Gián điệp tiếng Anh là spy /spaɪ/ khi chỉ một người — danh từ đếm được — và là espionage /ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ khi chỉ hoạt động gián điệp — danh từ không đếm được. Nhân viên cơ quan tình báo còn gọi là agent hoặc intelligence agent; gián điệp hai mang là double agent, nội gián là mole.
Gián điệp tiếng Anh là gì? Spy cho người, espionage cho hoạt động
Gián điệp trong tiếng Anh là spy /spaɪ/ khi nói về một người, và là espionage /ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ khi nói về hoạt động gián điệp. Với câu hỏi “gián điệp tiếng Anh là gì”, bạn có thể nhớ hai cách dịch chính: một gián điệp = a spy, hoạt động gián điệp = espionage. Hai từ không thay thế cho nhau: spy đếm được và chỉ người hoặc hành động theo dõi; espionage không đếm được và chỉ hoạt động, vụ việc.
Ví dụ: She was accused of espionage. (Cô ấy bị buộc tội gián điệp.) The newspaper called him a foreign spy. (Tờ báo gọi ông ta là một gián điệp nước ngoài.)
Từ agent /ˈeɪ.dʒənt/ và cụm intelligence agent là cách gọi trung tính hơn cho nhân viên làm việc tại cơ quan tình báo như CIA hay MI6. Từ này không hoàn toàn đồng nghĩa với spy và còn có nghĩa là đại lý, môi giới. Khi làm động từ, spy nghĩa là theo dõi, thường đi với on: She spied on her rival. (Cô ấy theo dõi đối thủ của mình.)
Để tra nhanh: người gián điệp = spy hoặc agent; hoạt động gián điệp = espionage; theo dõi ai đó = spy on someone.
Cách phát âm spy và espionage: IPA kèm hướng dẫn đọc bằng tiếng Việt
Từ spy /spaɪ/ có một âm tiết. Đọc gần như “xờ-pai”, với âm p sau s bật nhẹ, không bật hơi mạnh như khi đọc chữ p đứng riêng; lúc mới tập, nhiều người thấy âm này gần với “xờ-bai” hơn. Lỗi thường gặp là đọc thành “sờ-pi” hoặc “ét-pi”.
Từ espionage /ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ có trọng âm ở âm tiết đầu: ES-pi-ə-nazh. Cách đọc gần đúng là “ét-xpi-ơ-na-zh”. Âm cuối /ʒ/ là âm “giờ” mềm, giống âm cuối trong garage hoặc measure; đừng bỏ âm này hoặc đổi thành “d”. Từ này có biến thể Anh–Anh và Anh–Mỹ, nên bạn hãy nghe cả hai bản ghi âm trên một từ điển uy tín rồi chọn một giọng để luyện.
Từ agent /ˈeɪ.dʒənt/ đọc gần như “ây-dờnt”, trọng âm ở âm đầu. Từ mole /məʊl/ (Anh) hoặc /moʊl/ (Mỹ) đọc gần như “môul”; từ này dễ nhớ vì mole còn là con chuột chũi — nội gián cũng “đào ngầm” trong tổ chức. Từ informant /ɪnˈfɔː.mənt/ đọc gần như “in-pho-mờnt”, trọng âm ở âm tiết thứ hai.

Các cách đọc bằng tiếng Việt ở trên chỉ là ước lệ hỗ trợ, không thay cho IPA. Hãy luyện spy trong cụm có nghĩa như a spy ring hoặc a spy movie, và luyện espionage trong industrial espionage để tai quen với nhịp và trọng âm.
Bảng phân biệt spy, espionage, agent, operative, mole và informant theo ngữ cảnh
Bảng dưới đây phân biệt các từ theo nghĩa, sắc thái và tình huống sử dụng — những điểm mà trang từ điển tự động thường không trình bày đủ. Bạn có thể đọc theo từng hàng để chọn từ, rồi xem câu ví dụ để hiểu sắc thái.
| Từ tiếng Anh | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Sắc thái | Dùng khi nào | Câu ví dụ song ngữ |
|---|---|---|---|---|---|
| spy /spaɪ/ | Danh từ đếm được, động từ | Người gián điệp; theo dõi | Đời thường, bí mật, có thể tiêu cực trong tin tức | Nói về một người làm gián điệp hoặc hành động dò xét | He worked as a spy for ten years. (Anh ấy làm gián điệp trong mười năm.) |
| espionage /ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ | Danh từ không đếm được | Hoạt động gián điệp | Trang trọng, báo chí, pháp lý | Nói về hành động, vụ việc gián điệp — không chỉ người | She was accused of espionage. (Cô ấy bị buộc tội gián điệp.) |
| agent /ˈeɪ.dʒənt/ | Danh từ đếm được | Điệp viên, nhân viên tình báo; đại lý | Trung tính, chính thức | Nhân viên của cơ quan như CIA, MI6; cần xem ngữ cảnh vì còn nghĩa đại lý | The agent reported to his handler every week. (Điệp viên báo cáo cho người quản lý mỗi tuần.) |
| operative /ˈɒp.ər.ə.tɪv/ | Danh từ đếm được | Nhân viên hoạt động bí mật | Trung tính, ít màu sắc điện ảnh | Báo chí, báo cáo chính thức khi không muốn dùng spy | Two operatives were stationed abroad. (Hai nhân viên bí mật được bố trí ở nước ngoài.) |
| mole /məʊl/ (Anh), /moʊl/ (Mỹ) | Danh từ đếm được | Nội gián | Đời thường, truyện và phim | Người được cài sẵn bên trong tổ chức đối phương | They discovered a mole inside the agency. (Họ phát hiện một nội gián trong cơ quan.) |
| informant /ɪnˈfɔː.mənt/ | Danh từ đếm được | Người cung cấp tin | Trung tính, pháp lý và cảnh sát | Người chỉ điểm, báo tin — không nhất thiết là gián điệp | A police informant revealed the hideout. (Một người cung cấp tin cho cảnh sát đã tiết lộ nơi ẩn náu.) |
Từ espionage là danh từ không đếm được. Muốn nói “một gián điệp”, dùng a spy hoặc an agent; muốn nói “một vụ gián điệp”, dùng an espionage case, không dùng an espionage.
Spy hay agent: nên chọn từ nào khi dịch
Từ spy nhấn vào hành vi thu thập thông tin bí mật và thường mang sắc thái bí mật hoặc tiêu cực trong tin tức. Từ agent trung tính hơn, hay dùng cho nhân viên chính thức của cơ quan tình báo. Trong bản tin về nghi phạm, suspected spy dễ hiểu; trong hồ sơ chính thức, intelligence agent hoặc intelligence officer rõ hơn. Từ agent còn có nghĩa “đại lý”, “môi giới”, nên nếu câu không có CIA, MI6 hay intelligence, bạn hãy kiểm tra ngữ cảnh trước khi dịch là điệp viên.
Ví dụ: The CIA agent met her contact in Berlin. (Nữ điệp viên CIA gặp người liên lạc ở Berlin.) He was suspected of being a Russian spy. (Ông ta bị nghi là gián điệp Nga.) Ở câu thứ hai, spy tự nhiên hơn agent vì câu nói về sự nghi ngờ, không phải chức danh chính thức.

Nội gián (mole) khác gián điệp thông thường ở điểm nào
Nghĩa của mole là người được cài sẵn bên trong tổ chức đối phương, tức “nội gián”. Còn spy thông thường không nhất thiết ở trong tổ chức đó: họ có thể là người bên ngoài thu thập tin hoặc người được tuyển để lấy tài liệu. Từ mole nhấn vào vị trí bên trong, vì thế a mole inside the agency hay a mole in the ministry là những cách nói tự nhiên; một ví dụ điển hình là nội gián được cài trong bộ quốc phòng.
Gián điệp hai mang, gián điệp mạng, gián điệp công nghiệp: tên gọi tiếng Anh
Những cách gọi dưới đây xuất hiện nhiều trong tin tức và phim ảnh, nhưng nhiều trang từ điển chỉ dừng ở spy và espionage. Bảng tra nhanh giúp bạn chọn từ tiếng Anh tương ứng với từng cụm tiếng Việt.
| Bạn muốn nói (tiếng Việt) | Dùng từ tiếng Anh | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|
| Người gián điệp nói chung | spy | a Russian spy — một điệp viên Nga |
| Hoạt động gián điệp | espionage | an espionage case — một vụ án gián điệp |
| Điệp viên của cơ quan như CIA, MI6 | agent, intelligence agent | an MI6 agent — một điệp viên MI6 |
| Gián điệp hai mang | double agent | He was exposed as a double agent. — Anh ta bị lộ là gián điệp hai mang. |
| Nội gián trong tổ chức | mole | a mole in the ministry — nội gián trong bộ |
| Gián điệp mạng | cyber espionage | charged with cyber espionage — bị buộc tội gián điệp mạng |
| Gián điệp công nghiệp, thương mại | industrial espionage, corporate espionage | accused of industrial espionage — bị cáo buộc gián điệp công nghiệp |
| Phần mềm gián điệp | spyware | remove spyware from your phone — gỡ phần mềm gián điệp khỏi điện thoại |
| Phản gián, chống gián điệp | counterintelligence | the counterintelligence unit — đơn vị phản gián |
| Phim điệp viên | spy film, spy movie | my favorite spy movie — phim điệp viên tôi thích nhất |
Double agent và mole: hai kiểu gián điệp trong tổ chức
Cụm double agent /ˌdʌb.əl ˈeɪ.dʒənt/ là gián điệp hai mang: người cung cấp tin cho cả hai phía, hoặc giả vờ làm cho một phía trong khi thực chất phục vụ phía kia. Có thể hiểu đây là người “đóng hai vai”; từ này hay đi với các động từ expose, turn, recruit: He was exposed as a double agent. (Anh ta bị lộ là gián điệp hai mang.) They tried to turn her into a double agent. (Họ cố biến cô ấy thành gián điệp hai mang.)
Từ mole là nội gián được cài vào tổ chức đối phương. Còn double agent nhấn vào chuyện làm cho hai phía; mole nhấn vào vị trí cài sẵn. Khi viết, hãy chọn từ theo ý chính: “cài trong tổ chức” dùng mole, “làm hai phía” dùng double agent.

Cyber espionage, industrial espionage và spyware
Cụm cyber espionage là gián điệp mạng: thu thập thông tin mật qua hệ thống máy tính, mạng hoặc thiết bị số. Cụm industrial espionage là gián điệp công nghiệp; corporate espionage là gián điệp thương mại trong doanh nghiệp. Cả ba đều là danh từ không đếm được khi chỉ hoạt động: The company was accused of industrial espionage. (Công ty bị cáo buộc gián điệp công nghiệp.) The government warned about cyber espionage. (Chính phủ cảnh báo về gián điệp mạng.)
Từ spyware /ˈspaɪ.weər/ là phần mềm gián điệp. Từ này chỉ vật hoặc công cụ, không phải người hay hành động. Vì vậy, đừng viết “he is a spyware”; cách dùng đúng là The phone was infected with spyware. (Điện thoại bị nhiễm phần mềm gián điệp.)

Counterintelligence: phản gián gọi thế nào
Từ counterintelligence /ˌkaʊn.tər.ɪnˈtel.ɪ.dʒəns/ là phản gián hoặc chống gián điệp: hoạt động nhằm phát hiện, ngăn chặn và đối phó với gián điệp. Đây là thuật ngữ của lĩnh vực quân sự và tình báo; bài này chỉ đề cập đến nghĩa và cách dùng, không đi vào phương pháp hay lịch sử. Ví dụ: The counterintelligence unit investigated the leak. (Đơn vị phản gián điều tra vụ rò rỉ.) Các cụm liên quan gồm spy network hoặc spy ring (mạng lưới, đường dây gián điệp).
Cách dùng spy trong câu: danh từ, động từ, cụm từ cố định và phrasal verb
Để dùng spy trong câu, bạn cần nhận biết khi nào từ này là danh từ, khi nào là động từ và nó đi với giới từ nào.
Spy làm danh từ và làm động từ
Khi là danh từ, spy đứng sau mạo từ hoặc tính từ: a spy, the spy, a foreign spy. Số nhiều là spies: Two spies were arrested. (Hai gián điệp bị bắt.) Khi là động từ, spy chia thành spies, spied, spying và thường đi với on nếu có người bị theo dõi: She spied on her rival. (Cô ấy theo dõi đối thủ.) Nếu nói làm gián điệp cho một nước, dùng spy for: He spied for a foreign government. (Anh ta làm gián điệp cho một chính phủ nước ngoài.)
Bạn có thể nhận biết nhanh: nếu phía sau là tân ngữ chỉ người và có on, đó là động từ; nếu phía trước là a, the, one hoặc tính từ, đó là danh từ. Đừng viết “he is spy” mà thiếu mạo từ; câu đúng là He is a spy. (Anh ấy là gián điệp.)

Collocations và cụm từ cố định cần nhớ
| Cụm từ | Nghĩa tiếng Việt | Loại cụm | Câu ví dụ song ngữ |
|---|---|---|---|
| spy on someone | theo dõi ai đó | động từ + giới từ | She spied on her rival. (Cô ấy theo dõi đối thủ của mình.) |
| spy for a country | làm gián điệp cho một nước | động từ + giới từ | He spied for a foreign government. (Anh ta làm gián điệp cho một chính phủ nước ngoài.) |
| go undercover | hoạt động bí mật, giấu thân phận | cụm động từ | The agent went undercover for six months. (Điệp viên hoạt động bí mật trong sáu tháng.) |
| blow one’s cover | làm lộ thân phận | thành ngữ | One mistake blew his cover. (Một sai lầm đã làm lộ thân phận của anh ta.) |
| undercover agent | điệp viên hoạt động bí mật | cụm danh từ | She posed as an undercover agent. (Cô ấy giả làm một điệp viên chìm.) |
| spy ring | đường dây gián điệp | cụm danh từ | Police broke up a spy ring. (Cảnh sát triệt phá một đường dây gián điệp.) |
| spy film, spy movie | phim điệp viên | cụm danh từ | This is my favorite spy movie. (Đây là bộ phim điệp viên tôi thích nhất.) |
Một lỗi hay gặp là dịch “phim gián điệp” thành “film spy” hoặc “spy cinema”. Trong tiếng Anh tự nhiên, hãy dùng spy film hoặc spy movie. Tương tự, “bị lộ” trong ngữ cảnh điệp viên là blow one’s cover, không phải “lose cover”.

Chọn từ theo loại văn bản: báo chí, pháp lý, phim ảnh và giao tiếp hằng ngày
Cùng nói về “gián điệp”, nhưng báo chí, văn bản pháp lý, phim ảnh và hội thoại lại có cách chọn từ khác nhau. Bảng dưới đây tóm tắt theo từng loại văn bản, kèm ví dụ để bạn đối chiếu.
| Loại văn bản | Từ nên dùng | Từ nên tránh hoặc ít dùng | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| Báo chí | espionage cho vụ việc; spy cho người | espionage khi cần nói về một người; an espionage | The spy was arrested in an espionage case. (Gián điệp bị bắt trong một vụ án gián điệp.) |
| Pháp lý, văn bản trang trọng | espionage; intelligence agent khi nói về nhân sự | spying trong cáo buộc trang trọng | He was charged with espionage. (Ông ta bị buộc tội gián điệp.) |
| Phim ảnh, truyện | spy, secret agent, undercover agent | operative nếu muốn giọng đời thường | The movie is about a secret agent. (Phim kể về một điệp viên bí mật.) |
| Giao tiếp hằng ngày | spy on someone; spy | espionage, operative vì quá trang trọng | Stop spying on my messages! (Đừng có dò xét tin nhắn của tôi nữa!) |
Trong báo chí, bạn sẽ gặp cả espionage và spying; espionage phù hợp khi nói về vụ việc, còn spy phù hợp khi nói về người. Trong văn bản pháp lý hoặc trang trọng, espionage là lựa chọn chuẩn trong cụm charged with espionage; spying vẫn có thể xuất hiện nhưng mang sắc thái đời thường hơn. Với phim ảnh, spy, secret agent và undercover agent dễ gợi hình ảnh nhân vật. Trong các bản tin bối cảnh chiến tranh, spy cũng hay đi cùng soldier — cách gọi người lính trong tiếng Anh — nhưng hai vai trò không trùng nhau. Trong giao tiếp, spy on someone có thể dùng để nói đùa khi ai đó dò xét chuyện riêng của người khác. Bài này hướng dẫn từ vựng, không đưa ra định nghĩa pháp lý chi tiết, vì cách phân loại tội danh có thể khác theo quốc gia.

Cảnh báo bản dịch máy: vì sao ‘gián điệp’ đôi khi bị dịch sai thành beagle
Từ beagle là một giống chó săn thỏ, không phải gián điệp. Nếu một trang từ điển tự động hiển thị beagle cho gián điệp, đó là nhiễu dữ liệu ghép song ngữ, không phải nghĩa chuẩn.
Hiện tượng này đã được ghi nhận trong dữ liệu tự động: trang Glosbe có lúc liệt kê beagle trong bản dịch tự động hoặc ví dụ, trong khi DOL Dictionary chỉ ghi nhận các thuật ngữ chuẩn như spy, espionage và intelligence agent. Nếu tin vào bản dịch sai, bạn có thể dịch “một điệp viên Nga” thành a Russian beagle — nghĩa là “một con chó săn thỏ Nga”, hoàn toàn sai ngữ cảnh.

Những lỗi khác cũng cần lưu ý: dịch agent thành “đại lý” hoặc “môi giới” khi câu cần nghĩa “điệp viên”; chỉ hiểu spy là danh từ mà bỏ sót nghĩa động từ theo dõi; dùng espionage như danh từ đếm được. Các từ điển uy tín như Cambridge, Oxford, Longman có phiên âm, loại từ và câu ví dụ. Các trang như DOL hay Bab.la có thể hữu ích để tra nhanh, nhưng bạn nên kiểm tra câu ví dụ.
-
Bước 1: Kiểm tra loại từ
Xem nghĩa đi kèm có loại từ hay không. Beagle cho gián điệp không khớp loại từ nào; spy phải có danh từ đếm được hoặc động từ.
-
Bước 2: Đọc câu ví dụ
Một trang không có câu ví dụ do biên tập viên viết thường dễ là dữ liệu tự động. Ưu tiên ví dụ có cả tiếng Anh và tiếng Việt đúng ngữ pháp.
-
Bước 3: Đối chiếu từ điển học thuật
So với Cambridge, Oxford hoặc Longman trước khi ghi vào sổ từ vựng. Nếu nghĩa ở đó khác, bỏ bản dịch máy.
Dấu hiệu của trang đáng ngờ gồm: không có IPA, không có câu ví dụ, nghĩa không phân theo loại từ và các từ đồng nghĩa bị trộn lẫn, thiếu ngữ cảnh. Bạn không cần tránh mọi trang tự động; hãy coi chúng là điểm khởi đầu, không phải nguồn cuối cùng.
Checklist chọn đúng từ cho ‘gián điệp’ trong 30 giây
-
Bước 1: Đang nói về người hay hoạt động?
Người thì đi tiếp bước 2. Hoạt động hoặc vụ việc thì chọn espionage. Ví dụ: The company was involved in espionage. (Công ty dính líu đến hoạt động gián điệp.)
-
Bước 2: Văn phong trang trọng hay đời thường?
Đời thường, hội thoại, phim ảnh chọn spy. Trang trọng, nhân viên cơ quan tình báo chọn agent hoặc operative. Ví dụ: She became a CIA agent at 25. (Cô ấy trở thành điệp viên CIA năm 25 tuổi.)
-
Bước 3: Có phải trường hợp đặc biệt?
Làm cho cả hai phía dùng double agent. Cài sẵn trong tổ chức dùng mole. Qua mạng dùng cyber espionage; trong doanh nghiệp dùng industrial espionage; phần mềm dùng spyware.
-
Bước 4: Từ đó có đang làm động từ không?
Nếu có on theo sau chỉ người bị theo dõi, đó là spy on someone. Ví dụ: Stop spying on me! (Đừng theo dõi tôi nữa!)

Thử kiểm tra nhanh: “Họ bắt được một gián điệp nước ngoài” nói về người theo cách đời thường, nên dịch là They caught a foreign spy. Với câu “Cô ấy bị buộc tội gián điệp”, bản dịch là She was accused of espionage. Còn “Anh ta là gián điệp hai mang” dùng He is a double agent.

Bài tập nhỏ: dịch ba câu sau, rồi xem đáp án gợi ý ở dưới:
- Công ty bị cáo buộc gián điệp công nghiệp.
- Đừng có dò xét tin nhắn của tôi nữa.
- Họ phát hiện một nội gián trong cơ quan.
Đáp án gợi ý: 1. The company was accused of industrial espionage. 2. Stop spying on my messages! 3. They discovered a mole inside the agency. Nếu dùng spy ở câu 1, nghĩa sẽ thành “bị cáo buộc một điệp viên công nghiệp”, không đúng. Nếu dùng espionage ở câu 2, câu sẽ quá trang trọng cho một lời nói đùa hoặc phàn nàn đời thường.
1Một văn bản tòa án cần ghi tội danh của nghi phạm bị cáo buộc thực hiện các hành động thu thập tin tức mật. Từ tiếng Anh nào phù hợp nhất để hoàn thành câu pháp lý trang trọng: "He was charged with ___"?
Espionage là danh từ không đếm được chỉ hoạt động hoặc vụ việc gián điệp, rất phù hợp với văn phong pháp lý và cáo buộc chính thức.
2Trong một bộ phim tình báo, nhân vật A là nhân viên thuộc Bộ Quốc phòng nhưng thực chất đã được đối phương cài cắm từ lâu để lấy thông tin. Nhân vật B cung cấp tin tức cho cả hai phe cùng lúc. Từ tiếng Anh nào mô tả chính xác nhất vị trí của nhân vật A?
Từ 'mole' nhấn mạnh vào vị trí được cài cắm sẵn hoặc hoạt động ngầm bên trong tổ chức của đối phương.
3Dựa trên các quy tắc ngữ pháp và sắc thái từ vựng, những cách dùng từ nào sau đây bị coi là sai hoặc không tự nhiên? (Chọn tất cả các đáp án đúng)
Espionage là danh từ không đếm được chỉ hoạt động/vụ việc chứ không chỉ người và không kết hợp với mạo từ 'an'.
4Khi bạn muốn nhắc nhở ai đó một cách thân mật, đời thường vì họ lén xem tin nhắn riêng tư của bạn, câu tiếng Anh nào sau đây là phù hợp nhất?
Cụm động từ 'spy on someone/something' rất phổ biến trong giao tiếp đời thường để chỉ hành động lén dò xét riêng tư.
5Vì sao dịch cụm từ "một điệp viên Nga" thành "a Russian beagle" trên một số trang dịch tự động lại bị coi là lỗi sai nghiêm trọng về nghĩa?
Beagle là danh từ chỉ giống chó săn thỏ; đây là lỗi nhiễu dữ liệu của công cụ dịch máy ghép sai từ ngữ.
6Theo hướng dẫn chọn từ phù hợp với loại văn bản, những nguyên tắc nào sau đây là đúng? (Chọn tất cả các đáp án đúng)
Báo chí phân biệt rõ ràng giữa danh từ không đếm được chỉ sự việc (espionage) và danh từ đếm được chỉ người (spy).
Để luyện thêm, bạn hãy ghi sáu cụm quan trọng vào sổ từ vựng — spy on someone, spy for a country, go undercover, blow one’s cover, double agent, cyber espionage — rồi tự đặt hai câu cho mỗi cụm và đọc to. Cách này giúp bạn nhớ cả nghĩa, giới từ đi kèm và cách phát âm, thay vì chỉ nhớ một bản dịch.
| Từ tiếng Anh | Phiên âm IPA (Suy luận) | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt | Sắc thái | Trường hợp sử dụng | Ví dụ song ngữ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| spy | /spaɪ/ | Danh từ đếm được, động từ | Người gián điệp; theo dõi | Đời thường, bí mật, có thể tiêu cực trong tin tức | Nói về một người làm gián điệp hoặc hành động dò xét | He worked as a spy for ten years. (Anh ấy làm gián điệp trong mười năm.) |
| espionage | /ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ | Danh từ không đếm được | Hoạt động gián điệp | Trang trọng, báo chí, pháp lý | Nói về hành động, vụ việc gián điệp — không chỉ người | She was accused of espionage. (Cô ấy bị buộc tội gián điệp.) |
| agent | /ˈeɪ.dʒənt/ | Danh từ đếm được | Điệp viên, nhân viên tình báo; đại lý | Trung tính, chính thức | Nhân viên của cơ quan như CIA, MI6; cần xem ngữ cảnh vì còn nghĩa đại lý | The agent reported to his handler every week. (Điệp viên báo cáo cho người quản lý mỗi tuần.) |
| operative | /ˈɒp.ər.ə.tɪv/ | Danh từ đếm được | Nhân viên hoạt động bí mật | Trung tính, ít màu sắc điện ảnh | Báo chí, báo cáo chính thức khi không muốn dùng spy | Two operatives were stationed abroad. (Hai nhân viên bí mật được bố trí ở nước ngoài.) |
| mole | /məʊl/ (Anh), /moʊl/ (Mỹ) | Danh từ đếm được | Nội gián | Đời thường, truyện và phim | Người được cài sẵn bên trong tổ chức đối phương | They discovered a mole inside the agency. (Họ phát hiện một nội gián trong cơ quan.) |
| informant | /ɪnˈfɔː.mənt/ | Danh từ đếm được | Người cung cấp tin | Trung tính, pháp lý và cảnh sát | Người chỉ điểm, báo tin — không nhất thiết là gián điệp | A police informant revealed the hideout. (Một người cung cấp tin cho cảnh sát đã tiết lộ nơi ẩn náu.) |
| double agent | /ˌdʌb.əl ˈeɪ.dʒənt/ | Danh từ đếm được, cụm danh từ | Gián điệp hai mang | Trung tính, bí mật, ly kỳ, thường dùng trong tình báo/điện ảnh | Gián điệp cung cấp tin cho cả hai phía hoặc giả vờ làm cho một phía nhưng phục vụ phía kia | He was exposed as a double agent. (Anh ta bị lộ là gián điệp hai mang.) |
| cyber espionage | /ˈsaɪ.bər ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ | Danh từ không đếm được | Gián điệp mạng | Trang trọng, báo chí, chuyên ngành công nghệ/chính trị | Thu thập thông tin mật qua hệ thống máy tính, mạng hoặc thiết bị số | The government warned about cyber espionage. (Chính phủ cảnh báo về gián điệp mạng.) |
| industrial espionage | /ɪnˈdʌs.tri.əl ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ | Danh từ không đếm được | Gián điệp công nghiệp | Trang trọng, thương mại, pháp lý | Hoạt động đánh cắp bí mật thương mại hoặc thông tin công nghiệp giữa các doanh nghiệp | The company was accused of industrial espionage. (Công ty bị cáo buộc gián điệp công nghiệp.) |
| corporate espionage | /ˈkɔː.pər.ət ˈes.pi.ə.nɑːʒ/ | Danh từ không đếm được | Gián điệp thương mại | Trang trọng, kinh tế, doanh nghiệp | Hoạt động gián điệp xảy ra trong môi trường doanh nghiệp, thương mại | They engaged in corporate espionage to get the secret formula. (Họ thực hiện hành vi gián điệp thương mại để lấy công thức bí mật.) |
| spyware | /ˈspaɪ.weər/ | Danh từ không đếm được | Phần mềm gián điệp | Chuyên ngành công nghệ, trung tính | Chỉ công cụ/mã độc máy tính thu thập dữ liệu trái phép, không dùng chỉ người | The phone was infected with spyware. (Điện thoại bị nhiễm phần mềm gián điệp.) |
| counterintelligence | /ˌkaʊn.tər.ɪnˈtel.ɪ.dʒəns/ | Danh từ không đếm được | Phản gián, chống gián điệp | Trang trọng, quân sự, tình báo | Hoạt động nhằm phát hiện, ngăn chặn và đối phó với gián điệp đối phương | The counterintelligence unit investigated the leak. (Đơn vị phản gián điều tra vụ rò rỉ.) |
| spy on someone | /spaɪ ɒn ˈsʌm.wʌn/ | Cụm động từ | Theo dõi ai đó, lén dò xét ai đó | Đời thường, thân mật hoặc tiêu cực nhẹ | Dùng khi lén quan sát, dò xét cá nhân/đối thủ trong đời sống hoặc tình báo | She spied on her rival. (Cô ấy theo dõi đối thủ của mình.) |
| spy for a country | /spaɪ fɔːr ə ˈkʌn.tri/ | Cụm động từ | Làm gián điệp cho một nước | Báo chí, chính trị, trang trọng | Diễn tả hành vi làm tình báo/gián điệp phục vụ quốc gia cụ thể | He spied for a foreign government. (Anh ta làm gián điệp cho một chính phủ nước ngoài.) |
| go undercover | /ɡəʊ ˌʌn.dəˈkʌv.ər/ | Cụm động từ | Hoạt động bí mật, giấu thân phận | Trung tính, trinh thám, điện ảnh | Diễn tả việc thâm nhập hoặc hành động dưới lốt ngụy trang | The agent went undercover for six months. (Điệp viên hoạt động bí mật trong sáu tháng.) |
| blow one’s cover | /bləʊ wʌnz ˈkʌv.ər/ | Thành ngữ (Cụm động từ) | Làm lộ thân phận | Đời thường, kịch tính | Dùng khi một hành động hoặc sai lầm khiến vỏ bọc ngụy trang bị phát hiện | One mistake blew his cover. (Một sai lầm đã làm lộ thân phận của anh ta.) |
| undercover agent | /ˌʌn.dəˈkʌv.ər ˈeɪ.dʒənt/ | Cụm danh từ | Điệp viên hoạt động bí mật / điệp viên chìm | Trung tính, trinh thám | Chỉ nhân viên tình báo/cảnh sát hoạt động ngầm | She posed as an undercover agent. (Cô ấy giả làm một điệp viên chìm.) |
| spy ring | /spaɪ rɪŋ/ | Cụm danh từ | Đường dây gián điệp, mạng lưới gián điệp | Báo chí, hình sự | Chỉ một nhóm hoặc tổ chức các gián điệp hoạt động cùng nhau | Police broke up a spy ring. (Cảnh sát triệt phá một đường dây gián điệp.) |
| spy film / spy movie | /spaɪ fɪlm/ / /spaɪ ˈmuː.vi/ | Cụm danh từ | Phim điệp viên | Đời thường, giải trí | Chỉ thể loại phim điện ảnh về đề tài điệp viên, gián điệp | This is my favorite spy movie. (Đây là bộ phim điệp viên tôi thích nhất.) |
Câu hỏi thường gặp
Điệp viên tiếng Anh là gì, có khác gián điệp không?
Điệp viên thường dịch là spy hoặc secret agent, còn nhân viên chính thức của cơ quan tình báo hay được gọi là intelligence agent hoặc intelligence officer. Trong tiếng Việt hai từ gần nghĩa nhau, nhưng ‘điệp viên’ nghe trung tính hơn ‘gián điệp’.
Số nhiều và các dạng động từ của spy là gì?
Số nhiều của danh từ spy là spies. Động từ chia là spies (ngôi thứ ba số ít), spied (quá khứ) và spying (V-ing).
Spy có mang nghĩa tiêu cực không?
Tùy ngữ cảnh. Trong tin tức về đối phương, spy thường mang nghĩa tiêu cực, còn trong phim ảnh nó có thể gợi hình ảnh hấp dẫn. Muốn nói trung tính, chính thức hơn, có thể dùng intelligence officer.
Gián điệp nữ tiếng Anh là gì?
Vẫn dùng spy, vì từ này không phân biệt giới tính. Khi cần nhấn mạnh có thể nói female spy hoặc woman spy.
Spy on someone có nghĩa là gì trong giao tiếp hằng ngày?
Spy on someone nghĩa là lén theo dõi hoặc dò xét ai đó. Trong đời thường cụm này không nhất thiết liên quan tới tình báo, ví dụ ‘He spied on his neighbors’ là anh ta lén quan sát hàng xóm.