Từ vựng tiếng Anh về cảm xúc: 7 nhóm từ A1

Từ vựng tiếng Anh về cảm xúc chia thành 7 nhóm chính: vui (happy, excited, delighted), buồn (sad, miserable, heartbroken), giận (angry, annoyed, furious), sợ và lo (scared, worried, anxious), ngạc nhiên (surprised, shocked, astonished), trung tính (calm, bored, curious) và cảm xúc phức hợp (jealous, nostalgic, overwhelmed).

Từ vựng tiếng Anh về cảm xúc không chỉ có happy, sad hay angry. Các bảng dưới đây chia từ thành bảy nhóm, từ vui, buồn đến những cảm xúc phức hợp như ghen tị và hoài niệm. Mỗi từ đều có phiên âm IPA, nghĩa và câu ví dụ để bạn tra cứu, học cách dùng.

Nếu cần giao tiếp hằng ngày, bạn hãy bắt đầu với các mục A1–B1, rồi mở rộng sang B2–C1 để diễn đạt sắc thái chính xác hơn. Nhãn trình độ trong bài là ước lượng để định hướng học, không phải kết luận chính thức của English Vocabulary Profile cho mọi nghĩa và ngữ cảnh. Phần phiên âm IPA chủ yếu theo giọng Anh-Anh; cách phát âm có thể khác giữa các từ điển và vùng nói.

Bảng tra nhanh từ vựng cảm xúc tiếng Anh theo 7 nhóm và trình độ A1–C1

Các bảng tập trung vào tính từ chỉ cảm xúc. Mỗi câu ví dụ cho thấy cách dùng từ trong ngữ cảnh; bạn có thể thay chủ ngữ hoặc tình huống bằng trải nghiệm của mình.

Nhiều biểu cảm khuôn mặt khác nhau tương ứng với các nhóm từ vựng cảm xúc tiếng Anh — Bảy nhóm cảm xúc chính giúp bạn tra cứu từ vựng nhanh hơn. (Nguồn: salekit)

Nhóm vui và tích cực: happy, excited, content, elated

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Vui	A1–A2	happy	/ˈhæpi/	vui, hạnh phúc	I’m happy to see you.
Vui	A1–A2	excited	/ɪkˈsaɪtɪd/	hào hứng	She’s excited about the trip.
Vui	A1–A2	glad	/ɡlæd/	vui, mừng	I’m glad you’re feeling better.
Vui	B1	pleased	/pliːzd/	hài lòng, vui	He was pleased with his results.
Vui	B1	proud	/praʊd/	tự hào	We’re proud of our team.
Vui	B2	content	/kənˈtent/	mãn nguyện	She feels content with her life.
Vui	B2	delighted	/dɪˈlaɪtɪd/	rất vui, hân hoan	I was delighted to hear your news.
Vui	C1	elated	/ɪˈleɪtɪd/	vô cùng phấn chấn	The players were elated after the victory.
Vui	C1	ecstatic	/ɪkˈstætɪk/	cực kỳ sung sướng	She was ecstatic when she got the job.

Content nghiêng về cảm giác mãn nguyện, yên ổn; excited thường gợi sự háo hức trước hoặc trong một sự kiện. Chú ý viết ecstatic, không phải estatic — đây cũng là một trong những cách nói sung sướng tiếng Anh đậm sắc thái nhất.

Người trẻ cười tươi, minh họa nhóm từ vui như happy, excited, delighted — Nhóm từ chỉ niềm vui có nhiều mức độ, từ happy đến ecstatic. (Nguồn: ynghia.net)

Nhóm buồn: sad, depressed, miserable, heartbroken

Người ngồi buồn bên cửa sổ ngày mưa, minh họa nhóm từ chỉ nỗi buồn — Nhóm từ chỉ nỗi buồn trải dài từ sad đến devastated. (Nguồn: ynghia.net)

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Buồn	A1–A2	sad	/sæd/	buồn	I felt sad when she moved away.
Buồn	A1–A2	unhappy	/ʌnˈhæpi/	không vui, buồn	He’s unhappy at his new school.
Buồn	B1	disappointed	/ˌdɪsəˈpɔɪntɪd/	thất vọng	I was disappointed with my score.
Buồn	B1	lonely	/ˈləʊnli/	cô đơn	She felt lonely in a new city.
Buồn	B2	miserable	/ˈmɪzrəbəl/	khổ sở, rất buồn	I felt miserable sitting alone in the rain.
Buồn	B2	depressed	/dɪˈprest/	rất buồn; trầm cảm	He felt depressed after losing his job.
Buồn	B2	heartbroken	/ˈhɑːtbrəʊkən/	đau lòng, tan nát cõi lòng	She was heartbroken when her dog died.
Buồn	C1	devastated	/ˈdevəsteɪtɪd/	đau đớn, suy sụp	They were devastated by the news.

Dùng depressed có cân nhắc

Trong giao tiếp, depressed có thể diễn tả cảm giác rất buồn; trong ngữ cảnh sức khỏe, từ này cũng có thể liên quan đến trầm cảm. Đừng tự suy ra chẩn đoán chỉ từ một câu nói hoặc dùng từ tùy tiện cho một thất vọng nhỏ.

Nhóm giận: angry, annoyed, irritated, furious

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Giận	A1–A2	angry	/ˈæŋɡri/	tức giận	He was angry about the delay.
Giận	B1	annoyed	/əˈnɔɪd/	bực, khó chịu	I was annoyed by the noise.
Giận	B1	upset	/ʌpˈset/	buồn bực, khó chịu	She was upset by his comment.
Giận	B2	irritated	/ˈɪrɪteɪtɪd/	bực bội, khó chịu	He gets irritated when people interrupt him.
Giận	B2	frustrated	/frʌˈstreɪtɪd/	bực bội vì bị cản trở	I felt frustrated because the app kept crashing.
Giận	B2	furious	/ˈfjʊəriəs/	rất giận, giận dữ	My brother was furious about the broken phone.
Giận	C1	indignant	/ɪnˈdɪɡnənt/	phẫn nộ vì điều bất công	Residents were indignant about the unfair decision.

Chú ý cách viết irritated: hai chữ r sau chữ i đầu và hai chữ t trong phần irritate trước hậu tố -ed. Tùy tình huống, upset có thể nghiêng về buồn hoặc giận, chứ không phải lúc nào cũng có nghĩa là tức giận.

Người nhíu mày bực bội, minh họa nhóm từ chỉ sự tức giận — Từ annoyed đến furious, mức độ giận dữ tăng dần. (Nguồn: edu)

Nhóm sợ và lo lắng: scared, anxious, terrified, apprehensive

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Sợ, lo	A1–A2	scared	/skeəd/	sợ	The child was scared of the dark.
Sợ, lo	A1–A2	afraid	/əˈfreɪd/	sợ, e ngại	I’m afraid of spiders.
Sợ, lo	A1–A2	worried	/ˈwʌrid/	lo lắng	She’s worried about her exam.
Sợ, lo	B1	nervous	/ˈnɜːvəs/	hồi hộp, lo lắng	I get nervous before presentations.
Sợ, lo	B1	frightened	/ˈfraɪtənd/	sợ hãi	The little boy was frightened by the dog.
Sợ, lo	B1	anxious	/ˈæŋkʃəs/	lo âu	He felt anxious about the results.
Sợ, lo	B2	terrified	/ˈterɪfaɪd/	khiếp sợ	She was terrified of flying.
Sợ, lo	B2	uneasy	/ʌnˈiːzi/	bất an	The silence made me feel uneasy.
Sợ, lo	C1	apprehensive	/ˌæprɪˈhensɪv/	e ngại điều sắp xảy ra	I was apprehensive about starting a new job.
Sợ, lo	C1	petrified	/ˈpetrɪfaɪd/	khiếp sợ, sợ đến sững người	He was petrified when he saw the snake.

Học viên lo lắng hồi hộp trước kỳ thi, minh họa nhóm từ chỉ sự sợ hãi và lo âu — Scared, worried, anxious hay terrified phản ánh các mức sợ và lo khác nhau. (Nguồn: pexels/anh-l)

Nhóm ngạc nhiên và nhóm trung tính

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Ngạc nhiên	A1–A2	surprised	/səˈpraɪzd/	ngạc nhiên	I was surprised by her answer.
Ngạc nhiên	B1	shocked	/ʃɒkt/	sốc, sửng sốt	We were shocked by the accident.
Ngạc nhiên	B2	astonished	/əˈstɒnɪʃt/	vô cùng ngạc nhiên	She was astonished at the result.
Ngạc nhiên	C1	stunned	/stʌnd/	sững sờ	The audience was stunned by the announcement.
Trung tính	A1–A2	tired	/ˈtaɪəd/	mệt	I’m tired after the journey.
Trung tính	B1	calm	/kɑːm/	bình tĩnh	Try to stay calm during the interview.
Trung tính	B1	curious	/ˈkjʊəriəs/	tò mò	I’m curious about your new project.
Trung tính	B1	bored	/bɔːd/	chán	The children were bored during the wait.
Trung tính	B2	indifferent	/ɪnˈdɪfrənt/	thờ ơ	He seemed indifferent to the result.
Trung tính	C1	ambivalent	/æmˈbɪvələnt/	có cảm xúc trái chiều	She felt ambivalent about leaving home.

Không phải cách phân loại nào cũng xem các trạng thái trung tính là cảm xúc: tired, chẳng hạn, thường chỉ trạng thái thể chất. Dù vậy, những từ này vẫn hữu ích khi bạn trả lời câu hỏi về cảm giác hoặc tâm trạng.

Nhóm cảm xúc phức hợp: bối rối, hoài niệm, ghen tị, xấu hổ, mơ hồ

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Phức hợp	B1	confused	/kənˈfjuːzd/	bối rối, không hiểu	I’m confused by these instructions.
Phức hợp	B1	embarrassed	/ɪmˈbærəst/	ngượng, xấu hổ	He felt embarrassed when he forgot her name.
Phức hợp	B1	jealous	/ˈdʒeləs/	ghen tuông; ghen tị	He was jealous of his friend’s success.
Phức hợp	B2	envious	/ˈenviəs/	ghen tị, thèm muốn điều người khác có	I’m envious of her ability to stay calm.
Phức hợp	B2	ashamed	/əˈʃeɪmd/	xấu hổ vì việc đã làm hoặc điều gì đó	She was ashamed of lying to her friend.
Phức hợp	B2	nostalgic	/nɒˈstældʒɪk/	hoài niệm	This song makes me feel nostalgic.
Phức hợp	B2	overwhelmed	/ˌəʊvəˈwelmd/	choáng ngợp	He felt overwhelmed by all the support.
Phức hợp	C1	nonplussed	/ˌnɒnˈplʌst/	bối rối, sững sờ không biết phản ứng	She was nonplussed by the unexpected question.

Overwhelmed có thể dùng cho cả điều tích cực lẫn tiêu cực, như sự ủng hộ dồn dập hoặc quá nhiều công việc. Ambivalent ở bảng trước cũng diễn tả cảm xúc phức hợp; bài xếp từ này vào nhóm trung tính để bạn dễ tìm khi muốn nói mình chưa nghiêng hẳn về một phía. Nếu muốn mở rộng nhóm này, bạn có thể tìm hiểu thêm các cách nói bối rối trong tiếng Anh qua những ví dụ cụ thể.

Người trầm ngâm suy tư, minh họa nhóm cảm xúc phức hợp như nostalgic, jealous, ashamed — Nhóm cảm xúc phức hợp cần ngữ cảnh để diễn đạt chính xác. (Nguồn: ynghia.net)

Emotion, feeling và mood: khác nhau thế nào và khi nào dùng từ nào

Emotion thường chỉ một cảm xúc như vui, giận hoặc thất vọng. Feeling nhấn vào trải nghiệm chủ quan và còn có thể chỉ cảm giác cơ thể hay linh cảm; mood là tâm trạng nền thường kéo dài hơn. Cách phân biệt này hữu ích khi học ngôn ngữ, nhưng không phải ranh giới tuyệt đối: thời lượng và nguyên nhân thay đổi tùy ngữ cảnh.

Giả sử bạn vừa rời một buổi phỏng vấn mà mình làm chưa tốt:

Từ	Điểm nhấn	Ví dụ	Nghĩa trong ngữ cảnh
emotion	Cảm xúc như thất vọng, lo lắng	I couldn’t hide my emotions after the interview.	Tôi không giấu được cảm xúc sau buổi phỏng vấn.
feeling	Cảm nhận hoặc linh cảm cá nhân	I have a feeling I won’t get the job.	Tôi có cảm giác mình sẽ không được nhận.
mood	Tâm trạng bao trùm một khoảng thời gian	I’ve been in a bad mood since the interview.	Tôi có tâm trạng không tốt từ sau buổi phỏng vấn.

Khi muốn nói “Tâm trạng tôi không tốt”, I’m in a bad mood tự nhiên hơn My emotion is not good. Với cảm giác thể chất, bạn có thể nói I feel cold hoặc a feeling of hunger. Tính từ moody thường chỉ người hay thay đổi tâm trạng hoặc dễ cáu, không đơn giản là “đa cảm”.

Ứng viên bước ra khỏi buổi phỏng vấn với tâm trạng nặng trĩu — Emotion, feeling và mood khác nhau về trọng tâm và thời lượng. (Nguồn: elsaspeak)

Phân biệt tính từ đuôi -ed và -ing: bored vs boring và cách tự kiểm tra

Quy tắc và mẹo kiểm tra 5 giây

Với các cặp tính từ cảm xúc phổ biến, đuôi -ed thường mô tả cảm giác của chủ thể; đuôi -ing thường mô tả người, vật hoặc tình huống gây ra cảm giác ấy. Để kiểm tra, hãy hỏi: “Chủ ngữ đang cảm thấy thế nào, hay đang gây cảm giác gì?”

I’m bored. — Tôi đang thấy chán.
I’m boring. — Tôi là người gây nhàm chán.
The lesson is boring. — Bài học gây nhàm chán.
Her students are bored. — Học sinh của cô ấy thấy chán.

Học viên ngồi chán trong lớp, minh họa sự khác biệt giữa bored và boring — Người trải nghiệm cảm giác dùng đuôi -ed, điều gây cảm giác dùng đuôi -ing. (Nguồn: pexels/anh-l)

Người cũng có thể là nguồn gây cảm xúc: He is interesting nghĩa là anh ấy thú vị, không phải anh ấy đang thấy hứng thú. Quy tắc này áp dụng cho các cặp đang xét, không phải mọi tính từ có đuôi -ed hoặc -ing trong tiếng Anh.

Các cặp -ed/-ing hay dùng

Cặp từ	Người trải nghiệm	Điều gây cảm xúc
bored / boring	I’m bored with this game.	This game is boring.
excited / exciting	We’re excited about the match.	The match looks exciting.
interested / interesting	She’s interested in art.	The exhibition is interesting.
annoyed / annoying	He’s annoyed by the noise.	The noise is annoying.
confused / confusing	I’m confused by the question.	The question is confusing.
tired / tiring	They’re tired after the trip.	The long journey was tiring.

Bài tập mini có đáp án

Chọn dạng phù hợp trong ngoặc:

The instructions are so ___ that I don’t know what to do. (confused / confusing)
I’m ___ in learning about other cultures. (interested / interesting)
The children were ___ during the long wait. (bored / boring)
This hike is ___; I need a rest. (tired / tiring)
We’re ___ about the concert tomorrow. (excited / exciting)

Đáp án: 1. confusing — chỉ dẫn gây bối rối; 2. interested — người nói cảm thấy hứng thú; 3. bored — trẻ em cảm thấy chán; 4. tiring — chuyến đi bộ gây mệt; 5. excited — người nói cảm thấy háo hức.

Từ đồng nghĩa chỉ cảm xúc: khác nhau về mức độ, sắc thái và văn phong

Thang cường độ buồn – giận – sợ

Mức 1–5 dưới đây là gợi ý tương đối, không phải thang đo chuẩn. Những từ cùng hàng cảm xúc không phải lúc nào cũng thay thế được nhau: worried là lo, còn scared thường là sợ; indignant nhấn vào cảm giác bị đối xử bất công.

Nhóm	Từ	Mức độ (1–5)	Văn phong	Sắc thái và lưu ý	Ví dụ
Buồn	sad	2	Trung tính	Buồn nói chung	I felt sad when she left.
Buồn	unhappy	2–3	Trung tính	Không vui, có thể vì một hoàn cảnh kéo dài	He’s unhappy at work.
Buồn	miserable	4	Trung tính	Khổ sở, rất không vui	She felt miserable in the rain.
Buồn	depressed	4	Cần xét ngữ cảnh	Rất buồn; cũng có thể nói về tình trạng trầm cảm	He felt depressed after losing his job.
Buồn	heartbroken	5	Trung tính	Đau lòng sâu sắc vì mất mát	She was heartbroken by the news.
Buồn	devastated	5	Trung tính	Suy sụp, đau đớn vì biến cố	They were devastated by the loss.
Giận	annoyed	2	Trung tính	Khó chịu, bực	I was annoyed by the noise.
Giận	irritated	2–3	Trung tính	Bực, thường do điều gây khó chịu	She gets irritated by interruptions.
Giận	angry	3	Trung tính	Tức giận nói chung	He was angry about the delay.
Giận	furious	5	Trung tính	Cực kỳ tức giận	She was furious with him.
Giận	enraged	5	Trang trọng hơn, hay gặp trong văn viết	Giận dữ mạnh	The decision enraged residents.
Sợ, lo	worried	2	Trung tính	Lo về điều có thể xảy ra	I’m worried about the result.
Sợ, lo	scared	3	Trung tính, thông dụng	Sợ một điều cụ thể hoặc tình huống	I was scared of the dark.
Sợ, lo	frightened	3–4	Trung tính	Sợ hãi; không nhất thiết mạnh hơn scared	The child was frightened by the dog.
Sợ, lo	terrified	5	Trung tính	Khiếp sợ	She was terrified of flying.
Sợ, lo	petrified	5	Sinh động	Khiếp sợ; đôi khi hàm ý sững người	He stood petrified by the door.

Chọn trạng từ theo tính từ

Với các tính từ cực độ như furious, terrified và devastated, hãy ưu tiên absolutely hoặc utterly: absolutely furious, utterly devastated. Với angry hay worried, very và really thường phù hợp hơn. Con số trong bảng chỉ giúp hình dung; không phải mọi từ ở mức 4 đều kết hợp giống nhau.

Trong email công việc, I’m concerned about the delay hoặc I’m disappointed with the outcome thường phù hợp hơn những cách nói quá mạnh khi vấn đề chưa nghiêm trọng. Với bạn bè, hãy chọn từ phản ánh đúng mức độ cảm xúc của bạn, thay vì mặc định dùng từ mạnh.

Thang màu thể hiện mức độ cảm xúc từ nhẹ đến mạnh — Thang 1–5 chỉ là gợi ý tương đối về cường độ cảm xúc. (Nguồn: ynghia.net)

Từ dễ hiểu nhầm: nonplussed và các bẫy tương tự

Nonplussed thường có nghĩa ngạc nhiên hoặc bối rối đến mức không biết nói hay làm gì. Một số người, đặc biệt trong tiếng Anh Mỹ, cũng dùng từ này theo nghĩa gần như ngược lại: bình thản, không bối rối. Vì từ này dễ gây hiểu nhầm, bạn nên dùng confused, puzzled hoặc unfazed nếu muốn nói rõ ý. Các nguồn học từ vựng cũng xếp nonplussed vào nhóm tích cực hay tiêu cực khác nhau, chứ không cố định.

Jealous có thể chỉ ghen tuông vì sợ mất một mối quan hệ hoặc ghen tị với điều người khác có. Envious tập trung vào ý mong có điều người khác có: I’m envious of her confidence. Hai từ có phần giao nhau, không nên coi chúng hoàn toàn tách biệt.

Word formation của từ vựng cảm xúc: từ tính từ sang danh từ, động từ, trạng từ

Bảng danh từ – tính từ – trạng từ

Học các từ cùng họ giúp bạn thay đổi cấu trúc câu. Dấu “—” nghĩa là bảng không đưa ra một dạng thông dụng tương ứng; không phải mọi hàng đều có đủ bốn từ cùng nghĩa.

Tính từ	Danh từ	Trạng từ	Động từ liên quan	Ví dụ
happy	happiness	happily	—	Her happiness was obvious.
sad	sadness	sadly	sadden	The news saddened us all.
angry	anger	angrily	anger	The decision angered residents.
anxious	anxiety	anxiously	—	She waited anxiously for the results.
excited	excitement	excitedly	excite	The announcement excited the fans.
fearful	fear	fearfully	fear	Many people fear public speaking.
bored	boredom	—	bore	The long lecture bored the students.
confused	confusion	confusedly	confuse	The instructions confused me.
embarrassed	embarrassment	embarrassedly	embarrass	He embarrassed me in front of the class.
depressed	depression	—	depress	The grey weather depresses me.
jealous	jealousy	jealously	—	Jealousy damaged their friendship.
envious	envy	enviously	envy	I envy her confidence.

Một số danh từ có hậu tố -ness như sadness, -ment như excitement, -ion như confusion hoặc -ity như anxiety. Bạn không thể chỉ thêm hậu tố một cách máy móc: happy đổi thành happiness, còn angry thường đi với danh từ anger. Cặp anxious /ˈæŋkʃəs/ và anxiety /æŋˈzaɪəti/ còn đổi vị trí trọng âm.

Depressingly là một trạng từ có thật, nhưng thường mang nghĩa “một cách đáng buồn/đáng nản”, không phải trạng từ trực tiếp tương ứng với người đang cảm thấy depressed. Tương tự, hãy tra ví dụ trước khi dùng một dạng hiếm như embarrassedly.

Động từ và phrasal verbs hay gặp

Các động từ chỉ cảm xúc hoặc thái độ thường gặp gồm love, hate, fear, enjoy, adore, resent và dread:

I love spending time with my family. — Tôi thích dành thời gian với gia đình.
She hates being late. — Cô ấy ghét đến muộn.
He fears losing his job. — Anh ấy sợ mất việc.
We enjoyed the concert. — Chúng tôi đã thưởng thức buổi hòa nhạc.
She adores her little nephew. — Cô ấy rất yêu quý cháu trai nhỏ.
He resents being treated unfairly. — Anh ấy phẫn uất vì bị đối xử bất công.
I dread speaking in public. — Tôi rất sợ, không mong phải nói trước đám đông.

Phrasal verb	Nghĩa	Câu ví dụ
cheer up	vui lên; làm ai vui lên	I brought her flowers to cheer her up.
calm down	bình tĩnh lại	Take a breath and calm down.
break down	suy sụp, bật khóc	He broke down when he heard the news.
freak out	hoảng hốt; cách nói thân mật	Don’t freak out; we have time to fix it.
get over	vượt qua, nguôi ngoai	It took her time to get over the disappointment.
bottle up	kìm nén, không bộc lộ	He tends to bottle up his feelings.

Người hít thở sâu để bình tĩnh lại, minh họa phrasal verb calm down — Các phrasal verb như cheer up, calm down rất hay gặp trong hội thoại. (Nguồn: edu)

Cách hỏi, trả lời về cảm xúc và idioms diễn đạt tự nhiên trong giao tiếp hằng ngày

Mẫu hỏi và trả lời theo tình huống

Hỏi thăm: How are you feeling today? — Hôm nay bạn cảm thấy thế nào? Trả lời: I’m a bit tired, but I’m okay.
Khi thấy ai có vẻ buồn: You look upset. Are you okay? — Trông bạn có vẻ buồn, bạn ổn không? Trả lời: I’m disappointed about my exam, but I’ll be fine.
Hỏi chuyện gì xảy ra: What’s wrong? — Có chuyện gì vậy? Trả lời: I’m a bit down because I miss my family.
Chia sẻ tin vui: How do you feel about your new job? — Bạn thấy thế nào về công việc mới? Trả lời: I’m excited, although I’m a little nervous.

Hai người bạn trò chuyện, một người hỏi thăm cảm xúc của người kia — Các mẫu câu hỏi thăm giúp hội thoại về cảm xúc tự nhiên hơn. (Nguồn: pexels/ph-m-anh)

What’s wrong? hữu ích khi người kia có vẻ không ổn, nhưng có thể quá trực diện trong một số tình huống. Muốn hỏi nhẹ nhàng hơn, bạn hãy dùng Would you like to talk about it? và tôn trọng nếu họ không muốn chia sẻ.

Idioms diễn tả cảm xúc phổ biến

Các idioms về cảm xúc sau chủ yếu phù hợp với hội thoại thân mật. Hãy chọn cách nói hợp với tình huống để câu nghe tự nhiên.

Idiom	Nghĩa và mức độ thân mật	Câu ví dụ
over the moon	cực kỳ vui; thân mật	She was over the moon about her new job.
on cloud nine	sung sướng tột độ; thân mật	He’s been on cloud nine since he passed.
down in the dumps	buồn rầu; thân mật	I’ve been down in the dumps lately.
blow off steam	giải tỏa căng thẳng, bực bội; thân mật	I went for a run to blow off steam.
have butterflies in one’s stomach	hồi hộp, cồn cào; thân mật	I had butterflies in my stomach before the speech.
see red	nổi giận đùng đùng; thân mật	He saw red when he discovered the lie.
on edge	căng thẳng, dễ cáu hoặc lo lắng; thông dụng	She’s been on edge before the interview.

Người nhảy lên vui sướng, minh họa idiom over the moon — Over the moon và on cloud nine diễn tả niềm vui tột độ. (Nguồn: ynghia.net)

Anh-Anh, Anh-Mỹ và slang cảm xúc

Một số từ đặc biệt phổ biến trong tiếng Anh Anh thân mật: chuffed là rất vui hoặc tự hào (I’m chuffed with the result); gutted là cực kỳ thất vọng (I’m gutted we lost); cheesed off là bực mình (She’s cheesed off about the delay). Người nói ở nơi khác có thể hiểu hoặc dùng chúng, nhưng mức độ quen thuộc khác nhau.

Trên mạng xã hội, bạn có thể gặp shook — sững sờ (I was shook by the ending); salty — bực bội, cay cú (He’s salty about losing); vibing — đang tận hưởng không khí (We’re just vibing to the music); hoặc cringe — ngượng thay, khó xử (That joke was cringe). Đây là slang rất thân mật, nghĩa và sắc thái thay đổi theo cộng đồng. Bạn nên tránh dùng trong văn viết trang trọng và thận trọng trong bài thi.

Những lỗi người Việt hay mắc

I’m boring khác I’m bored: câu đầu nói người nói gây nhàm chán; câu sau nói người nói đang chán.
Không nói I’m fear để diễn đạt “Tôi sợ”. Hãy nói I’m afraid, I’m scared hoặc I fear failure.
Với feel mang nghĩa “cảm thấy”, dùng tính từ: I feel sad, không phải I feel sadly. Tuy nhiên, trạng từ vẫn có thể xuất hiện khi feel mang nghĩa khác; chẳng hạn feel carefully nói về cách sờ.
Nói I’m in a bad mood, không nói I’m bad mood.
Chọn absolutely furious hoặc really angry thay vì very furious trong cách dùng thông thường.

Dùng từ vựng cảm xúc trong IELTS Speaking và Writing để nâng band điểm

Trong IELTS, vốn từ được đánh giá qua độ đa dạng, khả năng chọn từ, kết hợp từ và diễn đạt phù hợp. Một cụm ít gặp nhưng dùng sai không tự động tốt hơn một câu đơn giản, chính xác. Từ vựng cảm xúc có thể hỗ trợ tiêu chí Lexical Resource, nhưng không có từ hay cụm nào bảo đảm một mức điểm cụ thể.

Mẫu trả lời Speaking Part 2 có phân tích

Đề luyện tập: Describe a time when you felt very nervous. You should say when it was, where you were, why you felt nervous and explain how you felt afterwards.

Bạn có thể triển khai theo năm bước: giới thiệu sự kiện; đặt bối cảnh; diễn tả cảm xúc tăng dần; kể điều xảy ra ở thời điểm quan trọng; kết thúc bằng cảm nhận và bài học.

I’d like to talk about my first university presentation, when I felt absolutely terrified. It happened in my first year, in a classroom full of students I barely knew. Public speaking had always made me nervous, and I was worried that I might forget everything.

At first, I was only a bit anxious, but as my turn approached, my heart started pounding. I had practised at home, yet standing in front of everyone felt completely different. Once I began speaking, I focused on one friendly face in the audience and gradually became calmer.

When I finished, I felt a wave of relief. I was also proud that I had managed to explain my ideas clearly. Looking back, the experience taught me that preparation helps, but feeling nervous doesn’t mean I can’t do something well.

Trong đoạn này, a bit anxious diễn tả mức lo nhẹ, absolutely terrified diễn tả mức mạnh, còn a wave of relief cho thấy cảm giác nhẹ nhõm khi sự việc kết thúc. My heart started pounding mô tả một biểu hiện cụ thể thay vì lặp lại I was nervous.

Hãy điều chỉnh tốc độ và ngữ điệu cho dễ nghe, kể theo ý thay vì cố đọc thuộc. Cử chỉ tự nhiên có thể giúp bạn giao tiếp thoải mái, nhưng đừng xem ngôn ngữ cơ thể là một tiêu chí chấm điểm từ vựng riêng.

Thí sinh luyện nói trước giám khảo, minh họa phần IELTS Speaking — Mẫu trả lời Part 2 cho thấy cách diễn tả cảm xúc tăng dần. (Nguồn: edu)

Collocation cảm xúc cho Speaking Part 3 và Writing

Collocation	Nghĩa	Câu ví dụ
alleviate anxiety	làm giảm lo âu	Clear information can help alleviate anxiety before an exam.
evoke strong emotions	gợi lên cảm xúc mạnh	Films can evoke strong emotions in viewers.
a sense of isolation	cảm giác bị cô lập	Working remotely may increase a sense of isolation for some people.
cope with stress	đối phó với căng thẳng	Students need time to learn how to cope with stress.
express emotions	bày tỏ cảm xúc	Some people find it difficult to express emotions openly.
a sense of accomplishment	cảm giác thành tựu	Completing a difficult project can create a sense of accomplishment.

Với câu hỏi Part 3 như Why do some people find it difficult to express their emotions?, bạn có thể trả lời: Some people worry about being judged, so they keep their feelings to themselves. For example, a student might avoid discussing anxiety because they do not want to appear unprepared. Câu trả lời nêu lý do rồi đưa ví dụ minh họa, thay vì chỉ xếp nhiều tính từ cạnh nhau.

Trong Writing Task 2, hãy chọn cụm từ phù hợp với luận điểm và mức độ chắc chắn. Cách nói may increase a sense of isolation thận trọng hơn lời khẳng định rằng làm việc từ xa luôn khiến mọi người cô lập. Tránh đưa slang như shook hoặc salty vào bài luận trang trọng.

Học và ghi nhớ từ vựng cảm xúc lâu: phương pháp, bài tập phân tầng và tài nguyên tải về

Phương pháp ghi nhớ hiệu quả

Hãy học theo cụm nhỏ thay vì cố thuộc cả danh sách trong một lần. Với mỗi từ, ghi nghĩa, một cụm thường đi kèm và câu gắn với bản thân: anxious about an interview → I felt anxious about my interview. Ôn lại theo khoảng cách thời gian tăng dần là cách áp dụng spaced repetition, hay lặp lại ngắt quãng.

Bộ flashcard từ vựng tiếng Anh trên bàn học, minh họa phương pháp lặp lại ngắt quãng — Ôn tập theo khoảng cách thời gian tăng dần giúp ghi nhớ lâu. (Nguồn: ynghia.net)

Chọn một nhóm

Chọn 5–8 từ cùng nhóm, trong đó có từ cơ bản và một hoặc hai từ bạn muốn dùng chính xác hơn.

Tạo câu của bạn
Viết một câu thật ngắn cho mỗi từ; ghi luôn giới từ trong cụm như proud of hoặc worried about.

Nghe và nói lại
Tra âm thanh từ một từ điển có phát âm, nghe rồi nói theo cả câu để luyện trọng âm và ngữ điệu.

Ôn cách quãng
Tự kiểm tra vào ngày hôm sau, rồi ôn lại sau vài ngày và một tuần; đưa các từ còn quên vào lượt ôn tiếp theo.

Bạn cũng có thể viết nhật ký hai câu: I felt frustrated when my bus was late. I felt relieved when I arrived on time. Khi nghe và nói theo, hay shadowing, hãy ưu tiên phát âm rõ cụm từ thay vì cố bắt chước tốc độ quá nhanh.

Bài tập phân tầng có đáp án

Cấp 1 — Chọn từ thích hợp. Dùng mỗi từ một lần: proud, worried, surprised.

I’m ___ about the storm because my family is still on the road.
Her parents are ___ of her for finishing the project.
I didn’t expect a gift, so I was ___ when he gave me one.

Cấp 2 — Chọn sắc thái và cấu trúc.

Chọn từ diễn tả sự tức giận rất mạnh: annoyed / furious.
Chọn câu tự nhiên: I’m in a bad mood / I’m a bad mood.
Chọn từ phù hợp: The instructions were confusing, so I felt confused / confusing.

Cấp 3 — Viết lại theo từ gợi ý, giữ nghĩa gần nhất.

The result made me very happy. Dùng delighted: The result ___ me.
I was extremely frightened during the storm. Dùng terrified: I was ___ during the storm.
I felt relieved when the interview ended. Dùng sense: I felt ___ when the interview ended.

Đáp án và giải thích:

worried — lo về sự an toàn của gia đình.
proud — cấu trúc proud of someone.
surprised — cảm thấy ngạc nhiên vì điều bất ngờ.
furious — mạnh hơn annoyed.
I’m in a bad mood — cần giới từ in và mạo từ a.
confused — chủ ngữ I trải nghiệm cảm giác; confusing mô tả chỉ dẫn gây bối rối.
delighted: The result delighted me. Ở đây delight là động từ.
absolutely terrified: I was absolutely terrified during the storm. Cũng có thể dùng terrified mà không cần trạng từ.
a sense of relief: I felt a sense of relief when the interview ended.

Tự kiểm tra nhanh

1Bạn muốn diễn đạt ý "Tôi có tâm trạng không tốt kể từ sau buổi phỏng vấn" để chỉ một trạng thái cảm xúc bao trùm kéo dài suốt một khoảng thời gian. Câu nào sau đây tự nhiên và chính xác nhất?

2Xét câu: "The presentation was so long and _ that all the audience members felt _." Từ thích hợp nhất điền vào hai vị trí trống lần lượt là gì?

3Theo quy tắc kết hợp từ (collocations), những cụm từ nào dưới đây sử dụng trạng từ nhấn mạnh phù hợp với các tính từ chỉ cảm xúc mạnh (extreme adjectives)? (Chọn tất cả đáp án đúng)

4Từ "nonplussed" ở trình độ C1 thường mang nghĩa là gì trong tiếng Anh chuẩn, và tại sao người học cần cẩn trọng khi sử dụng?

5Những phrasal verb nào dưới đây được giải thích đúng với ý nghĩa diễn tả phản ứng hoặc cách xử lý cảm xúc trong tiếng Anh? (Chọn tất cả đáp án đúng)

6Trong các câu diễn đạt cảm xúc sau đây, câu nào vi phạm quy tắc ngữ pháp khi sử dụng động từ "feel" để chỉ cảm giác cá nhân?

7Trong bài thi IELTS Speaking Part 3 và Writing Task 2, những cụm từ (collocations) nào sau đây thể hiện văn phong trang trọng và phù hợp để diễn đạt các khía cạnh tâm lý / cảm xúc? (Chọn tất cả đáp án đúng)

8Trong giao tiếp thân mật kiểu Anh-Anh (British English), tính từ nào sau đây được sử dụng phổ biến với nghĩa "rất vui hoặc tự hào"?

Checklist tự sửa lỗi và tài nguyên tải về

Trước hoặc sau một cuộc hội thoại, hãy kiểm tra tám điểm sau:

☐ Tôi muốn nói mình cảm thấy chán hay mình gây nhàm chán: bored hay boring?
☐ Tôi đã chọn trạng từ tự nhiên chưa: absolutely terrified thay vì very terrified?
☐ Tôi có nhầm danh từ với tính từ không: I’m afraid, không phải I’m fear?
☐ Sau feel với nghĩa “cảm thấy”, tôi đã dùng tính từ: I feel sad?
☐ Tôi muốn nói ghen tuông hay ghen tị; ngữ cảnh của jealous hoặc envious đã rõ chưa?
☐ Tôi có đang dùng depressed quá mạnh cho một nỗi buồn nhẹ không?
☐ Tôi đã nói in a bad mood, proud of và worried about đúng cấu trúc chưa?
☐ Tôi có phát âm rõ đuôi trong excited /ɪkˈsaɪtɪd/, bored /bɔːd/ và embarrassed /ɪmˈbærəst/ không?

Để có bản PDF, bạn có thể dùng chức năng in của trình duyệt và chọn lưu bài thành PDF. Bài viết không đính kèm tệp PDF, bộ flashcard hay audio riêng. Bạn có thể tự tạo flashcard từ các bảng: mặt trước ghi worried about; mặt sau ghi “lo về” cùng câu I’m worried about the results. Về phát âm, hãy tra từng từ trong từ điển có audio và so sánh biến thể Anh-Anh, Anh-Mỹ.

Một sơ đồ tư duy đơn giản có thể bắt đầu bằng feelings ở giữa, tỏa ra bảy nhánh theo các nhóm trong bài. Trên mỗi nhánh, nối từ cơ bản với một từ mạnh hơn và ghi tình huống: angry → furious → angry about the delay.

Kế hoạch học 7 ngày

Ngày 1 — Vui: học happy, excited, proud và thêm các từ phù hợp trình độ; viết về một tin vui.
Ngày 2 — Buồn: học sad, disappointed, lonely; phân biệt nỗi buồn với thất vọng và cô đơn.
Ngày 3 — Giận: học angry, annoyed, frustrated; đặt câu với angry about.
Ngày 4 — Sợ và lo: học scared, worried, nervous, anxious; kể một tình huống trước kỳ thi.
Ngày 5 — Ngạc nhiên: học surprised, shocked, astonished; ôn thêm sự khác biệt -ed/-ing.
Ngày 6 — Trung tính: học calm, curious, tired, bored; viết hai câu về tâm trạng trong ngày.
Ngày 7 — Phức hợp: học embarrassed, jealous, nostalgic; ôn lại các thẻ còn khó và tự ghi âm một câu trả lời dài khoảng một phút.

Sổ tay và lịch trên bàn, minh họa kế hoạch học từ vựng cảm xúc trong 7 ngày — Kế hoạch 7 ngày giúp bạn phủ sóng đủ bảy nhóm cảm xúc. (Nguồn: ynghia.net)

Hôm nay, hãy bắt đầu với nhóm bạn dùng nhiều nhất: chọn vài từ, đặt câu thật và kiểm tra lại vào ngày mai.

Từ vựng tiếng Anh về cảm xúc: 7 nhóm theo trình độ A1–C1 — (Nguồn: ynghia.net)

Dữ liệu chính

Nhóm cảm xúc	Trình độ	Từ vựng	Phiên âm IPA	Nghĩa tiếng Việt	Câu ví dụ
Vui	A1–A2	happy	/ˈhæpi/	vui, hạnh phúc	I'm happy to see you.
Vui	A1–A2	excited	/ɪkˈsaɪtɪd/	hào hứng	She's excited about the trip.
Vui	A1–A2	glad	/ɡlæd/	vui, mừng	I'm glad you're feeling better.
Vui	B1	pleased	/pliːzd/	hài lòng, vui	He was pleased with his results.
Vui	B1	proud	/praʊd/	tự hào	We're proud of our team.
Vui	B2	content	/kənˈtent/	mãn nguyện	She feels content with her life.
Vui	B2	delighted	/dɪˈlaɪtɪd/	rất vui, hân hoan	I was delighted to hear your news.
Vui	C1	elated	/ɪˈleɪtɪd/	vô cùng phấn chấn	The players were elated after the victory.
Vui	C1	ecstatic	/ɪkˈstætɪk/	cực kỳ sung sướng	She was ecstatic when she got the job.
Buồn	A1–A2	sad	/sæd/	buồn	I felt sad when she moved away.
Buồn	A1–A2	unhappy	/ʌnˈhæpi/	không vui, buồn	He's unhappy at his new school.
Buồn	B1	disappointed	/ˌdɪsəˈpɔɪntɪd/	thất vọng	I was disappointed with my score.
Buồn	B1	lonely	/ˈləʊnli/	cô đơn	She felt lonely in a new city.
Buồn	B2	miserable	/ˈmɪzrəbəl/	khổ sở, rất buồn	I felt miserable sitting alone in the rain.
Buồn	B2	depressed	/dɪˈprest/	rất buồn; trầm cảm	He felt depressed after losing his job.
Buồn	B2	heartbroken	/ˈhɑːtbrəʊkən/	đau lòng, tan nát cõi lòng	She was heartbroken when her dog died.
Buồn	C1	devastated	/ˈdevəsteɪtɪd/	đau đớn, suy sụp	They were devastated by the news.
Giận	A1–A2	angry	/ˈæŋɡri/	tức giận	He was angry about the delay.
Giận	B1	annoyed	/əˈnɔɪd/	bực, khó chịu	I was annoyed by the noise.
Giận	B1	upset	/ʌpˈset/	buồn bực, khó chịu	She was upset by his comment.
Giận	B2	irritated	/ˈɪrɪteɪtɪd/	bực bội, khó chịu	He gets irritated when people interrupt him.
Giận	B2	frustrated	/frʌˈstreɪtɪd/	bực bội vì bị cản trở	I felt frustrated because the app kept crashing.
Giận	B2	furious	/ˈfjʊəriəs/	rất giận, giận dữ	My brother was furious about the broken phone.
Giận	C1	indignant	/ɪnˈdɪɡnənt/	phẫn nộ vì điều bất công	Residents were indignant about the unfair decision.
Sợ, lo	A1–A2	scared	/skeəd/	sợ	The child was scared of the dark.
Sợ, lo	A1–A2	afraid	/əˈfreɪd/	sợ, e ngại	I'm afraid of spiders.
Sợ, lo	A1–A2	worried	/ˈwʌrid/	lo lắng	She's worried about her exam.
Sợ, lo	B1	nervous	/ˈnɜːvəs/	hồi hộp, lo lắng	I get nervous before presentations.
Sợ, lo	B1	frightened	/ˈfraɪtənd/	sợ hãi	The little boy was frightened by the dog.
Sợ, lo	B1	anxious	/ˈæŋkʃəs/	lo âu	He felt anxious about the results.
Sợ, lo	B2	terrified	/ˈterɪfaɪd/	khiếp sợ	She was terrified of flying.
Sợ, lo	B2	uneasy	/ʌnˈiːzi/	bất an	The silence made me feel uneasy.
Sợ, lo	C1	apprehensive	/ˌæprɪˈhensɪv/	e ngại điều sắp xảy ra	I was apprehensive about starting a new job.
Sợ, lo	C1	petrified	/ˈpetrɪfaɪd/	khiếp sợ, sợ đến sững người	He was petrified when he saw the snake.
Ngạc nhiên	A1–A2	surprised	/səˈpraɪzd/	ngạc nhiên	I was surprised by her answer.
Ngạc nhiên	B1	shocked	/ʃɒkt/	sốc, sửng sốt	We were shocked by the accident.
Ngạc nhiên	B2	astonished	/əˈstɒnɪʃt/	vô cùng ngạc nhiên	She was astonished at the result.
Ngạc nhiên	C1	stunned	/stʌnd/	sững sờ	The audience was stunned by the announcement.
Trung tính	A1–A2	tired	/ˈtaɪəd/	mệt	I'm tired after the journey.
Trung tính	B1	calm	/kɑːm/	bình tĩnh	Try to stay calm during the interview.
Trung tính	B1	curious	/ˈkjʊəriəs/	tò mò	I'm curious about your new project.
Trung tính	B1	bored	/bɔːd/	chán	The children were bored during the wait.
Trung tính	B2	indifferent	/ɪnˈdɪfrənt/	thờ ơ	He seemed indifferent to the result.
Trung tính	C1	ambivalent	/æmˈbɪvələnt/	có cảm xúc trái chiều	She felt ambivalent about leaving home.
Phức hợp	B1	confused	/kənˈfjuːzd/	bối rối, không hiểu	I'm confused by these instructions.
Phức hợp	B1	embarrassed	/ɪmˈbærəst/	ngượng, xấu hổ	He felt embarrassed when he forgot her name.
Phức hợp	B1	jealous	/ˈdʒeləs/	ghen tuông; ghen tị	He was jealous of his friend's success.
Phức hợp	B2	envious	/ˈenviəs/	ghen tị, thèm muốn điều người khác có	I'm envious of her ability to stay calm.
Phức hợp	B2	ashamed	/əˈʃeɪmd/	xấu hổ vì việc đã làm hoặc điều gì đó	She was ashamed of lying to her friend.
Phức hợp	B2	nostalgic	/nɒˈstældʒɪk/	hoài niệm	This song makes me feel nostalgic.

Câu hỏi thường gặp

Cần học bao nhiêu từ vựng cảm xúc tiếng Anh để giao tiếp cơ bản?

Khoảng 30–50 từ ở trình độ A1–B1 (happy, sad, angry, scared, worried, excited, tired, surprised…) là đủ cho giao tiếp hằng ngày. Sau đó mở rộng dần sang nhóm B2–C1 để diễn đạt chính xác hơn.

Cảm xúc tiếng Anh là gì: emotion hay feeling?

Cả hai đều dịch là “cảm xúc”. Emotion là phản ứng cảm xúc rõ ràng như joy hay anger, còn feeling rộng hơn, gồm cả cảm giác chủ quan và thể chất.

Nên dùng “very angry” hay “furious”?

Furious đã mang nghĩa cực kỳ giận nên không dùng “very furious”. Có thể dùng “absolutely furious” hoặc “really angry” tùy mức độ.

Có thể dùng slang cảm xúc trong bài thi IELTS không?

Nên hạn chế slang trong Writing và dùng rất ít trong Speaking. Idioms tự nhiên như over the moon hay on edge được chấp nhận nếu dùng đúng ngữ cảnh.

Có file PDF hoặc flashcard từ vựng cảm xúc để tải về không?

Bài viết không đính kèm sẵn tệp PDF hay flashcard. Bạn có thể in trang thành PDF bằng trình duyệt, hoặc tự tạo flashcard từ các bảng: mặt trước ghi cụm như worried about, mặt sau ghi nghĩa và câu ví dụ.