidental. — Sự tương đồng giữa hai mẫu có thể chỉ là ngẫu nhiên. Câu nhấn vào khả năng không có mối liên hệ giải thích sự giống nhau.
Hai mốc sự kiện trùng khớp minh họa nghĩa coincident
“Coincident with” mô tả hai hiện tượng xảy ra cùng thời điểm. (Nguồn: viblo)

Khi viết học thuật, đừng dùng coincident chỉ để nói “ngẫu nhiên”. Nếu muốn diễn đạt “mối tương quan có thể chỉ là tình cờ”, hãy dùng coincidental; nếu nói “hai thời điểm trùng nhau”, dùng coincident with. Không từ nào trong hai từ này tự xác lập quan hệ nhân quả.

Coincidentally đứng ở đâu trong câu

Trạng từ coincidentally thường đứng đầu câu và theo sau là dấu phẩy: Coincidentally, we chose the same topic. — Thật trùng hợp, chúng tôi chọn cùng chủ đề. Từ này cũng có thể đứng sau chủ ngữ hoặc ở cuối mệnh đề. Tuy vậy, vị trí đầu câu thường dễ hiểu hơn khi người kể muốn báo trước một điểm trùng hợp.

Có thể chọn nhanh theo từ loại: cần danh từ thì dùng coincidence; cần động từ thì dùng coincide with; cần tính từ mang nghĩa tình cờ, trung tính thì dùng coincidental. Còn coincident chủ yếu diễn tả sự đồng thời hoặc trùng khớp trong văn cảnh trang trọng, chuyên môn.

Bạn có thể đang thắc mắcTừ vựng tiếng anh về tình yêuTừ vựng tiếng Anh về tình yêu: IPA, ví dụ, từ lóng & mẫu câuXem câu trả lời

Bảng collocation với coincidence: cụm cố định kèm nghĩa và ví dụ

Học collocation theo nhóm giúp bạn nhớ cả nghĩa lẫn cấu trúc. Lưu ý, by coincidence là cụm trạng ngữ, còn a coincidence là danh từ đếm được trong câu.

Nhóm Cụm từ Nghĩa tiếng Việt Register Ví dụ Anh–Việt
Giới từ / trạng ngữ by coincidence Một cách trùng hợp Trung tính We arrived at the airport at the same time by coincidence. — Chúng tôi tình cờ đến sân bay cùng lúc.
Giới từ / trạng ngữ by sheer/pure coincidence Hoàn toàn do trùng hợp Trung tính I found the missing file by sheer coincidence. — Tôi tìm được tập tin thất lạc hoàn toàn do trùng hợp.
Giới từ / trạng ngữ by a strange/odd coincidence Thật kỳ lạ là trùng hợp Trung tính, thường dùng khi kể chuyện By a strange coincidence, his wife went to the same school as me. — Thật kỳ lạ, vợ anh ấy học cùng trường với tôi.
Tính từ + danh từ pure/sheer coincidence Hoàn toàn là sự trùng hợp Trung tính Their meeting was pure coincidence—nobody planned it. — Cuộc gặp của họ hoàn toàn là trùng hợp, không ai sắp đặt.
Tính từ + danh từ a happy/pleasant coincidence Một sự trùng hợp may mắn, dễ chịu Trung tính, tích cực It’s a happy coincidence that we both need a roommate. — Thật may là cả hai chúng ta đều cần người ở ghép.
Tính từ + danh từ a remarkable/striking coincidence Một sự trùng hợp đáng chú ý, đáng kinh ngạc Hơi trang trọng The resemblance is a striking coincidence. — Sự giống nhau đó là một trùng hợp đáng kinh ngạc.
Tính từ + danh từ a mere coincidence Chỉ là một sự trùng hợp Trung tính The timing was a mere coincidence. — Thời điểm đó chỉ là trùng hợp thôi.
Tính từ + danh từ an unfortunate coincidence Một sự trùng hợp đáng tiếc Trung tính It was an unfortunate coincidence that the storm hit on opening day. — Thật đáng tiếc là cơn bão ập đến đúng ngày khai trương.
Câu cố định What a coincidence! Thật là trùng hợp! Thân mật, hội thoại What a coincidence—I was just thinking about you! — Thật trùng hợp, tôi vừa mới nghĩ đến bạn!
Câu cố định It’s no coincidence that… Không phải ngẫu nhiên mà… Trung tính; đôi khi hàm ý nghi ngờ It’s no coincidence that sales rose after the redesign. — Không phải ngẫu nhiên mà doanh số tăng sau đợt thiết kế lại.
Câu cố định Is it a coincidence that…? Có phải là trùng hợp khi…? Trung tính; có thể hàm ý nghi vấn Is it a coincidence that both reports use the same figures? — Có phải là trùng hợp khi cả hai báo cáo dùng cùng số liệu không?
Câu cố định call it coincidence Cứ cho là trùng hợp đi Thân mật, đôi khi hoài nghi Call it coincidence, but I don’t think they were both there by chance. — Cứ cho là trùng hợp đi, nhưng tôi không nghĩ cả hai tình cờ có mặt ở đó.
Động từ + danh từ put it down to coincidence Cho rằng việc đó là do trùng hợp Trung tính At first, the police put it down to coincidence. — Ban đầu, cảnh sát cho rằng đó là do trùng hợp.
Động từ + danh từ rule out coincidence Loại trừ khả năng trùng hợp Trang trọng, điều tra/báo chí Investigators ruled out coincidence after finding the same pattern twice. — Các nhà điều tra loại trừ khả năng trùng hợp sau khi phát hiện cùng một mẫu hình hai lần.
Bàn học với giấy nhớ ghi collocation tiếng Anh
Học “coincidence” theo nhóm collocation để nhớ cả nghĩa lẫn cấu trúc. (Nguồn: lemon8-app)

Cấu trúc It’s no coincidence that… thường gợi ý rằng kết quả có nguyên nhân hoặc lý do phía sau; nó không có nghĩa là “không may”. Trong bài luận, cấu trúc này hữu ích khi bạn có thể giải thích mối liên hệ bằng lập luận hoặc bằng chứng, thay vì chỉ nói rằng hai việc xảy ra cùng lúc.

Coincidence, chance, fluke, serendipity, happenstance, concurrence: phân biệt sắc thái và mức độ trang trọng

Những từ đồng nghĩa với coincidence không phải lúc nào cũng diễn tả cùng một ý. Trước khi chọn từ, hãy xác định bạn muốn nhấn vào sự ngẫu nhiên, kết quả may mắn hay việc hai sự kiện xảy ra đồng thời.

Ngẫu nhiên trung lập, may mắn tình cờ và đồng thời

Từ/cụm IPA (Anh-Anh / Anh-Mỹ) Nhóm sắc thái Nghĩa Register Khác coincidence ở điểm nào Ví dụ Anh–Việt
coincidence /kəʊˈɪnsɪdəns/ /koʊˈɪnsɪdəns/ Ngẫu nhiên trung lập Hai việc trùng nhau không do sắp đặt rõ ràng Trung tính Từ gốc, nhấn vào điểm trùng hợp It’s a coincidence that we chose the same name. — Thật trùng hợp khi chúng tôi chọn cùng tên.
chance /tʃɑːns/ /tʃæns/ Ngẫu nhiên trung lập Sự ngẫu nhiên, may rủi; việc không có kế hoạch Trung tính, dùng rộng Thường nhấn vào việc không chủ định hơn là sự trùng khớp We met by chance at the station. — Chúng tôi tình cờ gặp nhau ở nhà ga.
happenstance /ˈhæpənstæns/ /ˈhæpənstæns/ Ngẫu nhiên trung lập Hoàn cảnh hoặc sự việc xảy ra tình cờ Hơi trang trọng, thiên về văn viết Có sắc thái văn viết hơn cách nói thông thường chance By happenstance, they ended up in the same city. — Thật tình cờ, cuối cùng họ lại ở cùng một thành phố.
fluke /fluːk/ /fluːk/ May mắn tình cờ Kết quả tốt hoặc thành công bất ngờ, có thể khó lặp lại Thân mật Nhấn vào may rủi của kết quả, không đơn thuần là hai việc trùng nhau Scoring three goals was a fluke. — Ghi ba bàn là một lần may mắn bất ngờ.
serendipity /ˌserənˈdɪpəti/ /ˌserənˈdɪpəti/ May mắn tình cờ Tình cờ tìm thấy hoặc gặp điều tốt đẹp Trang trọng, văn học; sắc thái tích cực Hướng đến kết quả có lợi hoặc một khám phá đáng mừng Meeting her mentor at the airport was pure serendipity. — Gặp người cố vấn ở sân bay đúng là một duyên may.
concurrence /kənˈkʌrəns/ /kənˈkɜːrəns/ Đồng thời hoặc đồng thuận Sự xảy ra cùng lúc; trong ngữ cảnh khác, sự đồng thuận Trang trọng, học thuật hoặc pháp lý Nhấn vào sự đồng thời, không nhất thiết là ngẫu nhiên The concurrence of the two events drew attention. — Việc hai sự kiện xảy ra đồng thời thu hút sự chú ý.
stroke of luck /strəʊk əv lʌk/ /stroʊk əv lʌk/ May mắn tình cờ Một phen may bất ngờ Thân mật Nhấn vào vận may, không nhấn vào sự trùng khớp Finding that job was a stroke of luck. — Tìm được công việc đó thật là một phen may mắn.
twist of fate /twɪst əv feɪt/ /twɪst əv feɪt/ Định mệnh Biến cố bất ngờ được kể như một bước ngoặt do số phận Trung tính, thường dùng khi kể chuyện Gợi cảm giác số phận can thiệp, không còn trung lập như coincidence By a twist of fate, they met again years later. — Thật trớ trêu, nhiều năm sau họ lại gặp nhau.
as luck would have it /əz lʌk wʊd hæv ɪt/ /əz lʌk wʊd hæv ɪt/ May rủi Thật may hoặc thật không may là… Thân mật, kể chuyện Là cụm dẫn chuyện, đánh giá kết quả theo hướng may rủi As luck would have it, the last ticket was still available. — Thật may, vé cuối cùng vẫn còn.
Ngã ba đường với nhiều hướng đi — chọn đúng từ đồng nghĩa
Coincidence, chance, fluke hay serendipity — mỗi từ một sắc thái riêng. (Nguồn: edu)

Từ happenstance chỉ sự việc xảy ra tình cờ, ngoài dự kiến; serendipity nhấn vào kết quả tích cực do tình cờ; còn concurrence tập trung vào việc xảy ra đồng thời. Từ fluke hợp khi nói về một thành công hoặc kết quả may mắn có vẻ bất thường, thường trong giọng thân mật. Đừng thay coincidence bằng serendipity nếu kết quả không tốt hoặc không có điều gì được tìm thấy một cách may mắn.

Coincidence khác fate và destiny ở điểm nào

Từ coincidence mô tả sự trùng hợp mà người nói xem là ngẫu nhiên. Trái lại, fate và destiny gợi đến một kết quả hoặc con đường dường như đã được định sẵn. Đây là cách diễn giải sự việc, không phải bằng chứng cho thấy sự kiện thực sự do số phận sắp đặt.

Từ fate thường chỉ điều khó tránh khỏi và có thể mang sắc thái nặng nề. Còn destiny thường gợi một con đường hoặc mục đích đã được định sẵn, đôi khi theo hướng tích cực hơn. Cụm a twist of fate là biến cố bất ngờ làm thay đổi câu chuyện, được kể như thể số phận đã tạo ra bước ngoặt.

  • Meeting my neighbour on the same train was a coincidence. — Gặp hàng xóm trên cùng chuyến tàu là một sự trùng hợp.
  • They believed it was their destiny to work together. — Họ tin rằng số phận đã định họ làm việc cùng nhau.
Con đường trải dài gợi ý tưởng số phận và định mệnh
Coincidence là trùng hợp ngẫu nhiên; fate và destiny gợi kết quả đã được định sẵn. (Nguồn: pexels)

Khi nào dùng fluke, twist of fate hay as luck would have it

Dùng fluke khi một kết quả tốt có vẻ chỉ đến nhờ may rủi, chẳng hạn một chiến thắng bất ngờ. Chọn twist of fate khi muốn kể một biến cố như bước ngoặt do số phận đưa đẩy. As luck would have it giúp dẫn vào một kết quả may hoặc rủi trong câu chuyện. Còn nếu chỉ muốn nói hai việc tình cờ trùng nhau mà không đánh giá tốt xấu, coincidence là lựa chọn rõ nhất.

By coincidence, by chance hay by accident: chọn cụm nào trong giao tiếp

Ba cụm này không thay thế cho nhau trong mọi trường hợp. By coincidence nhấn vào sự trùng khớp; by chance tập trung vào việc không có kế hoạch; by accident thường chỉ một hành động hoặc kết quả ngoài ý muốn.

Cụm Trọng tâm Ví dụ Anh–Việt
by coincidence Hai sự việc trùng khớp một cách ngẫu nhiên We booked the same hotel by coincidence. — Chúng tôi tình cờ đặt cùng một khách sạn.
by chance Việc xảy ra mà không định trước I met an old friend by chance at the lobby. — Tôi tình cờ gặp bạn cũ ở sảnh.
by accident Hành động hoặc hậu quả ngoài ý muốn I spilled coffee on my laptop by accident. — Tôi lỡ làm đổ cà phê lên máy tính.
Cốc cà phê bị đổ vô ý — ví dụ cho “by accident”
“By accident” chỉ hành động ngoài ý muốn, không phải sự trùng hợp. (Nguồn: babilala)

Ba cụm trạng ngữ, ba trọng tâm khác nhau

Để chọn cụm phù hợp, hãy tự hỏi:

  1. Có hai sự việc trùng nhau hoặc giống nhau không? Nếu có, cân nhắc by coincidence.
  2. Sự việc chỉ đơn giản xảy ra mà không được lên kế hoạch trước? By chance thường tự nhiên hơn.
  3. Có hành động sai sót hoặc hậu quả không mong muốn? Chọn by accident.

So sánh: I met her by chance tự nhiên khi bạn muốn nói hai người không hẹn trước. I met her by coincidence cũng có thể dùng nếu muốn nhấn vào sự trùng hợp, chẳng hạn cả hai bất ngờ cùng đến một địa điểm. Nhưng I broke the glass by coincidence không phù hợp: làm vỡ chiếc ly ngoài ý muốn là by accident, không phải sự trùng hợp giữa hai sự việc.

Cũng cần phân biệt It’s no accident that… với It’s no coincidence that…. Cả hai đều có thể hàm ý một việc không đơn thuần xảy ra ngẫu nhiên. No coincidence nhấn vào một sự trùng hợp đáng chú ý, còn no accident thường nhấn rằng kết quả không phải vô tình.

Happen to, run into và chance upon trong lời kể

  • Cụm happen to + động từ diễn tả việc tình cờ làm gì: I happened to find your notebook. — Tôi tình cờ tìm thấy vở của bạn.
  • Cụm run into + người thường có nghĩa tình cờ gặp ai trong giao tiếp: I ran into my former manager downtown. — Tôi tình cờ gặp quản lý cũ ở trung tâm.
  • Cụm come across + người/vật diễn tả việc bắt gặp hoặc tìm thấy ngoài dự kiến: She came across an old photograph. — Cô ấy tình cờ tìm thấy một bức ảnh cũ.
  • Cụm chance upon/on + người/vật nghĩa là tình cờ bắt gặp, thường có sắc thái văn viết hơn: They chanced upon a quiet café. — Họ tình cờ tìm thấy một quán cà phê yên tĩnh.

Lỗi sai thường gặp của người Việt khi dùng coincidence và họ từ của nó

Câu chưa đúng Cách sửa Lý do
It was a coincident. It was a coincidence. Coincident là tính từ; danh từ là coincidence.
The dates coincide to each other. The dates coincide with each other. Động từ đi với with, không phải to.
The events coincide together. The events coincide. / The events coincide with each other. Coincide đã mang nghĩa trùng nhau; không thêm together theo cách này.
It is coincidence that we met. It is a coincidence that we met. Khi nói về một sự việc cụ thể, dùng danh từ đếm được với a.
The similarity is coincidence random. The similarity is coincidental. / The similarity is a coincidence. Không ghép từ theo trật tự tiếng Việt; hãy chọn tính từ hoặc danh từ tiếng Anh phù hợp.
I broke it by coincidence. I broke it by accident. Làm vỡ ngoài ý muốn là tai nạn/sự cố, không phải sự trùng hợp giữa hai việc.
It’s no coincidence. (dùng với ý “không may”) Unfortunately, … hoặc It’s no coincidence that… It’s no coincidence that… nghĩa là “không phải ngẫu nhiên mà…”, không có nghĩa “không may”.
Bài tập tiếng Anh được chấm và sửa lỗi bằng bút đỏ
Các lỗi sai phổ biến của người Việt khi dùng “coincidence” và họ từ. (Nguồn: tuoitre)

Lỗi về từ loại

Đừng dịch từng từ trong cụm “sự trùng hợp” rồi chọn coincident. Từ cần nhớ là coincidence. Chẳng hạn, It was a coincident sai vì câu cần một danh từ; It was a coincidence mới đúng. Khi cần tính từ, hãy phân biệt coincident (trùng khớp hoặc đồng thời) với coincidental (mang tính tình cờ).

Lỗi giới từ và mạo từ

Sau coincide, dùng with: The dates coincide with the school holidays. — Các ngày đó trùng với kỳ nghỉ học. Với danh từ, dùng a coincidence khi nói về một trường hợp cụ thể: It was a coincidence. Tuy nhiên, trong cụm cố định by coincidence hoặc trước pure coincidence theo cách dùng thông thường, không thêm mạo từ.

Lỗi chọn từ sai sắc thái

Đừng dùng by accident chỉ vì câu tiếng Việt có từ “tình cờ”; cụm này thường chỉ một hành động ngoài ý muốn. Từ serendipity cũng không dùng cho mọi sự trùng hợp: từ này thường mang sắc thái tích cực, như tình cờ khám phá ra điều hữu ích. Nếu chỉ nói về một cuộc gặp hoặc điểm giống nhau xảy ra ngẫu nhiên, coincidence thường chính xác hơn.

Dùng từ vựng về sự trùng hợp để ăn điểm trong IELTS và TOEIC

Trong bài thi, từ vựng nâng cao chỉ phát huy tác dụng khi đúng nghĩa và hợp ngữ cảnh. Một collocation chính xác trong câu có lập luận rõ thường hữu ích hơn việc đưa nhiều từ hiếm vào cùng một đoạn.

Câu mẫu cho IELTS Speaking Part 2 và 3

Khi kể lại một trải nghiệm, bạn có thể mở đầu bằng by a strange coincidence. Nếu muốn nhấn vào kết quả may rủi, dùng as luck would have it:

  • By a strange coincidence, I ran into a friend from secondary school while travelling abroad. — Thật kỳ lạ là tôi tình cờ gặp một người bạn cấp hai khi đi nước ngoài.
  • As luck would have it, the job I had applied for was near my new home. — Thật may, công việc tôi ứng tuyển lại ở gần nhà mới.
  • It was a pure fluke that our team won, but the experience taught us to prepare better. — Đội chúng tôi thắng hoàn toàn nhờ may mắn, nhưng trải nghiệm đó dạy chúng tôi chuẩn bị tốt hơn.

Trong câu cuối, fluke hợp với chiến thắng bất ngờ trong lời nói thân mật. Tránh dùng từ này trong bài luận trang trọng.

Câu mẫu cho IELTS Writing Task 2

Trong văn viết học thuật, coincide with có thể diễn tả hai thời điểm trùng nhau; coincidental giúp bạn tránh khẳng định rằng một mối tương quan chứng minh quan hệ nhân quả. Chỉ dùng It is no coincidence that… khi có lập luận hỗ trợ cho phần sau.

  • The increase in public transport use coincided with the expansion of the rail network. — Mức sử dụng giao thông công cộng tăng cùng thời điểm mạng lưới đường sắt được mở rộng.
  • The correlation may be coincidental, so further evidence is needed before a causal link can be claimed. — Mối tương quan có thể chỉ là ngẫu nhiên, vì vậy cần thêm bằng chứng trước khi kết luận có quan hệ nhân quả.
  • It is no coincidence that cities with reliable public transport often attract more commuters. — Không phải ngẫu nhiên mà các thành phố có giao thông công cộng đáng tin cậy thường thu hút nhiều người đi làm hơn.
Học viên viết bài luận học thuật với từ vựng chủ đề trùng hợp
“Coincide with” và “coincidental” hữu ích trong IELTS Writing Task 2. (Nguồn: study4)

Câu đầu chỉ nêu hai thay đổi xảy ra cùng thời điểm, chứ không khẳng định thay đổi này gây ra thay đổi kia. Trong bài viết trang trọng, tránh câu cảm thán What a coincidence! và hạn chế dùng fluke.

Mẫu câu TOEIC với coincide with

Cụm coincide with phù hợp với câu hỏi về lịch họp, ngày nghỉ, sự kiện hoặc chiến dịch:

  • The product launch coincides with the annual trade fair. — Lễ ra mắt sản phẩm trùng với hội chợ thương mại thường niên.
  • The revised training schedule coincides with the regional sales meeting. — Lịch đào tạo đã điều chỉnh trùng với cuộc họp bán hàng khu vực.
  • Our delivery date coincides with the public holiday, so the shipment may arrive later. — Ngày giao hàng trùng với ngày nghỉ lễ, vì vậy lô hàng có thể đến muộn hơn.
Lịch công việc và cuộc họp trùng ngày trong môi trường văn phòng
“Coincide with” xuất hiện thường xuyên trong ngữ cảnh TOEIC. (Nguồn: replus)

Trong email công việc, câu có coincide with thường rõ và gọn hơn cách diễn đạt dài như “happen at the same time as”.

Bài tập nhanh và checklist chọn đúng từ về sự trùng hợp

Chọn từ hoặc cụm phù hợp trong ngoặc. Đáp án đặt ngay sau mỗi câu để bạn kiểm tra lý do chọn, thay vì chỉ ghi nhớ mặt chữ.

Quiz trắc nghiệm có đáp án

  1. It was a strange __ that we chose the same seat. (coincidence / coincident)
  2. The two meetings __ with each other. (coincide / coincidence)
  3. The similarity between the reports is purely __. (coincident / coincidental)
  4. __, I had already met her brother. (Coincidentally / Coincidental)
  5. I found the old photo __ while cleaning the cupboard. (by coincidence / by accident)
  6. I dropped the cup __. (by chance / by accident)
  7. Finding a useful book while looking for something else is an example of __. (serendipity / concurrence)
  8. The two events happened at the same time; their __ drew the researchers’ attention. (concurrence / fluke)
  9. We met at the station without arranging it beforehand: we met __. (by chance / by accident)
  10. The team’s unexpected win was a __. (fluke / happenstance)

Đáp án: 1. coincidence — câu cần danh từ. 2. coincide — cấu trúc là coincide with. 3. coincidental — sự giống nhau có thể chỉ là tình cờ. 4. Coincidentally — câu cần trạng từ. 5. by coincidence — tìm thấy ảnh một cách trùng hợp; nếu muốn nhấn vào việc vô ý làm gì đó, chọn by accident. 6. by accident — chiếc cốc rơi ngoài ý muốn. 7. serendipity — tình cờ gặp điều hữu ích hoặc tích cực. 8. concurrence — nhấn vào sự đồng thời. 9. by chance — nhấn vào việc không hẹn trước. 10. fluke — kết quả bất ngờ do may rủi, mang sắc thái thân mật.

Checklist 4 bước chọn từ

  1. Xác định từ loại: danh từ coincidence, động từ coincide with, tính từ coincidental/coincident hay trạng từ coincidentally?
  2. Xác định sắc thái: trùng hợp trung lập (coincidence), không có kế hoạch (chance), may mắn (serendipity, stroke of luck), hay đồng thời (concurrence)?
  3. Chọn register: trong giao tiếp thân mật, bạn có thể dùng What a coincidence! hoặc fluke; văn viết trang trọng thường hợp với coincide with, coincidental hoặc concurrence khi đúng nghĩa.
  4. Kiểm tra collocation: dùng đúng cấu trúc by coincidence, a coincidence, coincide with và it’s no coincidence that.
Checklist học từ vựng với các mục đã được đánh dấu
Checklist 4 bước: từ loại, sắc thái, register và collocation. (Nguồn: mochidemy)

Để tự luyện, hãy viết ba câu thật về bản thân: một câu dùng by coincidence, một câu dùng It’s no coincidence that… và một câu dùng coincide with. Sau đó kiểm tra xem mỗi câu đang nhấn vào sự trùng hợp, một lý do phía sau hay việc hai thời điểm trùng nhau.

Bạn có thể đang thắc mắcTừ vựng tiếng Anh về tâm lý họcTừ vựng tiếng Anh về tâm lý học: Bảng tra theo nhánh ngànhXem câu trả lời

Câu hỏi thường gặp

Hai người cùng ngày sinh hoặc cùng tên thì nói thế nào trong tiếng Anh?

Bạn có thể nói ‘We happen to share the same birthday’ hoặc ‘What a coincidence, we have the same name!’. Cấu trúc happen to + V giúp câu nghe tự nhiên và không cần dùng danh từ coincidence.

Coincidence có dùng được trong văn viết trang trọng không?

Có, coincidence dùng được cả khi nói và khi viết nên có register trung tính. Trong văn bản học thuật, bạn nên ưu tiên các dạng như coincide with, coincidental hoặc it is no coincidence that thay cho các câu cảm thán như ‘what a coincidence’.

Trùng lặp trong tiếng Anh có phải là coincidence không?

Không. Trùng lặp (lặp lại, thừa) thường dịch là duplicate, overlap hoặc redundant, còn coincidence chỉ sự trùng hợp ngẫu nhiên giữa các sự việc. Hai khái niệm này khác nhau và không thay thế được cho nhau.

Coincidence là danh từ đếm được hay không đếm được?

Cả hai. Khi chỉ một sự việc cụ thể, bạn dùng ‘a coincidence’ hoặc ‘coincidences’. Khi nói chung hoặc nhấn mạnh, bạn dùng không mạo từ như ‘by coincidence’ hoặc ‘pure coincidence’.

Serendipity có thể thay cho coincidence trong mọi trường hợp không?

Không. Serendipity chỉ phát hiện hoặc may mắn tình cờ có kết quả tốt, còn coincidence là trùng hợp trung lập, không nhất thiết có lợi. Nếu sự việc không dẫn đến điều gì tốt thì nên dùng coincidence.